Silos 18

— Cholerstwo zardzewiało na amen.

— To mi wygląda na przewody hydrauliczne.

— Musi mieć z tysiąc lat.

To ostatnie wymamrotał nafciarz Fitz, pogwizdując przez luki w uzębieniu. Górnicy i mechanicy, którzy w trakcie kopania trzymali się z daleka, teraz tłoczyli się za plecami Juliette, gdy ta snopem światła z latarki przebijała woale snującego się w powietrzu pyłu i spoglądała w głąb otworu. Raph, równie blady co chmury kurzu, stał u jej boku; wspólnie wciskali się w stożkowaty krater wygryziony w grubej na pięć albo i sześć stóp betonowej ścianie. Oczy albinosa były szeroko otwarte, białe policzki wydęte, wargi zaciśnięte i jeszcze bledsze niż zwykle.

— Możesz oddychać, Raph — poradziła mu Juliette. — To po prostu kolejne pomieszczenie.

Blady górnik z ulgą wypuścił powietrze i rozkazał ludziom z tyłu, żeby się nie przepychali. Juliette oddała latarkę Fitzowi i odwróciła się od otworu. Zaczęła przeciskać się przez tłum; serce nadal tłukło jej się w piersi na myśl o maszynie, której zarysy dostrzegli po drugiej stronie. Szepty stłoczonych górników szybko potwierdziły to, co widziała: wsporniki, śruby, gumowy wąż, stalowa płyta z odpryskami farby i rdzawymi zaciekami — cielsko mechanicznej bestii, która ciągnęła się w górę i na boki tak daleko, jak tylko sięgał nikły blask latarki.

Ktoś wcisnął w drżącą dłoń Juliette kubek wody. Piła łapczywie. Była wyczerpana, lecz jej umysł pracował na najwyższych obrotach. Nie mogła się doczekać, aż opowie o tym Solo przez radio. Nie mogła się doczekać, aż powie Lukasowi. Oto odrobina pogrzebanej nadziei.

— Co teraz? — zapytał Dawson.

Nowy kierownik trzeciej zmiany, który podał jej wodę, przyglądał jej się nieufnie. Dawson nie skończył jeszcze czterdziestki, ale praca po nocach dodała mu kilka lat. Miał duże, sękate dłonie, efekt kaleczonych kłykci i łamanych palców, czasem przy pracy, czasem w bójkach. Juliette oddała mu kubek. Dawson zajrzał na dno i wypił ostatni łyk.

— Teraz powiększymy otwór — powiedziała mu. — Dostaniemy się tam i sprawdzimy, czy ten złom nam się do czegoś przyda.

Ruch na szczycie buczącego generatora głównego przykuł uwagę Juliette. Podniosła wzrok w samą porę, by pochwycić chmurne spojrzenie Shirly. Kobieta odwróciła się.

Juliette ścisnęła Dawsona za ramię.

— Poszerzenie tego otworu zajmie wieki — powiedziała. — Potrzebujemy dziesiątek mniejszych otworów, które potem połączymy. Trzeba wyrwać cały kawał betonu naraz. Przyprowadźcie drugą koparkę. I łapcie za kilofy, ale postarajcie się ograniczyć ilość kurzu do minimum.

Kierownik trzeciej zmiany kiwnął głową i stuknął palcami o pusty kubek.

— Bez wysadzania? — zapytał.

— Bez wysadzania — odparła. — Nie chcę tego uszkodzić, cokolwiek to jest.

Skinął głową, a Juliette zostawiła go z robotnikami. Podeszła do generatora. Shirly również miała kombinezon rozpięty do pasa, a rękawy związane. Ciemny trójkąt wilgoci znaczył jej podkoszulek. Pracowała na szczycie generatora ze ścierką w każdej dłoni, czyszcząc urządzenie zarówno ze starego smaru jak i świeżej warstewki pyłu wzbitego całodziennym kuciem.

Juliette rozwiązała rękawy kombinezonu i wsunęła w nie ręce, ukrywając blizny. Wspięła się po bocznej ścianie generatora, doskonale wiedząc gdzie chwycić, które części były gorące, a które zaledwie ciepłe.

— Potrzebujesz pomocy? — zapytała dotarłszy na szczyt. Hucząca maszyna przyjemnie grzała jej obolałe mięśnie.

Shirly otarła twarz rąbkiem podkoszulka. Pokręciła głową.

— Nie trzeba — powiedziała.

— Przepraszam za to rumowisko — Juliette podniosła głos, by przekrzyczeć hałas masywnych tłoków, które wystrzeliwały w górę i opadały. Jeszcze nie tak dawno maszyna trzęsła się i domagała naprawy tak rozpaczliwie, że człowiekowi, który stanął na jej szczycie aż dzwoniły zęby.

Shirly odwróciła się i zrzuciła zabłocone, białe ścierki na dół, do swojego cienia, Kali, która zamoczyła je w wiadrze pełnym brudnej wody. Dziwnie było oglądać nową szefową Maszynowni przy pracy nad czymś tak przyziemnym jak czyszczenie generatora. Juliette spróbowała wyobrazić sobie Knoxa robiącego to samo. A wtedy dotarło do niej po raz setny, że sama jest burmistrzem, a przecież spędza czas drążąc w ścianach i tnąc pręty zbrojenia. Kali odrzuciła szmaty z powrotem, a Shirly złapała je przy akompaniamencie mokrych plaśnięć, rozbryzgując kropelki piany. Milczenie starej przyjaciółki Juliette było nadzwyczaj wymowne.

Juliette odwróciła się i przyjrzała ekipie, która oczyszczała gruzy i usiłowała powiększyć otwór. Shirly nie była zadowolona z faktu, że Juliette podbierała jej siłę roboczą, a jeszcze mniej z naruszenia stanowiącej tabu granicy silosu. Prośba o robotników nadeszła w momencie, gdy ich szeregi i tak już były przerzedzone niedawnym wybuchem przemocy. I nie miało znaczenia, czy Shirly obwiniała Juliette za śmierć swojego męża. Juliette czuła się winna, więc napięcie zalegało między nimi jak warstwa smaru.

Nie minęła dłuższa chwila, a odgłosy kucia powróciły. Juliette dostrzegła Bobby’ego przy przyrządach sterowniczych koparki. Jego ogromne, umięśnione ręce rozmazywały się, gdy kierował młotem pneumatycznym na gąsienicy. Widok jakiejś dziwnej maszyny — artefaktu pogrzebanego za ścianami silosu — tchnął nowe siły w opornych dotąd górników. Strach i powątpiewanie przerodziły się w determinację. Zjawił się tragarz z jedzeniem, a Juliette obserwowała młodego człowieka z odsłoniętymi rękami i nogami wpatrzonego w pracujących mężczyzn. Tragarz zostawił ładunek owoców i posiłków, zabierając ze sobą najświeższą nowinę.

Juliette stała na szumiącym generatorze, a jej wątpliwości rozwiewały się. Postępujemy właściwie, powiedziała sobie w myślach. Na własne oczy widziała przecież ogrom świata, ze szczytu spoglądała na krajobraz. Teraz musiała tylko pokazać innym, co jest na zewnątrz. A wówczas sami zaczną garnąć się do pracy zamiast się jej obawiać.

Otwór był już dość duży, by dało się przez niego przecisnąć, a jako pierwsza zrobiła to Juliette. Z latarką w dłoni przebrnęła nad stertą gruzu i pomiędzy powyginanymi żelaznymi prętami. Powietrze wewnątrz było chłodne niczym głęboko w kopalni. Juliette kaszlnęła w pięść; pył drapał w gardle i kręcił w nosie. Przeskoczyła na drugą stronę otworu.

— Ostrożnie — ostrzegła pozostałych. — Ziemia jest tu nierówna.

Część nierówności pochodziła z odłamków betonu, które wpadły do środka — ale nie wszystkie. Podłoże wyglądało jakby olbrzym wydrążył swoimi szponami dziurę w ziemi.

Uniosła snop światła sprzed własnych butów ku sufitowi i przyjrzała się bacznie potężnej ścianie maszynerii, jaka się przed nią piętrzyła. Swoimi rozmiarami przyćmiewała główny generator. Przyćmiewała pompy naftowe. Juliette nie podejrzewała, że talu kolos mógłby w ogóle powstać — ani że dadzą radę go naprawić. Poczuła ucisk w żołądku. Nadzieja na odzyskanie zakopanej maszyny zmalała.

Raph dołączył do Juliette w chłodnym mroku, roztrącając butami gruzy. Przypadłość albinosa nie była niczym nowym w jego rodzinie. Brwi i rzęsy miał delikatne jak babie lato, niemal niewidoczne. Jego ciało było białe jak mleko świni. Lecz gdy przebywał w kopalniach, cienie, które innych pokrywały jak sadza, jego cerze nadawały zdrowy odcień. Juliette rozumiała, czemu jako młody chłopak porzucił farmy na rzecz pracy w ciemności.

Raph gwizdnął, omiatając maszynę światłem latarki. Chwilę później rozbrzmiało echo jego gwizdu, niczym przedrzeźniający go ptak.

— Coś takiego musieli stworzyć bogowie — pomyślał na głos.

Juliette milczała. Nie sądziła, że Raph daje wiarę opowieściom księży. Mimo wszystko, nie potrafiłaby zaprzeczyć, że ich znalezisko budziło respekt. Widziała książki Solo i podejrzewała, że ci sami starożytni ludzie, którzy stworzyli tę maszynę, wznieśli również zrujnowane, choć nadal sięgające nieba wieże za wzgórzami. Fakt, że zbudowali sam silos sprawiał, że czuła się mała. Wyciągnęła rękę i przesunęła dłonią po metalu, którego nikt nie oglądał i nie dotykał od stuleci. Nie mogła wyjść z podziwu dla potęgi starożytnych. Może księża nie byli aż tak dalecy od prawdy…

— Bogowie — sarknął Dawson, przeciskając się z rumorem za ich plecami. — Co my z tym zrobimy?

— Właśnie, Jules — szepnął Raph, okazując szacunek głębokim cieniom i jeszcze głębszemu czasowi. — Jak my to stąd wykopiemy?

— Nie wykopiemy — odparła. Szybkim krokiem ruszyła pomiędzy betonową ścianą, a piętrzącą się maszynerią. — To coś zaprojektowano tak, żeby samo się wykopało.

— Zakładasz, że zdołamy to uruchomić — powiedział Dawson.

Robotnicy, którzy zostali w sali generatora stłoczyli się przy otworze, zasłaniając wpadające do groty światło. Juliette skierowała latarkę ku wąskiej szczelinie między zewnętrzną ścianą silosu a wysoką maszyną w poszukiwaniu przejścia naokoło. Odeszła na bok, zniknęła w mroku i zaczęła wspinać się po łagodnej krzywiźnie podłoża.

— Damy radę — zapewniła Dawsona. — Musimy tylko rozgryźć, jak to działa.

— Ostrożnie — ostrzegł ją Raph, gdy strącony butem Juliette kamyk poturlał się w ich stronę. Znalazła się już ponad ich głowami. Grota, jak zauważyła, była łagodnie zakrzywiona i zdawała się nie mieć końca, wznosząc się i lekko zakręcając.

— Zatacza wielkie koło — zawołała, a jej głos odbił się echem od kamieni i metalu. — Chyba interesuje nas drugi koniec maszyny.

— Tu są jakieś drzwi — oznajmił Dawson.

Juliette ześliznęła się w dół zbocza i dołączyła do niego i Rapha. Pstryknęła latarka któregoś z gapiów w sali generatora. Snop światła połączył się z blaskiem latarki Juliette, oświetlając drzwi na zawiasach kołkowych. Dawson przez chwilę mocował się z klamką na tyłach maszyny. Stęknął z wysiłku, a potem metal jęknął, ospale ustępując sile mięśni.

Gdy tylko przekroczyli próg, zaskoczył ich ogrom maszyny. Nic nie mogło przygotować Juliette na coś takiego. Wracając myślami do schematów, jakie widziała w podziemnej norze Solo, uświadomiła sobie, że kopacze narysowano z zachowaniem skali. Maleńkie robaczki przyklejone do dolnych kondygnacji Maszynowni okazały się wysokie na jedno piętro i długie na dwa. Masywny stalowy walec tkwił ciasno w jaskini o okrągłym przekroju, całkiem jakby sam się tam zakopał. Juliette poleciła swoim ludziom, by zachowali ostrożność, przemierzając wnętrze maszyny. Dołączyło do nich kilkunastu robotników, których głosy mieszały się ze sobą i odbijały się echem w przypominających labirynt trzewiach maszyny. Ciekawość i zdumienie kazały im chwilowo zapomnieć o złamaniu tabu.

— To tutaj chyba służy do przenoszenia urobku — powiedział ktoś. Snopy światła omiotły przenośnik z nakładających się na siebie płyt metalu. Pod nimi znajdowały się koła i przekładnie, a pod spodem było jeszcze więcej płyt, które nachodziły jedna na drugą jak łuski węża. Juliette od razu wyobraziła sobie, jak porusza się cały mechanizm, a płyty obracają się na końcach przenośnika, by powrócić z drugiej strony, przemieszczając kamienie i gruz. Niskie, grube na cal ścianki biegnące w poprzek taśmy przenośnika miały powstrzymywać kamienie przed zsuwaniem się. Wygryzione przez kopacza skały przechodziłyby tędy i wypadały z tyłu, skąd ludzie zabieraliby je taczkami.

— Wszystko zardzewiało na amen — wymamrotał ktoś.

— Nie jest tak źle jak powinno — powiedziała Juliette. Maszyna tkwiła tu co najmniej od stuleci. Juliette nie zdziwiłaby się napotkawszy stertę rdzy, lecz ta stal wciąż jeszcze gdzieniegdzie błyszczała.

— Podejrzewam, że pomieszczenie było hermetycznie zamknięte — pomyślała na głos, przypominając sobie powiew wiatru na karku i zasysający pył przeciąg w chwili, gdy przebiła się przez ścianę.

— Sama hydraulika — powiedział Bobby. W jego głosie pobrzmiewało rozczarowanie, tak jakby właśnie odkrył, że nawet bogowie myli sobie tyłki wodą. Juliette powitała to odkrycie z nadzieją. Oznaczało ono, że maszynę da się naprawić, o ile źródło zasilania pozostało nienaruszone. Dadzą radę odpalić tę maszynę. Zaprojektowano ją z myślą o prostocie, tak jakby bogowie wiedzieli, że ktokolwiek ją odkryje, będzie mniej wyrafinowany, mniej uzdolniony. Poruszały nią gąsienice takie jak w koparce, choć biegnące wzdłuż całej długości potężnej maszyny. Dodatkowe gąsienice po bokach i na dachu najwyraźniej pomagały w przepychaniu molocha przez tunele. Juliette nie rozumiała tylko, w jaki sposób przebiegało kopanie. Minąwszy przekaźnik i wszystkie ustrojstwa do przesuwania pokruszonych skał na tył maszyny dotarli do stalowej ściany, która wznosiła się w mrok.

— Całkiem bez sensu — powiedział Raph, dotarłszy do najdalszej ściany. — Spójrzcie na te koła. W którą stronę to ma jechać?

— To nie koła — powiedziała Juliette. Wskazała element snopem światła. — Cała ta przednia część się obraca. Tu jest oś. — Wskazała na centralny trzpień wielki jak dwóch dorosłych mężczyzn. — A tamte okrągłe dyski pewnie wychodzą na drugą stronę i tną.

Bobby z niedowierzaniem wypuścił powietrze.

— Tną litą skałę?

Juliette spróbowała obrócić jeden z dysków. Ledwo drgnął. Będą potrzebowali beczki smaru.

— Ona chyba ma rację — powiedział Raph, podnosząc wieko pudła wielkości piętrowego łóżka i kierując do środka światło latarki. — Skrzynia biegów. To mi wygląda na przekładnię.

Juliette dołączyła do niego. Spiralne przekładnie o szerokości ludzkiego biodra tkwiły pod warstwą zaschniętego smaru, sczepione z zębami, które poruszały ścianą. Skrzynia biegów była równie wielka i masywna co ta od głównego generatora. Nawet większa.

— Złe wieści — powiedział Bobby. — Zobaczcie dokąd prowadzi wał napędowy.

Trzy wiązki światła zlały się w jedną i przebiegły wzdłuż wału, który urywał się w powietrzu. Pusta przestrzeń we wnętrzu potężnej maszyny była tam, gdzie powinno znajdować się serce metalowej bestii.

— Nigdzie się stąd nie ruszy — mruknął pod nosem Raph.

Juliette przemaszerowała na tyły maszyny. Masywne zastrzały unieruchamiające jednostkę napędową sterczały samotnie. Juliette wraz z pozostałymi mechanikami kręcili się w miejscu, gdzie powinien znajdować się silnik. A teraz, gdy wiedziała już na co zwracać uwagę, dostrzegła elementy mocowania. Było ich sześć: gwintowane słupki rozmieszczone w ośmiocalowych odstępach i pokryte warstwą prastarego, stwardniałego smaru. Pasujące do nich nakrętki zwisały z haczyków pod zastrzałami. Bogowie przemawiali do niej. Komunikowali się z nią. Starożytni zostawili jej wiadomość spisaną w języku zrozumiałym dla ludzi, którzy znali się na maszynach. Mówili do niej poprzez wieki: To przykręć tutaj. Postępuj tak i tak.

Nafciarz Fitz ukląkł przy Juliette i położył jej rękę na ramieniu.

— Przykro mi z powodu twoich przyjaciół — powiedział, mając na myśli Solo i dzieciaki, choć Juliette odniosła wrażenie, że w głębi duszy był zadowolony. Zerknęła w głąb metalowej jaskini i dostrzegła kolejnych górników i mechaników zaglądających niepewnie do środka. Wszyscy by się ucieszyli, gdyby jej przedsięwzięcie zakończyło się tu i teraz, gdyby zrezygnowała z dalszego kopania. Lecz Juliette czuła coś więcej niż przymus; zaczynało się w niej budzić poczucie celu. Ta maszyna nie została przed nimi schowana. Była bezpiecznie przechowana. Chroniona. Zapakowana. Oblepiona smarem i zabezpieczona przed działaniem powietrza z przyczyn, które wykraczały poza jej wiedzę.

— Zamykamy to szczelnie z powrotem? — zapytał Dawson. Nawet stary, siwy górnik z chęcią darowałby sobie kopanie.

— Ta maszyna na coś czeka — powiedziała Juliette. Zdjęła jedną z wielkich nakrętek z haczyka i położyła ją na szczycie pokrytego smarem słupka, którego rozmiary wydały jej się znajome. Pomyślała o pracy, jaką wykonywała całe życie temu, o osiowaniu głównego generatora.

— Zaprojektowano ją tak, żeby się otwierała — powiedziała. — Jej brzuch się otwiera. Sprawdźcie koniec maszyny, przez który weszliśmy. Tył powinien się otwierać, żeby dało się zabrać urobek, ale i żeby coś włożyć. Wcale nie brakuje silnika.

Raph został przy niej i skierował światło latarki na jej pierś, by lepiej widzieć jej twarz.

— Wiem, dlaczego umieścili ją tutaj — powiedziała mu, kiedy pozostali ruszyli obejrzeć tył maszyny. — Wiem, dlaczego umieścili ją obok sali generatora.

Shirly i Kali wciąż czyściły generator główny, gdy Juliette wyłoniła się z trzewi kopacza. Bobby pokazał pozostałym jak otworzyć tył maszyny, które śruby należy odkręcić i jak zdjąć metalowe płyty. Juliette kazała im zmierzyć odległość między rzędami słupków, a potem między elementami mocującymi generator zapasowy, by potwierdzić to, co już i tak wiedziała. Maszyna, którą odkryli była jak żywy schemat. To naprawdę wiadomość z przeszłości. Jedno odkrycie wywoływało lawinę innych.

Przyglądając się jak Kali wyżyma ubłoconą ścierkę, a potem moczy ją w drugim wiadrze z odrobinę mniej brudną wodą, Juliette uświadomiła coś sobie: pozostawiony sam sobie na tysiąc lat silnik zardzewiałby. Miał szanse przetrwać tylko jeśli był używany, jeśli grupa ludzi poświęcała całe swoje życie opiece nad nim. Para unosiła się z rozgrzanej, pokrytej mydłem rury rozgałęźnej, podczas gdy Shirly szorowała generator główny. Juliette zdała sobie sprawę, że całymi latami dążyli do tej chwili. Choć jej stara przyjaciółka — a obecnie szefowa Maszynowni — szczerze nienawidziła projektu Juliette, Shirly przez cały czas pracowała na rzecz jego realizacji. Ustawiony obok głównej siłowni mniejszy generator miał inny, wyższy cel.

— Powinno pasować — powiedział Raph z taśmą mierniczą w dłoni. — Myślisz, że użyli tej maszyny, żeby sprowadzić tu generator?

Shirly zrzuciła z góry ubłoconą ścierkę, a jej cień, Kali, odrzuciła jej czystszą. Pracowały w zgranym rytmie jak posykujące tłoki silnika.

— Myślę, że zapasowy generator jest po to, żeby kopacz mógł odjechać — powiedziała Raphowi. Jednego tylko nie rozumiała: po co ktoś miałby pozbywać się zapasowego źródła zasilania, choćby nawet na krótko. Cały silos znalazłby się wówczas na łasce i niełasce awarii. Równie dobrze po drugiej stronie ściany mogliby znaleźć całkowicie przerdzewiały silnik. Trudno, żeby ktokolwiek przyklasnął planom, jakie powoli rodziły jej się w głowie.

Ścierka pomknęła łukiem przez powietrze i chlupotem wpadła do wiadra pełnego brązowej wody. Kali nie rzuciła kolejnej. Wpatrywała się w wejście do sali generatora. Juliette podążyła za wzrokiem cienia i poczuła uderzenie gorąca. Oto wśród ubłoconych, czarnych od smaru mężczyzn i kobiet Maszynowni stał nieskazitelnie czysty młody mężczyzna w błyszczącym srebrnym kombinezonie, pytając kogoś o drogę. Jakiś mężczyzna wskazał palcem kierunek, a wówczas Lukas Ryle, szef IT, jej ukochany, ruszył ku Juliette.

— Zróbcie przegląd zapasowego generatora — powiedziała Raphowi, który zesztywniał, podejrzewając, co zaraz usłyszy. — Musimy podłączyć go na tak długo, żeby przekonać się, jak działa kopacz. I tak mieliśmy zdjąć i przeczyścić rury odprowadzające spaliny.

Raph skinął głową, na przemian zaciskając i rozluźniając szczęki. Juliette klepnęła go w plecy i, nie śmiąc podnosić wzroku na Shirly, wyszła Lukasowi naprzeciw.

— Co ty tu robisz? — zapytała. Rozmawiała z nim wczoraj, ale jakoś nie wspomniał o dzisiejszej wizycie. Najwyraźniej chciał, żeby nie miała możliwości go uniknąć.

Lukas zatrzymał się parę kroków przed nią i zmarszczył brwi — a Juliette poczuła wyrzut sumienia za swój oschły ton. Obyło się bez przytulenia, bez przyjaznego uścisku dłoni. Była na to zbyt spięta i podekscytowana dzisiejszym odkryciem.

— Powinienem zapytać cię o to samo — odparł. Jego spojrzenie powędrowało ku kraterowi wydrążonemu w przeciwległej ścianie. — Podczas gdy ty ryjesz dziury w ziemi, szef IT wykonuje obowiązki burmistrza.

— A więc nic się nie zmieniło — powiedziała ze śmiechem Juliette, próbując rozluźnić atmosferę. Lecz Lukas się nie uśmiechnął. Położyła mu rękę na ramieniu i wyprowadziła go z sali generatora na korytarz.

— Przepraszam — powiedziała. — Nie spodziewałam się ciebie. Trzeba było mnie uprzedzić, że przyjdziesz. I posłuchaj… cieszę się, że cię widzę. Jeśli mam iść na górę i podpisać jakieś papiery, z chęcią to zrobię. Jeśli trzeba wygłosić przemówienie albo pocałować niemowlę, żaden problem. Ale mówiłam ci już w zeszłym tygodniu, że zamierzam znaleźć sposób na wydostanie stamtąd przyjaciół. A skoro zawetowałeś mój pomysł, żeby pójść górą…

Lukas zrobił wielkie oczy, słysząc tak nonszalancko wypowiadane herezje. Rozejrzał się po korytarzu, żeby upewnić się, że są sami.

— Jules, martwisz się o garstkę ludzi, podczas gdy cały silos robi się niespokojny. Na górnych piętrach aż huczy od głosów sprzeciwu. To echa powstania, które wznieciłaś, z tym że teraz są skierowane przeciwko nam.

Juliette poczuła, że robi jej się gorąco. Jej dłoń opadła z ramienia Lukasa.

— Nie chciałam powstania. Nawet mnie tu wtedy nie było.

— Ale teraz jesteś i możesz załapać się na kolejne. — Jego oczy były pełne smutku, nie gniewu, a Juliette uświadomiła sobie, że dni na górnych piętrach dłużyły mu się równie mocno co jej w Maszynowni. W ubiegłym tygodniu rozmawiali mniej niż wówczas, gdy była w silosie siedemnastym. Choć fizycznie znaleźli się blisko, istniało ryzyko, że zaczną się od siebie oddalać.

— Co powinnam zrobić? — zapytała.

— Zacznijmy od tego, żebyś przestała kopać. Proszę. Billings odebrał już z tuzin skarg od sąsiadów gdybających, jak to się skończy. Niektórzy mówią, że zewnętrze się o nas upomni. Pewien ksiądz z środkowych pięter odprawia dwie niedziele tygodniowo, żeby ostrzec wiernych przed niebezpieczeństwem; opowiada o swoich wizjach, w których pył wypełnia silos po brzegi i giną tysiące…

— Księża… — syknęła Juliette.

— Tak, księża, a ludzie schodzą się na te niedziele z góry i z głębin. Jeśli klecha stwierdzi, że dwie to za mało i trzeba odprawiać trzy nabożeństwa tygodniowo, będziemy tu mieli wściekły motłoch.

Juliette przeczesała palcami włosy, spomiędzy których posypały się kamyki i odłamki. Ze skruchą popatrzyła na chmurkę drobnego pyłu.

— Co ludzie myślą o moim wyjściu poza silos? Co ich zdaniem stało się w trakcie czyszczenia? Co mówią?

— Niektórzy nie dowierzają — powiedział Lukas. — Podejrzewają, że to legenda. Oczywiście, my w IT doskonale wiemy, co zaszło, ale inni zastanawiają się, czy w ogóle wysłano cię na czyszczenie. Dotarła do mnie plotka, że to tylko element kampanii wyborczej.

Juliette zaklęła pod nosem.

— A co z odkryciem innych silosów?

— Sam od lat powtarzam ludziom, że gwiazdy to słońca takie jak nasze. Niektóre rzeczy są zbyt przytłaczające, by je pojąć. I nie sądzę, by uratowanie twoich przyjaciół coś tu zmieniło. Równie dobrze mogłabyś przeprowadzić swojego kolegę-radiowca środkiem bazaru, wykrzykując, że przybył z innego silosu. Szanse, że uwierzą byłyby takie same.

— Chodzi ci o Walkera? — Juliette pokręciła głową, ale wiedziała, że Lukas ma rację. — Nie robię tego, żeby udowodnić, co mi się przytrafiło, Luke. Tu nie chodzi o mnie. Oni żyją tam ze zmarłymi. Z duchami.

— A my nie? Nie żywimy się własnymi zmarłymi? Błagam cię, Jules. Zginą setki, żeby uratować garstkę. Może lepiej im będzie tam gdzie są.

Wzięła głęboki oddech i wstrzymała go na moment, ze wszystkich sił próbując się nie rozzłościć.

— Nieprawda, Lukas. Człowiek, którego staram się uratować jest na wpół szalony od trwającej długie lata samotności. Tamtejsze dzieci mają już własne dzieci. Potrzebują naszych lekarzy i naszej pomocy. Poza tym… obiecałam im.

Nagrodził jej błagania smutnym spojrzeniem. To bez sensu, stwierdziła. Jak można skłonić człowieka, by przejmował się losem kogoś, kogo nigdy nie spotkał? Juliette oczekiwała od niego niemożliwego, a sama przecież też była temu winna. Czy naprawdę troszczyła się o ludzi, którym księża sączyli jad do uszu? Albo o któregoś z nieznajomych, którym miała jako burmistrz przewodzić, ale których nigdy nie spotkała?

— Nie chciałam tej pracy — powiedziała Lukasowi. Nie zdołała zataić pobrzmiewającego w jej tonie oskarżenia. To inni chcieli, by została burmistrzem, nie ona. Choć najwyraźniej liczba takich osób się zmniejszała.

— Ja też nie wiedziałem, na co się piszę, kiedy zostawałem cieniem — odparował Lukas. Zaczął mówić coś jeszcze, ale urwał na widok grupki wychodzących z sali generatora górników, za którymi ciągnęła się chmurka pyłu.

— Chciałeś coś powiedzieć? — zapytała.

— Zamierzałem cię prosić, żebyś kopała w tajemnicy, jeśli już musisz. Albo żebyś zostawiła kopanie tym ludziom i wróciła…

Urwał.

— Jeśli chciałeś powiedzieć „do domu”, to właśnie jest mój dom. I czy naprawdę nie jesteśmy lepsi od naszych poprzedników? Mamy okłamywać ludzi? Knuć coś za ich plecami?

— Obawiam się, że my jesteśmy gorsi — powiedział. — Oni tylko próbowali utrzymać nas przy życiu.

Juliette roześmiała się na te słowa.

— Nas? Skazali ciebie i mnie na śmierć.

Lukas wypuścił powietrze.

— Miałem na myśli wszystkich innych. Nasi poprzednicy robili co mogli, żeby utrzymać pozostałych przy życiu.

— Mimo wszystko, nie potrafił powstrzymać uśmiechu, gdy Juliette nie przestawała się śmiać. Otarła z policzka łzy, które zmieniły się w błoto.

— Daj mi jeszcze parę dni — powiedziała. To nie było pytanie, raczej ustępstwo. — Niech sprawdzę, czy w ogóle będziemy mieli czym kopać. A wtedy pójdę całować niemowlaki i grzebać zmarłych… choć oczywiście nie w tej kolejności.

Lukas zmarszczył brwi, słysząc jej ponury żart.

— I przystopujesz trochę z tą herezją?

Przytaknęła.

— Jeśli będziemy kopać, będziemy to robić cicho — powiedziała, zastanawiając się przy tym, czy maszyna, jaką odkryli jest w stanie pracować bez ogłuszającego hałasu. — I tak myślałam o lekkiej redukcji zużycia energii. Nie chcę, żeby główny generator pracował na pełnych obrotach. Tak na wszelki wypadek.

Lukas skinął głową, a Juliette uderzyła łatwość, z jaką przychodziły jej kłamstwa, które uważała za konieczne. Przez moment rozważała, czy nie powiedzieć mu o innym pomyśle, który chodził jej po głowie od tygodni, odkąd leżała jeszcze u lekarza, zdrowiejąc po poparzeniach. Miała coś do zrobienia na górze. Widząc jednak, że Lukas jest już i tak wystarczająco rozgniewany, wyjawiła mu tylko tę część swojego planu, która na pewno mu się spodoba.

— Kiedy już ruszymy z robotą, planuję pójść na górę i zostać tam przez jakiś czas — powiedziała, biorąc go za rękę. — Wrócić do domu na jakiś czas.

Lukas uśmiechnął się.

— Ale posłuchaj — dodała, czując, że musi go ostrzec. — Widziałam świat na zewnątrz, Luke. Nie śpię po nocach i słucham radia Walkera. Tam żyją ludzie tacy jak my. Żyją osobno, w strachu, trzymani w niewiedzy. Zamierzam zrobić więcej niż tylko uratować przyjaciół. Mam nadzieję, że zdajesz sobie z tego sprawę. Zamierzam dokopać się do sedna tajemnicy, jaka kryje się za tymi murami.

Jabłko Adama na szyi Lukasa podskoczyło. Jego uśmiech zniknął bez śladu.

— Mierzysz za wysoko — powiedział łagodnie.

Juliette uśmiechnęła się i ścisnęła dłoń ukochanego.

— I mówi to człowiek, który wpatruje się w gwiazdy.

Silos 17

Decyzja o opuszczeniu jaskrawych świateł i wygód swojego starego domu nie przyszła łatwo, lecz w końcu Jimmy zgodził się przenieść na dolne farmy. Dzieciaki czuły się tu dobrze. Szybko wznowiły uprawę grządek. Poza tym, stamtąd było bliżej do ostatnich podtopionych kondygnacji.

Jimmy schodził po śliskich stopniach poznaczonych plamami świeżej rdzy, wsłuchany w melodię kropel wody pluszczących o kałuże i stal. Wiele z zielonych świateł awaryjnych zalała woda. Nawet te, które wciąż działały wypełnione były bąblami uwięzionej w środku, błotnistej cieczy. Jimmy pomyślał o rybach, które jeszcze nie tak dawno pływały w miejscu, które teraz zajmowało powietrze. Kilka z nich znaleźli na podłodze, gdy woda się cofnęła, chociaż sądził, że już dawno wszystkie wyłapał. Uwięzione w coraz płytszej wodzie stworzenia okazały się nazbyt łatwą zdobyczą. Jimmy nauczył Elise jak je łapać, ale dziewczynka miała kłopoty ze zdejmowaniem ich z haczyka — wciąż jej się wyślizgiwały i wpadały z powrotem do wody. Któregoś razu Jimmy żartobliwie stwierdził, że pewnie robi to specjalnie, a ona przyznała, że bardziej lubi je łapać niż jeść. Pozwolił jej łowić ostatnich kilka ryb raz po raz, aż wreszcie zrobiło mu się ich żal. Rickson, Hannah i bliźniaki z radością zakończyli cierpienia zdesperowanych, ocalałych ryb, wypełniając sobie nimi żołądki.

Jimmy zerknął w górę, za barierkę, wyobrażając obie swój spławik zawieszony w powietrzu i Cienia, który spoglądał na niego i uderzał łapą o powierzchnię wody, tak jakby Jimmy był rybą. Spróbował wypuścić ustami bąbelki, lecz bezskutecznie. Poczuł tylko jak wąsy łaskoczą mu nos.

Nieco niżej, u podstawy schodów, zebrała się spora kałuża. Podłoga była tu płaska, niewyprofilowana dla łatwiejszego odpływu. Ewentualne powodzie nigdy nie miały dotrzeć tak wysoko. Jimmy włączył latarkę, a snop światła rozciął posępne ciemności spowijające głębiny Maszynowni. Przewód elektryczny wił się korytarzem, przewieszony przez bramkę ochrony. Splątany wąż ciągnął się wzdłuż niego, a potem zawracał. Kabel i wąż znały drogę do pomp; zostawiła je tu Juliette.

Jimmy podążył ich szlakiem. Gdy pierwszy raz zszedł na koniec schodów, znalazł plastikową kopułkę jej hełmu. Leżała w stercie śmieci, odpadków i szlamu, ohydnych pozostałości po wodzie. Robił co mógł, żeby tu posprzątać. Znalazł nawet swoje małe, metalowe podkładki — te, które przytwierdzał do papierowych spadochroników, lśniące jak srebrne motety w zwałach kompostu. Większość śmieci po powodzi została. Jedyne co uratował to plastikowa kopuła hełmu Juliette.

Przewód i wąż spełzały po kwadratowych schodkach. Jimmy podążył za nimi, uważając, by się nie pośliznąć. Woda skapywała tu i ówdzie z rur i przewodów pod sufitem, spadając mu na barki i głowę. Kropelki lśniły w blasku latarki. Wszystko inne było ciemne. Jimmy spróbował wyobrazić sobie, że pomieszczenie wypełnia woda — i nie potrafił. Przyprawiało o dreszcze nawet wtedy, gdy było suche.

Kolejnych parę kropel skapnęło mu na sam środek głowy, a potem spłynęło strumyczkiem po twarzy, by wsiąknąć w brodę.

— To znaczy, w większości suche — poprawił się na głos, kierując swoje słowa w stronę sufitu. Dotarł do podstawy schodów. Teraz prowadził go już tylko przewód, który ciężko było dojrzeć. Jimmy szedł dalej, chlupiąc w cieniutkiej warstewce wody pokrywającej podłogę korytarza. Juliette podkreślała, że kiedy pompa skończy osuszanie, ktoś powinien tu być, aby ją włączać i wyłączać. Woda nadal będzie się przesączać, a więc pompa nadał będzie potrzebna, ale praca na sucho mogłaby jej zaszkodzić. Juliette powiedziała, że rzecz zwana „wirnikiem” by się spaliła.

Jimmy znalazł pompę, która grzechotała z niezadowoleniem. Wielka rura była przewieszona przez brzeg studni — Juliette przestrzegła go, by uważał i nie wpadł do środka — z której dobiegał gulgoczący odgłos ssania. Jimmy skierował latarkę w głąb studni i zauważył, że jest niemal zupełnie pusta. Na dnia kłębiła się najwyżej stopa wody nieustannie mąconej bezowocnymi wysiłkami pompy.

Wyjął z kieszeni na piersi nożyce do drutu i wyłowił przewód z cienkiej warstwy wody. Pompa warczała wściekle, metal łomotał o metal, w powietrzu unosił się zapach rozgrzanej elektryki, a znad cylindrycznej obudowy zasilacza unosiła się para. Jimmy rozdzielił żyły przewodu i przeciął nożycami jedną z nich. Pompa kontynuowała pracę jeszcze przez moment, ale szybko zaczęła zwalniać. Juliette wyjaśniła mu, co powinien zrobić. Odarł przecięty przewód z izolacji i skręcił końce. Kiedy szyb znów się napełni, Jimmy zetknie ze sobą kable i ręcznie odpali maszynę, tak jak zrobiła to Jules. On i dzieciaki będą tu schodzić na zmianę. Zamieszkają nad piętrami zniszczonymi przez powódź, zajmą się uprawą Dziczy i zadbają o suchość silosu do powrotu Juliette.

Silos 18

Juliette przystanęła pod drzwiami warsztatu Walkera i zapukała zanim weszła. Słyszała opowieści o tym, że opuścił swoją pieczarę w trakcie powstania, lecz był to trybik, który nie pasował do pozostałych kół zębatych w głowie Juliette. Dla niej te rewelacje pozostawały w sferze legend, w które się nie wierzy, dopóki nie przekona się na własne oczy — podobnie, przeszło jej przez myśl, jak to miało miejsce z jej przechadzką między silosami, która wielu osobom nie mieściła się w głowie. Pogłoska. Mit. Kim jest ta kobieta-mechanik, która twierdzi, że widziała inny świat? Takie historie odrzucano jako nieprawdziwe — chyba że ziarno legendy trafiło na podatny grunt i wykiełkowała z niego religia.

— Jules! — Walker podniósł wzrok znad biurka. Szkło powiększające sprawiało, że jedno oko miał wielkie jak pomidor. Ściągnął soczewkę, a oko skurczyło się do normalnych rozmiarów. — Świetnie, świetnie. Miło cię widzieć. — Zaprosił ją gestem do środka. W powietrzu unosił się zapach spalonych włosów, jakby starzec znów pochylał się przy lutowaniu nie dbając o swoje długie, siwe kosmyki.

— Przyszłam nadać coś do Solo — powiedziała. — I dać ci znać, że nie będzie mnie przez kilka dni.

— Tak? — Walker zmarszczył brwi. Wsunął parę drobnych narzędzi do odpowiednich kieszonek swojego skórzanego fartucha i położył lutownicę na wilgotnej gąbce. Syk pary przypomniał Juliette o zadziornym kocie, który kiedyś mieszkał w pompowni i prychał na nią z ciemności. — Ten twój Lukas zabiera cię do siebie? — zapytał.

Juliette przypomniała sobie, że Walker wprawdzie nie lubił otwartych przestrzeni, ale przyjaźnił się z tragarzami. Oni z kolei przyjaźnili się z jego pieniędzmi.

— To też — przyznała. Wzięła sobie stołek i opadła na niego, przyglądając się swoim podrapanym, poplamionym smarem dłoniom. — Poza tym, to całe kopanie zajmie trochę czasu, a wiesz jak nie lubię siedzieć bezczynnie na tyłku. Po głowie chodzi mi inny projekt. Będzie chyba jeszcze mniej popularny niż obecny.

Walker przyglądał jej się przez chwilę, a potem podniósł wzrok na sufit, szeroko otwierając oczy. Jakimś sposobem momentalnie domyślił się, co planowała.

— Jesteś jak to chili, które gotuje Courtnee — szepnął. — Sprawiasz kłopoty na obu końcach.

Juliette roześmiała się, ale i poczuła ukłucie rozczarowania, że tak łatwo ją rozgryźć. Że jest tak przewidywalna.

— Nie mówiłam jeszcze Lukasowi — ostrzegła go. — Ani Peterowi.

Walker zmarszczył brwi na to drugie imię.

— Billings — podpowiedziała. — Nowy szeryf.

— A, racja. — Odłączył lutownicę od prądu i znów dotknął nią wilgotnej gąbki. — Zapominam, że to już nie twoja posada.

Praktycznie nigdy nie była moja, miała ochotę odpowiedzieć.

— Przyszłam powiedzieć Solo, że już niedługo zaczynamy kopać. Muszę się upewnić, że kontrolują poziom wody. — Wskazała radio, które, jak wiedziała, potrafiło o wiele więcej niż nadawać w obrębie jednego silosu. Podobnie jak radiostacja pod serwerami w IT, skonstruowane przez Walka urządzenie mogło nadawać do innych silosów.

— Jasna sprawa. Szkoda tylko, że nie możesz zaczekać jeszcze dzień albo dwa. Przenośne radio jest prawie gotowe. — Wskazał na plastikowe pudełko nieco większe od tych, które ona i zastępcy szeryfa nosili u biodra. Ze środka wciąż sterczały luźne kable połączone z wielką, zewnętrzną baterią. — Kiedy skończę, będzie można pokrętłem zmieniać kanały. Łapie sygnał powtarzaczy w obu silosach.

Ostrożnie podniosła urządzenie; nie miała pojęcia, o czym mowa. Walker pokazał jej pokrętło, na którym widniały trzydzieści dwie ponumerowane pozycje. To akurat rozumiała doskonale.

— Muszę jeszcze tylko zmusić te stare akumulatorki, żeby współgrały z resztą. Potem wyreguluję napięcie.

— Jesteś niesamowity — szepnęła Juliette.

Walker rozpromienił się.

— Niesamowici byli ludzie, którzy stworzyli je jako pierwsi. Nie mieści mi się w głowie, do czego byli zdolni setki lat temu. Ludzie w tamtych czasach nie byli tacy głupi jak mogłoby się wydawać.

Juliette miała ochotę opowiedzieć mu o książkach, które widziała i które sprawiały, że ludzie z przeszłości jawili jej się raczej jako istoty z przyszłości.

Walker wytarł dłonie w starą ścierkę.

— Ostrzegłem Bobby’ego i pozostałych, więc i ty powinnaś wiedzieć. Radia będą pracować tym gorzej, im głębiej się wkopią. Przynajmniej dopóki nie dotrą na drugą stronę.

Juliette skinęła głową.

— Tak słyszałam. Courtnee powiedziała, że będą korzystać z gońców, jak w kopalniach. To w jej rękach zostawiłam nadzór nad podkopem. Pomyślała chyba o wszystkim.

Walker spochmurniał.

— Słyszałem, że chciała założyć ładunki również od naszej strony, w razie gdyby trafili na trujące powietrze.

— To akurat pomysł Shirly. Ona po prostu szuka pretekstu, żeby nie kopać. Ale przecież znasz Courtnee, kiedy coś postanowi, zawsze postawi na swoim.

Walker poskrobał się po brodzie.

— Dopóki nie zapomni mnie nakarmić, będzie dobrze.

Juliette zaśmiała się.

— Na pewno nie zapomni.

— No cóż, życzę powodzenia z obowiązkami burmistrza.

— Dzięki — powiedziała i wskazała duże radio ustawione na stole roboczym. — Możesz mnie połączyć z Solo?

— Jasne, jasne. Siedemnastka. Zapomniałem, że nie przyszłaś, żeby tu ze mną pogawędzić. Zadzwońmy do twojego przyjaciela. — Pokręcił głową. — Muszę ci powiedzieć, że jak tak z nim rozmawiam, odnoszę wrażenie, że to straszny dziwak.

Juliette z uśmiechem przyjrzała się swojemu staremu przyjacielowi. Chciała się przekonać, czy żartował — stwierdziła, że mówił całkiem serio — i roześmiała się.

— No co? — zapytał Walker. Uruchomił radio i wręczył jej mikrofon. — Co takiego powiedziałem?

Meldunek Solo był mieszanką dobrych i kiepskich wieści. Maszynownia została osuszona, co było świetną wiadomością, ale wypompowywanie wody nie potrwało tak długo jak przewidywała. Mogą minąć tygodnie albo i miesiące zanim tam dotrą, natomiast rdza nie będzie przez ten czas próżnować. Juliette zepchnęła te odległe problemy poza obręb umysłu i skupiła się na rzeczach, na które miała wpływ.

Wszystko, czego potrzebowała mieściło się w niedużej torbie na ramię: czysty, srebrny kombinezon, prawie nienoszony; skarpetki i bielizna, wciąż wilgotne po praniu w umywalce; jej robocza manierka, poznaczona wgięciami i smarem; do tego zestaw kluczy nasadowych i komplet śrubokrętów. W kieszeniach miała jeszcze narzędzie uniwersalne i dwadzieścia bonów, chociaż odkąd została burmistrzem prawie nikt nie chciał od niej pieniędzy. Jedyne, czego jej brakowało to porządne radio, ale Walker rozebrał na części dwa działające urządzenia, żeby zbudować nowe, które jeszcze nie było gotowe.

Ze swoim skromnym dobytkiem na plecach opuściła Maszynownię. Nie mogła pozbyć się wrażenia, że porzuca przyjaciół. Odległy hałas kopania towarzyszył jej jeszcze na korytarzach i odprowadził ją na klatkę schodową. Przekroczyła bramkę ochrony niczym jakiś mentalny próg, wspominając chwilę, gdy opuszczała śluzę. Tak jak w zaworze, czasem ruch jest możliwy tylko w jedną stronę. Z obawą zastanawiała się, ile czasu minie, zanim tu wróci. Na tę myśl oddech grzęzł jej w piersi.

Powoli nabierała wysokości i zaczynała mijać innych ludzi, czując na sobie ich wzrok. Nieprzychylne spojrzenia przypominały wiatr, który siekł pyłem na wzgórzach. Ich nieufne zerknięcia były jak nagłe zrywy wichury — tak szybko się urywały, kiedy odwracali wzrok.

Wkrótce przekonała się na własnej skórze, co miał na myśli Lukas. Wszelka życzliwość wywołana jej powrotem — podziw dla osoby, która odmówiła czyszczenia i zdołała wrócić z przepastnego zewnętrza — kruszyła się jak uderzany młotem pneumatycznym beton. Nadzieję wywołaną jej powrotem z zewnątrz przekreśliły jej niebezpieczne plany kopania tunelu poza silos. Dostrzegała to w uciekających spojrzeniach sklepikarzy, w opiekuńczym geście matki tulącej swoje dziecko, w szeptach, które rozbrzmiewały i szybko się urywały. Juliette dawała ludziom przeciwieństwo nadziei. Szerzyła strach.

Garstka ludzi witała ją ukłonem i „dzień dobry, pani burmistrz”, kiedy mijali ją na schodach. Młody, znany jej z widzenia tragarz zatrzymał się i uścisnął jej dłoń, autentycznie podekscytowany tym spotkaniem. Lecz gdy wpadła na dolne farmy na sto dwudziestym szóstym po jedzenie albo gdy chciała skorzystać z ubikacji trzy piętra wyżej, czuła się równie niemile widziana co brudas na górnych piętrach. A przecież nadal była wśród swoich. Była ich burmistrzem, choć niekochanym.

Tego typu reakcje kazały jej wątpić, czy odwiedzenie Hanka, zastępcy z głębin, było dobrym pomysłem. Hank brał udział w powstaniu i widział, jak wielu walczących po obu stronach dobrych ludzi straciło w nim życie. Przekraczając próg komisariatu na sto dwudziestym piętrze zastanowiła się, czy nie popełnia błędu, czy nie powinna po prostu iść dalej. Wiedziała jednak, że to podszepty jej młodszego „ja”, które obawiało się spotkania z ojcem, młodszego „ja”, które pogrążało się w projektach, żeby uciec przed światem. Nie mogła sobie dłużej pozwolić być tą osobą. Miała obowiązki wobec silosu i jego mieszkańców. Postępowała słusznie odwiedzając Hanka. Podrapała się po bliźnie na wierzchu dłoni i odważnie ruszyła przez komisariat, napominając się, że jest burmistrzem, a nie więźniem skazanym na czyszczenie.

Hank podniósł wzrok znad biurka i na jej widok szeroko otworzył oczy — nie rozmawiali ze sobą ani nawet nie widzieli się odkąd wróciła do silosu. Podniósł się z krzesła i zrobił dwa kroki w jej kierunku, a potem przystanął. Juliette dostrzegła w nim taką samą mieszankę nerwów i podekscytowania, jaką sama odczuwała. Dotarło do niej, że nie powinna była się obawiać tego spotkania, że nie powinna była go tak długo unikać. Hank nieśmiało wyciągnął ku niej rękę, jak gdyby w obawie, że Juliette jej nie uściśnie. Był gotów cofnąć dłoń, jeśli burmistrz poczuje się urażona. Wyglądało na to, że wciąż nie mógł sobie wybaczyć, że wykonał rozkaz i posłał ją na czyszczenie.

Juliette uścisnęła mu dłoń i objęła go.

— Przepraszam — szepnął łamiącym się głosem.

— Przestań — powiedziała Juliette. Wypuściła go z uścisku i cofnęła się o krok, spoglądając na jego bark. — To ja powinnam przeprosić. Jak ręka?

Poruszył swobodnie ramieniem.

— Na swoim miejscu — powiedział. — A jeśli zaczniesz mnie przepraszać, natychmiast cię aresztuję.

— A więc rozejm — zaoferowała.

Hank uśmiechnął się.

— Rozejm — potwierdził. — Mimo wszystko, chciałem powiedzieć, że…

— Wykonywałeś swoje zadanie. Ja też robiłam, co mogłam. Na tym poprzestańmy.

Skinął głową i wbił wzrok w czubki swoich butów.

— Jak wygląda sytuacja? Lukas mówił, że ludzie skarżą się na kopanie.

— Trafiło się parę osób, które sprawiały kłopoty. Nic poważnego. Większość mieszkańców chyba jest zbyt zajęta naprawami. Ale faktycznie, słyszałem trochę biadolenia. Wiesz pewnie, jak wiele dostajemy podań o przeniesienie na środkowe albo górne piętra. No to teraz mamy ich dziesięć razy więcej. Ludzie nie chcą żyć w pobliżu tego, co się tam na dole wyprawia.

Juliette przygryzła wargę.

— Część problemu wynika z braku kontroli — dodał Hank. — Nie chciałbym się wtrącać w twój styl rządzenia, ale my tu z chłopakami nie za bardzo wiemy co i jak. Nie dostajemy wiadomości z Ochrony tak jak kiedyś. A twoje biuro…

— …milczy — podpowiedziała Juliette.

Hank podrapał się w potylicę.

— Zgadza się. Chociaż trudno powiedzieć, żebyś ty sama była całkiem cicho. Wasz rumor słychać czasem aż tutaj na podeście.

— I właśnie dlatego tu wpadłam — powiedziała. — Musicie mieć świadomość, że wasze zmartwienia są moimi zmartwieniami. Idę do swojego biura na tydzień albo dwa. Po drodze wpadnę też do pozostałych komisariatów. Wiele rzeczy zmieni się tu wkrótce na lepsze.

Hank zmarszczył brwi.

— Wiesz, że ci ufam i w ogóle, ale kiedy mówi się ludziom o zmianach na lepsze, jedyne co słyszą to „zmiany”. A dla ludzi, dla których już sam fakt, że oddychają jest błogosławieństwem, oznacza to tylko jedno.

Juliette pomyślała o wszystkim, co sobie zaplanowała, zarówno na górnych piętrach jak i w głębinach.

— Dopóki ufają mi dobrzy ludzie tacy jak ty, wszystko będzie w porządku — powiedziała. — A teraz muszę cię o coś poprosić.

— Potrzebujesz miejsca na nocleg — domyślił się Hank. Wskazał ruchem ręki celę. — Zaklepałem ci twój stary apartament. Mogę rozłożyć pryczę…

Juliette roześmiała się. Cieszyła się, że zastępca szeryfa jest w stanie żartować z rzeczy, która jeszcze chwilę temu była tak niezręczną kwestią.

— Nie — odparła. — Ale dzięki. Muszę dotrzeć na środkowe farmy zanim zgasną światła. Mam uczestniczyć w symbolicznym zasadzeniu pierwszych roślin na nowym poletku. — Zamachała rękami w powietrzu. — To jedna z tych rzeczy.

Hank uśmiechnął się i kiwnął głową.

— Tak naprawdę chciałam cię prosić, żebyś miał oko na klatkę schodową. Lukas wspominał, że ludzie na górze zaczynają narzekać. Idę ich uspokoić, ale chcę, żebyś był czujny w razie, gdyby sprawy potoczyły się źle. Mamy tu na dole braki kadrowe, a ludzie są podminowani.

— Spodziewasz się kłopotów? — zapytał Hank.

Rozważyła jego pytanie.

— Tak — przyznała. — Jeśli potrzebujesz wziąć cienia albo dwóch, pokryję wszystkie koszty.

Spochmurniał.

— Zwykle lubię, gdy ktoś sypnie bonami — powiedział. — Więc dlaczego mnie to nie cieszy?

— Z tego samego powodu, dla którego ja chętnie zapłacę — odparła Juliette. — Oboje wiemy, że to ty jesteś na naszej transakcji stratny.

Opuściwszy komisariat, Juliette zaczęła wspinać się przez piętra, na których miały miejsce walki i na nowo odkrywać wojenne rany silosu. Mijała coraz dobitniejsze pamiątki stoczonych pod jej nieobecność bitew: postrzępione, jaskrawosrebrzyste smugi przecinające starą farbę, beton poznaczony plamami sadzy i bliznami jak po ospie, pręty zbrojenia wystające ze ścian niczym złamane kości przebijające skórę.

Poświęciła większość życia dbaniu o ten silos, utrzymywaniu go na chodzie. Ten zaś odwdzięczał się za jej troskę napełniając jej płuca powietrzem, pozwalając rosnąć plonom i przyjmując zmarłych. Byli za siebie nawzajem odpowiedzialni. Bez ludzi, jej świat stałby się taki sam jak silos Solo — przerdzewiały i podtopiony. Bez silosu, ona byłaby czaszką leżącą na wzgórzu, wbijającą spojrzenie pustych oczodołów w zasnute chmurami niebo. Potrzebowali siebie nawzajem.

Jej dłoń prześlizgiwała się po poręczy chropowatej od świeżych spawów, tak samo jak jej skóra pełna była blizn. Przez większość jej życia ona i silos utrzymywali się nawzajem w zdrowiu. Aż w końcu omal się nie pozabijali. A teraz wszystkie drobne bolączki w Maszynowni, które miała nadzieję kiedyś naprawić — skrzypiące pompy, plujące rury, ulatniające się spaliny — wszystko to bladło w porównaniu z o wiele gorszą dewastacją wywołaną przez jej odejście. Podobnie było z jej nielicznymi bliznami — pamiątkami po drobnych potknięciach z młodości — które teraz zagubiły się pod warstwą oszpeconego ciała. Jeden wielki błąd potrafił zmazać ślad po wszystkich drobnych pomyłkach.

Pokonując stopień za stopniem, dotarła do miejsca, w którym bomba oderwała fragment schodów. Teraz rozciągał się tu połatany zlepek metalu, pajęcza sieć prętów i poręczy pożyczonych z innych, obecnie węższych podestów. Nazwiska ofiar wybuchu wypisano tu i ówdzie węglem. Juliette ostrożnie stąpała po pogiętym metalu. Podnosząc wzrok zauważyła, że drzwi do Zaopatrzenia zostały wymienione. Tutaj doszło do najkrwawszych walk. Ludzie w żółci zapłacili wysoką cenę za sprzymierzenie się z jej ludźmi w błękicie.

Kiedy zbliżała się do kościoła na dziewięćdziesiątym dziewiątym, niedzielne nabożeństwo właśnie dobiegło końca. Potok ludzi schodził spiralą ku cichemu bazarowi, który właśnie minęła. Usta mieli zaciśnięte po godzinie poważnych rozmów, a stawy równie sztywne co wyprasowane w kant kombinezony. Ich wrogie spojrzenia nie umknęły uwadze Juliette.

Nim dotarła na podest, tłumy zdążyły się już przerzedzić. Niewielka świątynia była wciśnięta między stare farmy hydroponiczne i mieszkania robotnicze niegdyś należące do głębinowców. Było to jeszcze zanim się urodziła, ale Knox opowiadał jej o pojawieniu się świątyni na dziewięćdziesiątym dziewiątym. Jego ojciec sam był wówczas jeszcze dzieckiem, gdy wszczęto protesty przeciw muzyce i sztukom teatralnym, które odbywały się w niedzielę. Ochrona stała z założonymi rękami, a protestujący rozbili swój obóz pod bazarem. Ludzie spali na stopniach i blokowali schody, aż w końcu nikt nie mógł przejść. Farmy piętro wyżej zostały splądrowane, żeby wyżywić zgromadzone tłumy. W końcu zajęli większość poziomu hydroponicznego. Świątynia na dwudziestym ósmym założyła tu filię, a teraz filia na dziewięćdziesiątym dziewiątym była większa niż jej rodzic.

Pokonawszy ostatni łuk schodów, Juliette zastała na podeście ojca Wendela, który stał przy schodach, wymieniając uściski rąk i zagadując do wychodzących z nabożeństwa członków zgromadzenia. Można było odnieść wrażenie, że od jego białych szat bije światło. Świeciły one równie jasno, co lśniąca od potu łysina kaznodziei. Mężczyzna wyróżniał się z tłumu, zdawał się wręcz skrzyć bielą. Zwłaszcza w oczach Juliette, która właśnie opuściła krainę błota i smaru. Czuła się brudna patrząc na tak nieskalaną tkaninę.

— Dziękuję, ojcze — powiedziała kobieta i ukłoniła się lekko.

Balansując opartym o biodro dzieckiem, uścisnęła księdzu dłoń. Główka śpiącego spokojnie maleństwa kołysała się bezwładnie. Wendel położył dziecku rękę na głowie i powiedział kilka słów. Kobieta znów podziękowała i odsunęła się, by zrobić miejsce mężczyźnie, który też chciał uścisnąć dłoń kaznodziei.

Juliette oparła się o barierkę w nadziei, że nie zostanie zauważona. Odchodziła ostatnia garstka wiernych. Jeden z mężczyzn przystanął, by wcisnąć w otwartą dłoń ojca Wendela parę brzęczących bonów. Powtórzył „dziękuję, ojcze” niczym słowa kościelnej pieśni. Juliette zdawało się, że poczuła od niego zapach kóz, gdy mężczyzna minął ją i ruszył w górę, pewnie z powrotem do zagród. To był już ostatni z wiernych. Ojciec Wendel odwrócił się i uśmiechnął do Juliette na znak, że zdawał sobie sprawę z jej obecności.

— Pani burmistrz — odezwał się, rozkładając ramiona. — To dla nas zaszczyt. Czyżby przyszła pani na niedzielę o jedenastej?

Juliette zerknęła na zegarek, który nosiła na nadgarstku.

— A ta nie była o jedenastej? — zapytała. Najwyraźniej miała lepszy czas niż sądziła.

— Ta była o dziesiątej, teraz odprawiamy dodatkowe nabożeństwo. Przychodzą na nie mieszkańcy górnych pięter.

Juliette zastanowiła się, po co ktoś miałby tu iść taki kawał drogi. Swoją wspinaczkę zaplanowała tak, by całkiem ominęły ją nabożeństwa, co pewnie było błędem. Mądrze byłoby posłuchać słów, które trafiały do serc tak wielu.

— Obawiam się, że mogę wpaść tylko na chwilę — powiedziała. — Może w drodze powrotnej?

Wendel zmarszczył brwi.

— A kiedy by to było? Słyszałem, że wraca pani na górę wykonywać zadanie powierzone pani przez Boga i ludzi.

— Zostanę pewnie kilka tygodni. Tyle ile trzeba, żeby nadrobić zaległości.

Na podest wyszedł akolita z ozdobną drewnianą misą. Pokazał Wendelowi jej zawartość, a uszy Juliette wychwyciły dźwięk przesypujących się bonów. Chłopak był ubrany w brązowy płaszcz, a kiedy kłaniał się Wendelowi, zauważyła, że środek głowy ma wygolony. Już się odwracał, gdy Wendel chwycił akolitę za ramię.

— Okaż szacunek pani burmistrz.

— Dzień dobry, psze pani. — Akolita ukłonił się. Jego twarz nie wyrażała żadnych uczuć. Ciemne oczy tkwiły nieruchomo pod gęstymi, ciemnymi brwiami; wargi miał pozbawione koloru. Coś mówiło Juliette, że młody mężczyzna spędza niewiele czasu poza kościołem.

— Nie musisz mi mówić „pani” — odparła uprzejmie. — Juliette. — Wyciągnęła ku niemu rękę.

— Remmy — powiedział chłopak. Spod płaszcza wyłoniła się dłoń. Juliette uścisnęła ją.

— Zajmij się ławkami — powiedział Wendel. — Czeka nas jeszcze jedno nabożeństwo.

Remmy pokłonił się im obojgu i poczłapał do świątyni. Juliette zrobiło się żal chłopaka, choć nie umiałaby wytłumaczyć dlaczego. Wendel spojrzał na schody, najwyraźniej nasłuchując zbliżających się kroków. Przytrzymał drzwi i gestem zaprosił Juliette do środka.

— Proszę — powiedział. — Niech pani napełni manierkę. Udzielę pani błogosławieństwa na dalszą podróż.

Juliette potrząsnęła manierką, w której zachlupała resztka wody.

— Dziękuję — odparła i podążyła za księdzem do środka.

Wendel poprowadził ja przez hol i dalej, do dolnej kaplicy, gdzie przed laty wzięła udział w kilku nabożeństwach. Remmy krzątał się wśród ławek i krzeseł, poprawiając poduszki i rozkładając ogłoszenia spisane odręcznie na wąskich paskach taniego papieru. Zauważyła, że jej się przygląda, nie przerywając pracy.

— Bogowie tęsknią za panią — zagaił ojciec Wendel, dając jej do zrozumienia, że wie, jak dawno tu była. Kaplica rozrosła się przez ten czas. W powietrzu unosił się odurzający i drogi zapach trocin, świeżo ciętego drewna z drzwi i innych wiekowych desek. Położyła rękę na ławce, która musiała kosztować fortunę.

— No cóż, bogowie wiedzą, gdzie mnie znaleźć — odpowiedziała, zabierając dłoń z mebla. Jednocześnie uśmiechnęła się, chcąc nadać wypowiedzi lekkiego tonu, lecz i tak po twarzy księdza przemknął cień rozczarowania.

— Czasem zastanawiam się, czy nie chowa się pani przed nimi ze wszystkich sił — powiedział ojciec Wendel i ruchem głowy wskazał na witraż za ołtarzem. Podświetlające go od tyłu jaskrawe światło rzucało na podłogę i sufit barwne rozbłyski. — Ze swojej ambony odczytuję pani obwieszczenia z okazji każdych narodzin i każdej śmierci. Dostrzegam w nich szacunek dla bóstw.

Juliette miała ochotę wyznać, że wcale nie pisała tych obwieszczeń. Robiono to za nią.

— A jednak widząc jak lekko traktuje pani boskie prawa, czasem zadaję sobie pytanie, czy w ogóle w wierzy pani w bogów.

— Wierzę w bogów — powiedziała Juliette, poirytowana jego oskarżycielskim tonem. — Wierzę w bogów, którzy stworzyli ten silos. I wszystkie pozostałe silosy…

Wendel skrzywił się.

— Bluźnierstwo — szepnął z szeroko otwartymi oczami, tak jakby jej słowa potrafiły zabijać. Rzucił ukradkowe spojrzenie na Remmy’ego, który ukłonił się i ruszył w kierunku holu.

— Owszem, bluźnierstwo — powiedziała Juliette. — Mimo to wierzę, że bogowie stworzyli wieże, które widzimy za wzgórzami i że obmyślili sposób, w jaki możemy się stąd wydostać. Ojcze, odkryliśmy w głębinach naszego silosu pewne narzędzie. Maszynę kopiącą, która może zabrać nas do nowym miejsc. Wiem, że ojciec tego nie pochwala, ale ja wierzę, że to bogowie ofiarowali nam owo narzędzie i zamierzam z niego skorzystać.

— Ten wasz kopacz to dzieło Szatana, skryte w diabelskich czeluściach — powiedział Wendel. Cała dotychczasowa uprzejmość uleciała z jego twarzy. Otarł czoło chustką. — Istoty, które opisujesz to nie bogowie, tylko demony.

Oto jego kazanie — zrozumiała Juliette. Choć nie uczestniczyła w nabożeństwie, nic jej nie ominęło. Ludzie przybywali, żeby słuchać takich rzeczy.

Zrobiła krok do przodu. Ze wściekłości zrobiło jej się gorąco.

— Może i wśród moich bogów są demony — zgodziła się, używając jego języka. — Bogowie, w których wierzę… bogowie, których czczę to kobiety i mężczyźni, którzy zbudowali to miejsce i jemu podobne. Stworzyli silos, żeby nas chronić przed światem, który sami zniszczyli. Byli zarówno bogami jak i demonami. Ale zostawili nam możliwość odkupienia. Chcieli, żebyśmy byli wolni, ojcze, i zapewnili nam ku temu środki. — Wskazała na własną skroń. — Dali mi wiedzę, która to umożliwi. I zostali nam kopacz. Naprawdę, w korzystaniu z niego nie ma nic bluźnierczego. A ja widziałam inne silosy, w które wy wciąż uparcie wątpicie. Byłam tam.

Wendel cofnął się o krok. Potarł dyndający mu się na szyi krzyżyk, a Juliette pochwyciła spojrzenie Remmy’ego. Chłopak zaglądał do środka zza skrzydła drzwi, a jego ciemne brwi pokrywały mu oczy głębokim cieniem.

— Powinniśmy korzystać ze wszystkich narzędzi, jakie dali nam bogowie — powiedziała Juliette — z wyjątkiem tego, z którego ojciec korzysta: zdolności napełniania ludzi strachem.

— Ja? — Ojciec Wendel przyłożył jedną dłoń do piersi, a drugą wycelował w Juliette. — To ty szerzysz strach. — Omiótł gestem ławki oraz poustawiane na tyłach kaplicy skrzynie i wiadra. — Wierni zbierają się tu trzy razy dziennie, załamując ręce nad twoją diabelską robotą. Dzieci nie śpią po nocach ze strachu, że zabijesz nas wszystkich.

Juliette otworzyła usta, ale słowa nie nadeszły. Wspomniała spojrzenia, jakimi obrzucano ją na klatce schodowej, widok matek przyciągających bliżej swoje dzieci, znajomych, którzy już nie mówili jej dzień dobry.

— Mogłabym ojcu pokazać książki — powiedziała cicho, myśląc o pólkach uginających się pod ciężarem Dziedzictwa. — Mogłabym je pokazać, żebyście sami się przekonali.

— Istnieje tylko jedna księga, którą warto znać — odparł Wendel. Strzelił oczami w kierunku opasłego, bogato zdobionego tomu z pozłacanymi stronami, który spoczywał na podwyższeniu obok mównicy, zabezpieczony klatką z giętej stali. Juliette pamiętała lekcje płynące z tej książki. Widziała jej stronice z tajemniczymi zdaniami wyglądającymi spomiędzy pasków cenzorskiej czerni. Jej uwadze nie uszedł też sposób, w jaki podwyższenie przyspawano do stalowej podłogi i bynajmniej nie była to robota eksperta. Tłuste fałdy paranoidalnych spawów. Ci sami bogowie, którzy mieli czuwać nad ludźmi nie potrafiliby upilnować jednej książki.

— Powinnam już iść, żeby nie przeszkadzać w przygotowaniach do nabożeństwa — powiedziała, czując skruchę za swój wybuch.

Wendel rozplótł skrzyżowane na piersi ręce. Zrozumiała, że oboje zapędzili się za daleko i oboje o tym wiedzieli. Miała nadzieję ukoić obawy, a tylko je pogorszyła.

— Szkoda, że pani burmistrz nie może zostać — odparł Wendel. — Niech pani przynajmniej napełni manierkę.

Sięgnęła za plecy i odpięła manierkę. Remmy wrócił do świątyni szeleszcząc ciężką, brązową szatą i pobłyskując wygolonym czubkiem głowy.

— Tak zrobię, ojcze — powiedziała Juliette. — Dziękuję.

Wendel kiwnął głową i skinął na Remmy’ego. Nie odezwał się już do niej, gdy akolita czerpał wodę z kaplicznej fontanny. Ani słowem. Jego wcześniejsza obietnica, że pobłogosławi jej podróż została zapomniana.

Juliette wzięła udział w uroczystym zasadzeniu pierwszej rośliny na środkowych farmach, zjadła późny lunch i ruszyła w dalszą podróż w górę silosu. Nim dotarła na trzydzieste piętra, światła zaczęły przygasać, a ona zatęskniła za znajomym łóżkiem.

Lukas czekał na nią na podeście. Uśmiechnął się na powitanie i uparł się, że poniesie jej torbę, choć ta prawie nic ważyła.

— Nie musiałeś na mnie czekać — powiedziała, ale w głębi duszy uznała, że to urocze.

— Dopiero co przyszedłem — odparł z naciskiem. — Tragarz powiedział mi, że się zbliżasz.

Juliette przypomniała sobie młodą dziewczynę w jasnoniebieskim kombinezonie, która wyprzedziła ją na czterdziestych. Łatwo było zapomnieć, że Lukas miał wszędzie swoje oczy i uszy. Przytrzymał jej drzwi, a Juliette weszła na piętro pełna sprzecznych emocji i wspomnień. To tutaj zginął Knox. Tutaj została otruta burmistrz Jahns. Tutaj skazano Juliette na czyszczenie, a potem tutaj opatrywali ją lekarze.

Spojrzała na salę konferencyjną i wspomniała chwilę, gdy usłyszała, że wybrano ją na burmistrza. Tam właśnie zasugerowała Peterowi i Lukasowi, żeby powiedzieć wszystkim prawdę: że nie są sami na tym świecie. Wciąż uważała to za dobry pomysł, pomimo ich protestów. Ale może lepiej byłoby pokazać ludziom prawdę zamiast o niej mówić. Wyobraziła sobie rodziny, które zamiast wspinaczki do ekranu w stołówce wyruszyłyby w wielką podróż w głębiny. Dotarliby do jej świata — tysiące ludzi, którzy nigdy tam nie byli i którzy nie mieli pojęcia, jak wyglądają utrzymujące ich przy życiu maszyny. Zawędrowaliby do Maszynowni, by przejść przez tunel i zobaczyć inny silos. Po drodze mogliby zachwycić się generatorem głównym, który teraz szumiał zamiast ogłuszająco huczeć, idealnie wyregulowany. Mogliby zachwycić się dziurą w ziemi, którą zrobili jej przyjaciele. A potem mogliby oddać się kontemplacji ekscytującej myśli o zapełnieniu pustego świata tak podobnego do ich własnego i o odtworzeniu go w sposób, jaki sobie zamarzą.

Bramka ochrony pisnęła, gdy Lukas zeskanował swoją przepustkę, a Juliette ocknęła się ze snu na jawie. Strażnik za bramką pomachał do niej, a ona odwzajemniła gest. Za plecami mężczyzny ciągnęły się puste i ciche korytarze IT. Większość pracowników poszła na noc do domów. Pustawe piętro przypomniało Juliette o silosie siedemnastym. Wyobraziła sobie, że zza rogu wychodzi Solo z połówką chleba w ręce, okruszkami w brodzie i szerokim uśmiechem zadowolenia, że ją widzi. Tamten korytarz wyglądał zupełnie jak ten, jeśli nie liczyć zniszczonej lampy, która w silosie siedemnastym zwisała smętnie na kablach.

Takie właśnie bliźniacze wspomnienia kołatały jej się w głowie, kiedy Lukas prowadził ją do swojej prywatnej rezydencji. Dwa światy o identycznym układzie i dwa różne życia, tu i tam. Miała wrażenie, że spędziła u Solo całe życie, choć minęło zaledwie parę tygodni — tak wielka więź wytwarza się między dwójką ludzi w kryzysowej sytuacji. Juliette na wpół spodziewała się, że z biura, gdzie zamieszkały dzieciaki zaraz wypadnie Elise i przylgnie jej do nogi. Bliźniaki kłóciłyby się o znalezione za rogiem łupy. Rickson i Hannah całowaliby się w ciemnym kącie i szeptali sobie o kolejnym dziecku.

— …ale tylko jeśli wyrazisz zgodę.

Juliette odwróciła się do Lukasa.

— Co? A, tak. W porządku.

— Nie słyszałaś ani słowa, mam rację? — Wyciągnął rękę ku drzwiom i zeskanował swój identyfikator. — Czasem mam wrażenie, że przebywasz w innym świecie.

W jego głosie pobrzmiewało zaniepokojenie, nie gniew. Wzięła od niego torbę i weszła do środka. Lukas włączył światło i rzucił identyfikator na komodę przy łóżku.

— Dobrze się czujesz? — zapytał.

— Jestem tylko zmęczona wspinaczką. — Juliette przysiadła na skraju łóżka i rozwiązała sznurówki. Zdjęła buty i postawiła je tam, gdzie zwykle. Mieszkanie Lukasa było dla niej jak drugi dom, znajome i przytulne. Jej własny apartament na szóstym piętrze wydawał jej się obcy. Widziała go dwukrotnie, ale nigdy nie spędziła tam nocy. Oznaczałoby to pełną akceptację roli burmistrza.

— Tak sobie myślałem, że może zamówimy kolację. — Lukas wygrzebał z szafy miękki szlafrok, który Juliette uwielbiała zakładać po gorącym prysznicu. Powiesił go na haczyku na drzwiach łazienki.

— Mam napuścić wodę na kąpiel?

Juliette odetchnęła ciężko.

— Cuchnę, prawda? — Powąchała grzbiet swojej dłoni, spodziewając się woni smaru. Wyczuła kwaskowatą nutkę palnika i spalin kopacza — perfumy, które wżarły się w jej skórę jak tatuaże na rękach nafciarzy. I to pomimo faktu, że wzięła prysznic tuż przez opuszczeniem Maszynowni.

— Nie… — Lukas wydawał się urażony. — Po prostu pomyślałem, że mogłabyś mieć ochotę się wykąpać.

— Może rano. I chyba daruję sobie kolację. Podjadałam przez cały dzień. — Wygładziła ręką pościel. Lukas uśmiechnął się i przysiadł się obok. Na twarzy malował mu się uśmiech oczekiwania, a w oczach miał ten błysk, który zawsze się w nich tlił, kiedy już skończyli się kochać — ale przyjemne uczucia rozwiały się, gdy powiedziała:

— Musimy porozmawiać.

Kąciki jego ust opadły. Skulił ramiona.

— Nie zarejestrujemy związku, o to chodzi?

Juliette wzięła go za rękę.

— To nie to. Oczywiście, że zarejestrujemy. Oczywiście. Przycisnęła sobie jego dłoń do piersi, wspominając miłość, którą kiedyś ukrywała przed Paktem i która koniec końców sprawiła jej tak wiele bólu. Nigdy nie powtórzyłaby tego błędu. — Chodzi o kopanie — powiedziała.

Lukas odetchnął głęboko i roześmiał się.

— Tylko o to — odparł z uśmiechem. — Niesamowite, że twoje kopanie może być mniejszym złem.

— Zamierzam zrobić coś jeszcze i założę się, że ci się to nie spodoba.

Uniósł brew.

— Jeśli chodzi o opowiadanie ludziom o innych silosach, doskonale wiesz co ja i Peter sądzimy na ten temat. Uważam, że te słowa są niebezpieczne. Większość ci nie uwierzy, a pozostali będą sprawiać kłopoty.

Juliette pomyślała o ojcu Wendelu i o tym, że ludzie zdolni byli uwierzyć w niesamowitości wysnute z samych słów, z jednej książki. Ale może najpierw musieli chcieć w nie uwierzyć. I może Lukas miał rację — nie wszyscy mieliby ochotę uwierzyć w prawdę.

— Niczego im nie powiem — wyjaśniła. — Chcę im to pokazać. Mam coś do zrobienia na górze, ale wymagałoby to pomocy twojej i twojego działu. Będę potrzebowała paru twoich ludzi.

Lukas zmarszczył czoło.

— Nie podoba mi się to. — Pogładził ją po ramieniu. — Może omówimy to jutro? Chciałbym się po prostu tobą nacieszyć. Na jedną noc zapomnieć o pracy. Ja udawałbym że jestem tylko technikiem z serwerowni, a ty możesz być… nie-burmistrzem.

Juliette ścisnęła go za rękę.

— Masz rację. Oczywiście. I może powinnam szybko skoczyć pod prysznic…

— Nie, zostań. — Pocałował ją w szyję. — Pachniesz sobą. Wykąpiesz się rano.

Uległa mu. Lukas znów ucałował jej szyję, lecz kiedy wyciągnął rękę, by rozpiąć jej kombinezon, poprosiła, żeby zgasił światło. Choć raz nie protestował, jak to miał w zwyczaju, niezadowolony, że nie może się jej przyjrzeć. Zostawił włączone światło w łazience i przymknął drzwi tak, że przez szparę przesączała się tylko nikła poświata. Chociaż uwielbiała przebywać nago w jego towarzystwie, nie chciała, żeby ją widział. Mozaika blizn upodabniała jej skórę do ścian wydrążonych w granicie: pajęcza sieć białawych, rzucających się w oczy plam.

Jednak choć nie prezentowały się zbyt atrakcyjnie, blizny były bardzo wrażliwe na dotyk. Każda z nich była jak zakończenie nerwowe biegnące do jej własnych głębin. Kiedy Lukas przebiegał po nich palcami — niczym elektryk śledzący diagram przewodów — miała wrażenie, że po jej skórze przeskakują iskry. Leżeli w ciemności wtuleni w siebie, a on dotykał ją badawczo. Juliette poczuła, że jej skóra robi się cieplejsza. Zanosiło się na noc, w którą długo nie zasną. Jej zamiary i niebezpieczne plany rozwiewały się pod jego delikatnym dotykiem. Zapowiadała się noc powrotu do młodości, do czucia zamiast myślenia, do czasów, gdy wszystko było prostsze…

— Hm, dziwne — powiedział Lukas i znieruchomiał.

Juliette nie zapytała, co takiego — w nadziei, że zaraz zapomni. Była zbyt dumna, żeby prosić, by nie przestawał jej dotykać.

— Moja ulubiona blizna zniknęła — powiedział, gładząc punkt na jej ramieniu.

Juliette momentalnie zrobiło się gorąco. Znowu była w śluzie, otoczona nieznośnym żarem. Dotykać jej ran w milczeniu to jedno. Całkiem inną sprawą było nazywanie ich po imieniu. Zabrała rękę i obróciła się do niego plecami. Najwyraźniej czekała ich jednak przespana noc.

— Nie, pozwól mi zobaczyć — błagał.

— Robisz to, żeby mi dokuczyć — odburknęła Juliette.

Lukas delikatnie dotknął jej pleców.

— Nie, przysięgam, że nie. Proszę, mogę obejrzeć twoją rękę?

Juliette usiadła na łóżku, zakryła kołdrą kolana i skrzyżowała ręce na piersi.

— Nie lubię, kiedy o nich mówisz — powiedziała. — I nie powinieneś mieć ulubionej. — Skinęła na łazienkę, z której przez szparę sączyła się poświata. — Możesz zamknąć te drzwi albo zgasić światło?

— Jules, przysięgam, kocham cię taką, jaka jesteś. Nigdy nie widziałem cię inaczej.

Zrozumiała, że miał na myśli, że nigdy nie widział jej nago bez blizn, a nie że zawsze była dla niego piękna. Wyszła z łóżka, żeby zgasić światło w łazience, ciągnąc za sobą kołdrę i zostawiając Lukasa samego i nagiego.

— Była w zgięciu łokcia na prawej ręce — powiedział. — Trzy linie krzyżowały się i układały w gwiazdkę. Całowałem ją ze sto razy.

Juliette wyłączyła światło i teraz stała samotnie w ciemności. Wciąż czuła na sobie widok Lukasa. Czuła, że ludzie gapią się na jej blizny nawet wówczas, gdy zakrywało je ubranie. Zastanowiła się, co pomyślałby George, gdyby ją tak zobaczył — i w gardle poczuła twardą gulę.

Lukas zmaterializował się tuż przy niej w smolistej ciemności, otaczając ją ramieniem i całując delikatnie w bark.

— Wracaj do łóżka — poprosił. — Przepraszam. Możemy zostawić wyłączone światło.

Juliette zawahała się.

— Nie podoba mi się, że tak dobrze je znasz — powiedziała. — Nie chcę, żebyś mnie traktował jak jakiś atlas gwiazd.

— Wiem — odparł. — Nic na to nie poradzę. One są częścią ciebie. Takiej, jaką cię poznałem. Może poprosimy twojego tatę, żeby rzucił okiem…?

Odsunęła się od niego, ale tylko po to, by z powrotem zapalić światło. Przyjrzała się miejscu, o którym mówił — najpierw na prawej ręce, potem na lewej. Pomyślała, że musiał się pomylić.

— Jesteś pewien, że tu była? — zapytała, śledząc wzrokiem siateczkę blizn w poszukiwaniu pustej przestrzeni, skrawka czystego nieba.

Lukas wziął ją delikatnie za nadgarstek i łokieć, uniósł rękę do ust i pocałował.

— O, tutaj — powiedział. — Całowałem ją ze sto razy.

Juliette otarła łzę i roześmiała się nerwowo, dając upust kłębiącym się w jej piersi emocjom. Odnalazła szczególnie paskudne zgrubienie, które jak spaw przecinało jej przedramię i pokazała je Lukasowi. Nawet jeśli mu nie dowierzała, zdążyła mu już wybaczyć.

— Teraz zajmij się tą — powiedziała.

Silos 1

Tej nocy C z koszmaru o lataniu. Usiadła na łóżku, a sprężyny pisnęły pod nią jak gniazdo pełne ptaków. Wciąż czuła, że spada przez chmury, a wiatr owiewa jej twarz.

Zawsze sny o lataniu. Sny o spadaniu. Bezskrzydłe sny, w których nie mogła kierować, nie mogła wzbić się w górę. Była jak pędząca ku ziemi bomba zbliżająca się do człowieka otoczonego rodziną. Mężczyzna odwracał się w ostatniej chwili, osłaniając oczy przed słońcem w zenicie — ostatnie mignięcie twarzy ojca i matki Charlotte, jej brata i jej samej, a potem uderzenie i utrata sygnału…

Ptasie gniazdo w materacu ucichło. Charlotte wyplątała zaciśnięte pięści z kołdry nasiąkniętej wilgocią, którą koszmary wycisnęły z przerażonego ciała. Pokój wisiał nad nią, ciężki i ponury. Wyczuwała otaczające ją puste łóżka piętrowe; miała wrażenie, że jej koledzy i koleżanki piloci zostali wezwani na nocny lot, zostawiając ją samą. Wstała i po omacku poczłapała do ubikacji, przesuwając włączniki światła tylko odrobinę tak, aby pomieszczenia nadal tonęły w mroku. Czasem rozumiała, czemu jej brat mieszkał w sali konferencyjnej na drugim końcu magazynu. Koszary zamieszkiwały cienie ludzi, których nie było. Czasem czuła, jak rozmija się z duchami uśpionych.

Spuściła wodę i umyła ręce. Nie było mowy o powrocie do łóżka ani tym bardziej o zaśnięciu, nie po takim śnie. Charlotte włożyła na siebie czerwony uniform, który przyniósł dla niej Donny — jeden z trzech kolorów, odrobina urozmaicenia w jej pustelniczym życiu. Nie pamiętała, co oznaczał błękit i złoto, ale pamiętała, że czerwień to reaktor. Czerwony kombinezon miał kieszenie i zaczepy na narzędzia. Nosiła go, kiedy pracowała, więc zwykle nie był najczystszy. Obładowawszy się narzędziami, ważyła prawie dziesięć kilo więcej i hałasowała przy każdym kroku. Zapięła przód uniformu i ruszyła w głąb korytarza.

Co ciekawe, światła w magazynie już się świeciły. Był środek nocy. Charlotte była przekonana, że je zgasiła, a przecież nikt inny nie miał dostępu do tego poziomu. Czując nagłą suchość w ustach, zakradła się do najbliższych dronów, kryjąc się za płachtami brezentu. Z ciemności sączył się cichy jak szept dźwięk.

Dalej, za dronami — w pobliżu wysokich regałów z pudłami pełnymi zapasowych części, narzędzi i racji żywnościowych — jakiś człowiek klęczał nad drugim, nieruchomym. Postać odwróciła się, słysząc podzwanianie jej narzędzi.

— Donny?

— Tak?

Ogarnęła ją ulga. Rozciągnięte pod jej bratem ciało to wcale nie człowiek, tylko gruby kombinezon do czyszczenia leżący na podłodze z rozłożonymi na boki rękawami i nogawkami, pusty i pozbawiony życia.

— Która godzina? — zapytała, trąc oczy.

— Późna — powiedział. Otarł czoło rękawem. — Albo wczesna, zależy jak patrzeć. Obudziłem cię?

Zauważyła, że przesunął się tak, aby zasłonić ciałem kombinezon. Zaczął go składać, zaczynając od nogawek. Obok leżały na podłodze nożyce i rolka srebrnej taśmy, hełm, rękawice i coś w rodzaju butli do nurkowania. I para butów. Poruszany ludzką ręką materiał szeptał cicho — to jego szelest wzięła za ludzkie głosy.

— Hm? Nie, nie obudziłeś mnie. Wstałam do łazienki. Wydawało mi się, że coś słyszałam.

Kłamała. Przyszła popracować nad dronem w środku nocy, żeby zapomnieć o koszmarze. Donald skinął głową i wysupłał z kieszonki na piersi chustkę. Kaszlnął w nią i schował szmatkę z powrotem.

— A ty czemu nie śpisz? — zapytała.

— Szperam w zapasach. — Donny ułożył elementy kombinezonu w stosik. — Ci z góry potrzebowali paru rzeczy. Nie chciałem ryzykować, więc zamiast kogoś wysyłać, sam po nie przyszedłem. — Podniósł wzrok na siostrę. — Przynieść ci coś ciepłego na śniadanie?

Charlotte otuliła się rękami i pokręciła głową. Nie znosiła, kiedy jej przypominał, że jest tu uwięziona i zdana na brata.

— Przyzwyczajam się do wojskowych racji ze skrzyń — odparła. — Te batoniki kokosowe zaczynają mi smakować. — Zaśmiała się. — Pamiętam, że nie znosiłam ich w trakcie szkolenia podstawowego.

— Gdybyś się na coś namyśliła, nie ma problemu — powiedział Donny, ewidentnie szukając wymówki, by sobie pójść albo zmienić temat. — I chyba niedługo zdobędę ostatnie części do radia. Złożyłem rekwizycję o mikrofon, bo nigdzie nie mogę żadnego znaleźć. W pomieszczeniu łączności mają jeden, który szwankuje, więc w razie czego mogę go po cichu wynieść.

Charlotte skinęła głową i patrzyła jak jej brat wpycha kombinezon z powrotem do dużego, plastikowego pojemnika. Było coś, czego jej nie mówił. Potrafiła poznać, że coś ukrywa. Tak to już było ze starszymi braćmi.

Podeszła do najbliższego drona, zerwała z maszyny brezentową płachtę i położyła klucz na skrzydle. Jeśli chodziło o majsterkowanie, zawsze miała dwie lewe ręce, ale po tygodniach pracy nad dronami — bardziej uporczywej niż cierpliwej — zaczynała nabierać wprawy.

— A do czego im potrzebny taki kombinezon? — zapytała, siląc się na nonszalancki ton.

— Chyba wspominali coś o reaktorze. — Poskrobał się po potylicy i zmarszczył czoło. Charlotte pozwoliła, by kłamstwo zawisło w powietrzu. Chciała, by jej brat to zauważył.

Otworzyła pokrywę skrzydła, wspominając powrót ze służby przygotowawczej. Zjawiła się w domu z nową tkanką mięśniową i zaciekłością, którą wyrobiła sobie w trakcie treningów z facetami. To było jeszcze zanim wysłano ją do Iraku, zanim się zapuściła. Wówczas była muskularną, wysportowaną nastolatką, a jej brat jeszcze studiował. Wystarczyła jedna kąśliwa uwaga na temat jej nowej sylwetki, by wylądował na kanapie z ręką wykręconą na plecach, wciąż śmiejąc się i drwiąc z siostry.

To znaczy, śmiejąc się dopóki nie przycisnęła mu do twarzy poduszki, a wtedy Donny zakwiczał jak zarzynane prosię. Niewinna zabawa przerodziła się w coś poważnego i przerażającego. Strach jej brata przed byciem pogrzebanym żywcem budził w nim coś pierwotnego — coś, z czego nigdy nie zadrwiła i czego już nigdy więcej nie chciała oglądać.

Teraz zaś przyglądała się, jak szczelnie zamyka pojemnik z kombinezonem w środku i wsuwa go z powrotem pod półkę. Wiedziała, że próżniowy strój ochronny nie był nigdzie potrzebny. Donny w pośpiechu wymacał chustkę i znowu się rozkaszlał. Przeczekała atak, udając, że całą jej uwagę pochłania dron. Donny nie miał ochoty rozmawiać o kombinezonie ani o problemie z płucami, a Charlotte nie mogła go winić. Jej brat umierał. Charlotte wiedziała, że jej brat umiera, widziała go tak jak ludzi w swoich snach: obracającego się w ostatniej chwili, by osłonić oczy przed słońcem w zenicie. Widziała go tak, jak każdego człowieka, którego ostatnie chwile oglądała. Na jej ekranie widniała piękna twarz Donny’ego wpatrzona w nieuniknioną, pikującą z nieba śmierć.

Umierał i to dlatego chciał zmagazynować dla niej jedzenie i upewnić się, że będzie miała jak wyjść. To dlatego starał się o radio dla niej — aby miała do kogo otworzyć usta. Jej brat umierał i nie chciał być pogrzebany, nie chciał umrzeć tu na dole, w wydrążonej w ziemi dziurze, w której brakowało mu tchu.

Charlotte cholernie dobrze wiedziała, po co mu kombinezon.

Silos 18

Lukas opuścił laboratorium czyszczenia i ruszył ku serwerowni leżącej po drugiej stronie trzydziestego czwartego. Minął pusty warsztat. Mężczyźni i kobiety, którzy tu pracowali teraz przebywali w głębinach i Zaopatrzeniu, gdzie życie straciło wielu mechaników i robotników. Ludzie z IT zastępowali tych, których sami zabili.

Shirly, przyjaciółka Juliette, została szefową Maszynowni. Bezustannie składała do jego biura zażalenia o brakach kadrowych, a potem znowu narzekała, gdy Lukas przydzielał jej kogoś do pomocy. Czego od niego oczekiwała? Ludzi, jak podejrzewał. Po prostu nie jego ludzi.

Garstka techników i funkcjonariuszy ochrony stojących pod pomieszczeniem socjalnym zamilkła, kiedy przechodził. Pomachał do nich, a ręce posłusznie mu odmachały. „Dzień dobry, sir”, rzucił ktoś, a Lukas skrzywił się na te słowa. Wznowili pogawędkę, gdy tylko zniknął za rogiem, a Lukas przypomniał sobie, że sam też uczestniczył w takich przerywanych rozmowach, gdy korytarzem pędził jego dawny szef.

Bernard. Lukas kiedyś myślał, że rozumie, co oznacza władza. Można robić, co się chce. Decyzje są arbitralne. Można być okrutnym dla samego okrucieństwa. A teraz łapał się na tym, że godził się na rzeczy gorsze niż mógłby to sobie wyobrazić. Uświadomił sobie najokropniejsze aspekty tego świata i zaczynał podejrzewać, że ludzie jego pokroju nie nadają się do rządzenia. Nigdy nie przyznałby tego głośno, ale reelekcja być może stanowiła najlepsze rozwiązanie. Juliette byłaby świetnym technikiem w IT. W końcu lutowanie i spawanie nie różnią się aż tak bardzo, to tylko kwestia skali. Lecz potem próbował wyobrazić ją sobie, jak konstruuje kombinezon dla skazańca albo siedzi bezczynnie, słuchając jak człowiek z innego silosu dyktuje im, na ile narodzin mogą sobie pozwolić w tym tygodniu.

Jednak wybór nowego burmistrza oznaczałby prawdopodobnie dłuższe okresy rozłąki. Być może musiałby złożyć wniosek o przeniesienie do Maszynowni i nauczyć się posługiwać kluczem francuskim. Od szefa IT do pracującego na nocnej zmianie brudasa. Zaśmiał się. Wstukał kod otwierający drzwi do serwerowni, myśląc, że byłoby coś romantycznego w poświęceniu stanowiska, by z nią być. Może nawet bardziej romantycznego niż jego nocne polowanie na gwiazdy. Musiałby tylko przywyknąć do ciągłego rządzenia się Juliette, ale nie powinien mieć z tym problemu. A przy odpowiedniej ilości detergentu pewnie dałby radę doprowadzić jej stare mieszkanie do stanu używalności. Kiedy stąpał pomiędzy serwerami, przeszło mu przez myśl, że żył już w znacznie gorszych warunkach, w pomieszczeniu pod jego stopami. Najważniejsze, że mógłby być z nią.

Światła na suficie jeszcze nie migały. Albo to on przyszedł za wcześnie albo człowiek imieniem Donald się spóźniał. Lukas dotarł do najdalszej ściany, mijając kilka serwerów ze zdemontowanymi pokrywami bocznymi, z których wypełzały grube zwoje kabli. Z pomocą Donalda odkrywał, jak uzyskać pełny dostęp do maszyn i przeglądać ich zawartość. Na razie nie natrafili na nic ekscytującego, ale robili postępy.

Przystanął przy serwerze komunikacyjnym, który w poprzednim życiu stanowił dla niego swoisty dom w domu. Teraz prowadził tu całkiem odmienne rozmowy. Na drugim końcu linii była zupełnie inna osoba.

Obok stało przyniesione z dołu chybotliwe, drewniane krzesło. Lukas pamiętał, jak wspinał się po drabinie, pchając je nad głową, a Juliette wrzeszczała na niego, że powinni byli opuścić linę — kłócili się jak parka młodych tragarzy. Przy krześle leżał stosik puszek po książkach tworzący coś w rodzaju stolika. Na wierzchu spoczywała jedna z ksiąg Dziedzictwa. Lukas usiadł wygodnie i podniósł ją. Zaznaczał strony, zaginając rogi. Na marginesach stawiał kropki, jeśli miał jakieś pytania odnośnie treści. Zaczął wertować książkę w oczekiwaniu na telefon.

To, co kiedyś nużyło go w Dziedzictwie, teraz stało się najciekawsze. Kiedy był tu uwięziony — w trakcie rytuału inicjacji — zmuszano go do czytania fragmentów Nakazów poświęconych ludzkim zachowaniom. Teraz godzinami ślęczał nad tymi rozdziałami. A Donald, głos na drugim końcu linii, zdołał go przekonać, że opowiastki o Milgramach, Skinnerach i chłopcach z Robbers Cave to coś więcej niż fikcja. Niektóre z tych rzeczy zdarzyły się naprawdę.

Zakończył lekturę tych opowieści, by w Dziedzictwie odnaleźć jeszcze więcej lekcji. Teraz całą jego uwagę przykuwała historia starego świata. Powstania powtarzały się regularnie na przestrzeni tysięcy lat. Nieraz sprzeczał się z Jules o to, czy można położyć kres takiemu cyklicznemu rozlewowi krwi. Książki sugerowały, że takie nadzieje są płonne. A potem Lukas odkrył cały rozdział poświęcony niebezpieczeństwom, na jakie narażone były społeczeństwa na krótko po powstaniach — czyli w sytuacji, w jakiej właśnie się znaleźli. Czytał o ludziach noszących dziwaczne nazwiska — Cromwell, Napoleon, Castro, Lenin — którzy wywalczyli wolność dla swoich ludzi, a potem zniewolili ich jeszcze bardziej.

To tylko legendy, upierała się Juliette. Mity. Tak jak ghule, którymi rodzice straszą niesforne dzieci. Ona rozumiała te rozdziały inaczej — to żaden problem zburzyć stary porządek świata, gdyż natura ludzka sprzyjała jego upadkowi. Najtrudniej było odbudować go na nowo. Ludzie poświęcali zbyt mało uwagi temu, czym zastąpić starą niesprawiedliwość. Obchodziło ich tylko obalanie, mówiła, tak jakby okruchy i popiół dało się potem zlepić w całość.

Lukas się nie zgadzał. Sądził, a Donald potwierdzał jego przypuszczenia, że te historie były prawdziwe. Owszem, rewolucje były bolesne. Po każdej z nich następował gorszy okres. Ale wcześniej czy później nadchodzi poprawa. Ludzie uczą się na swoich błędach. To właśnie próbował jej powiedzieć pewnej nocy, kiedy rozmowa z Donaldem przedłużyła się do późna. Jules, rzecz jasna, musiała mieć ostatnie słowo. Zaprowadziła go do stołówki i wskazała na wiszącą nad horyzontem poświatę, na jałowe wzgórza, na nieśmiałe odblaski słońca prześlizgujące się po ruinach wież.

— Oto jak poprawił się świat — powiedziała mu wtedy. — Oto jak człowiek nauczył się na własnych błędach.

Lukas nie zamierzał pozwolić, by ostatnie słowo należało do niej.

— Może to, co widzimy to właśnie złe czasy przed lepszymi — szepnął znad kubka z kawą, a Juliette udała, że tego nie słyszała.

Stronice pod palcami Lukasa zamigały na czerwono. Podniósł wzrok; światła na suficie zapalały się i gasły, informując o oczekującej rozmowie. Z wnętrza serwera dobiegało brzęczenie, a kontrolka nad gniazdem numer jeden mrugała. Lukas podniósł zestaw słuchawkowy i, rozplątawszy przewód, podłączył wtyczkę.

— Halo? — odezwał się.

— Lukas. — Maszyna pozbawiała głos intonacji i sprawiała, że był wyprany z wszelkich emocji. Z wyjątkiem rozczarowania. Fakt, że to nie Juliette się zgłosiła, wywołał u rozmówcy zawód, który był jeśli nie słyszalny, to przynajmniej wyczuwalny. A może tylko mu się zdawało?

— To tylko ja — powiedział.

— Dobrze. Musisz wiedzieć, że mam niecierpiące zwłoki sprawy do załatwienia. Nie mamy wiele czasu.

— W porządku. — Lukas odszukał zaznaczone miejsce w książce i znalazł fragment, na którym skończyli. Te rozmowy przypominały mu szkolenie pod okiem Bernarda, tyle tylko, że teraz uczył się Dziedzictwa. A Donald był bystrzejszy od Bernarda i bardziej otwarcie odpowiadał na pytania. — Więc… chciałem cię zapytać o faceta nazwiskiem Rousseau…

— Zanim zaczniemy — przerwał Donald — muszę jeszcze raz poprosić, żebyście przestali kopać.

Lukas przymknął książkę, zaznaczając stronę palcem. Cieszył się, że Juliette zgodziła się pójść na spotkanie rady miasta. Ożywiała się, kiedy rozmowa schodziła na ten temat. Donald, z powodu starej groźby ze strony Juliette, najwyraźniej sądził, że próbują dokopać się do niego, a Jules wymusiła na Lukasie obietnicę, że nie wyprowadzi go z błędu. Nie chciała, żeby ludzie z silosu pierwszego dowiedzieli się o ich przyjaciołach w siedemnastce ani o jej planach ich uratowania. Lukas czuł się z tym kłamstwem niezręcznie. Podczas gdy Juliette nie ufała temu człowiekowi — który ostrzegł, że ich dom może zostać w każdej chwili jakimś tajemniczym sposobem „zamknięty” — Lukas dostrzegał w nim kogoś, kto z poświęceniem usiłuje im pomóc. Jules uważała, że Donald boi się o własne życie. Lukas podejrzewał, że Donald boi się o nich.

— Obawiam się, że to niemożliwe. Kopiemy dalej — powiedział Lukas. Omal nie wymsknęło mu się „ona nie odpuści”, ale uznał, że lepiej zachować pozory solidarności.

— Cóż, moi ludzie wykryli wibracje. Wiedzą, że coś się dzieje.

— Możesz im powiedzieć, że mamy problem z generatorem? Że znowu wymaga osiowania?

W odpowiedzi usłyszał westchnięcie pełne rozczarowania, którego komputery nie zdołały zatuszować.

— Nie są tacy głupi. Rozkazałem im, żeby nie marnowali czasu na zajmowanie się tą sprawą. To wszystko, co mogę zrobić. Mówię ci, nic dobrego z tego nie wyniknie.

— W takim razie czemu nam pomagasz? Czemu nadstawiasz karku? Bo najwyraźniej to właśnie robisz.

— Moim zadaniem jest dopilnować, żebyście nie zginęli.

Lukas rozejrzał się po wnętrzu obudowy serwera, po migających lampkach, kablach, obwodach drukowanych.

— No tak, ale co z tymi rozmowami? Dzwonisz codziennie, punktualnie jak w zegarku, omawiasz ze mną Dziedzictwo… dlaczego to robisz? To znaczy… co ci dają te rozmowy?

Milczenie na drugim końcu linii przedłużyło się — w spokojnym głosie ich domniemanego dobroczyńcy nagle zabrakło pewności.

— To dlatego, że… pomagam wam pamiętać.

— A to ważne?

— Tak. To ważne. Dla mnie. Wiem, co znaczy zapomnieć.

— To po to są tutaj te książki?

Kolejna przerwa. Lukas poczuł, że przypadkiem natrafił na prawdę. Będzie musiał zapamiętać tę rozmowę, by potem powtórzyć ją Juliette.

— Te książki są po to, żeby ci, którzy odziedziczą świat — ci, którzy zostaną wybrani — wiedzieli…

— Co wiedzieli? — Dopytywał desperacko Lukas. Obawiał się, że Donald zaraz zakończy rozmowę. Zdarzało się już, że zahaczali o tego rodzaju tematy, ale Donald zawsze się wtedy wycofywał.

– Żeby wiedzieli, jak przywrócić właściwy bieg rzeczy — odparł Donald. — Słuchaj, nasz czas dobiegł końca. Muszę iść.

— Co miałeś na myśli mówiąc o „odziedziczeniu świata”?

— Następnym razem. Muszę iść. Trzymajcie się.

— Dobra — powiedział Lukas. — Ty też…

Ale w słuchawkach rozległo się już kliknięcie. Człowiek, który jakimś sposobem wiedział tak wiele o starym świecie rozłączył się.

Juliette nigdy dotąd nie brała udziału w obradach. Ze spotkaniami rady miejskiej było jak z proszącymi się maciorami — zdawała sobie sprawę, że takie rzeczy mają miejsce, ale jakoś nigdy nie pragnęła być ich świadkiem. Po raz pierwszy miała obserwować ten spektakl będąc burmistrzem i miała nadzieję, że zarazem ostatni.

Dołączyła do sędziego Pickena i szeryfa Billingsa na podwyższeniu, podczas gdy mieszkańcy silosu wylewali się z korytarza i zajmowali miejsca. Platforma, na której się znajdowała przywodziła jej na myśl scenę na bazarze, a Juliette wspomniała słowa ojca, który porównywał obrady do sztuk teatralnych. Sądziła, że nie mówił tego w charakterze komplementu.

— Nie znam swoich kwestii — szepnęła tajemniczo do Petera Billingsa.

Siedzieli tak blisko siebie, że stykali się ramionami.

— Dasz sobie radę — powiedział Peter. Uśmiechnął się do młodej kobiety w pierwszym rzędzie, która pomachała do niego palcami. Młody szeryf kogoś poznał. Życie toczyło się swoim tempem.

Spróbowała się rozluźnić, spoglądając na tłum. Mnóstwo nieznajomych twarzy, ale rozpoznawała parę osób. Z korytarza do sali prowadziło troje drzwi — dwoje wychodziło na alejki rozdzielające rzędy starych ławek, trzecie były przyciśnięte do ściany. Przejścia dzieliły pomieszczenie na trzy części, całkiem jak mgliste, umowne granice dzielące silos. Juliette nie potrzebowała, by ktoś jej tłumaczył znaczenie takiego ustawienia ławek. Wystarczyło popatrzeć na wchodzących ludzi.

Ławki dla górnych pięter stały pośrodku i pękały już w szwach, a za nimi stało jeszcze sporo ludzi — niektórych poznawała z IT albo ze stołówki. Ławki środkowych pięter były w połowie zapełnione. Juliette zauważyła, że ci mieszkańcy siedzą blisko przejścia, tak blisko środka sali jak tylko mogli. Farmerzy w zieleni. Hydraulicy z farm hydroponicznych. Marzyciele. Przeciwna strona sali świeciła pustkami. Było to miejsce zarezerwowane dla głębin. W pierwszym rzędzie siedziała starsza para, trzymając się za ręce. Juliette rozpoznała mężczyznę, szewca. Przeszli kawał drogi. Juliette wyczekiwała przyjścia kolejnych mieszkańców głębin, ale to dla nich za długa wyprawa. Pamiętała zresztą, jak odległe wydawały im się obrady rady miejskiej, kiedy jeszcze pracowała w głębinach silosu. Często dowiadywali się o poruszanych tematach i wprowadzanych ustawach dopiero po fakcie. Nie tylko odległość zniechęcała do zainteresowania polityką — większość mieszkańców głębin była zbyt zajęta, próbując przetrwać bieżący dzień, by z mozołem wspinać się na górę i dyskutować o jutrze.

Gdy potok ludzi przerodził się w strużkę, sędzia Picken wstał, by rozpocząć posiedzenie. Juliette podejrzewała, że zanudzi ją ono na śmierć. Szybka rozmowa, wprowadzenie, a potem wysłuchiwanie bolączek mieszkańców. Obietnica poprawy. A potem powrót do robienia tego samego.

Musiała wracać do pracy. Miała tyle do zrobienia w śluzie i laboratorium czyszczenia. Ostatnie czego potrzebowała to wysłuchiwać małostkowych roszczeń, wezwań do reelekcji czy biadolenia na podkop. Spodziewała się, że rzeczy, które innym wydadzą się poważne, dla niej będą mało istotne. W byciu wysłanym na śmierć i przetrwaniu chrztu ognia jest coś, co sprawia, że większość sprzeczek i sporów traci na znaczeniu.

Picken zastukał młotkiem i poprosił o spokój. Powitał zgromadzonych i szybko odczytał porządek obrad. Juliette wierciła się na swojej ławce. Spoglądając na tłum stwierdziła, że zdecydowana większość ludzi patrzy na nią zamiast na sędziego. Wychwyciła ostatnie zdanie Pickena tylko dlatego, że wspomniał jej imię:

— …co ma do powiedzenia nasza pani burmistrz, Juliette Nichols.

Odwrócił się i gestem zaprosił ją do pulpitu. Peter poklepał ją po kolanie, by dodać jej otuchy. Kiedy szła, niedokręcone metalowe płyty skrzypiały pod jej butami — poza tym panowała zupełna cisza. A potem ktoś na widowni kaszlnął. Zaszeleściły ubrania znieruchomiałych dotąd ludzi. Juliette chwyciła blat pulpitu i rozejrzała się, oniemiała na widok mieszanki kolorów przed jej oczami: błękitu, bieli, czerwieni, brązu i zieleni. Zaś nad kombinezonami wisiały nieprzychylne twarze. Rozzłoszczeni ludzie ze wszystkich środowisk. Odchrząknęła i zdała sobie sprawę, że jest kompletnie nieprzygotowana. Miała nadzieję, że powie parę słów, podziękuje ludziom za uwagi, zapewni ich, że bez wytchnienia pracuje nad świetlaną przyszłością dla nich wszystkich. Miała ochotę powiedzieć: „po prostu dajcie mi szansę”.

— Dziękuję… — zaczęła, a wtedy sędzia Picken pociągnął ją za rękę i wskazał wystający z pulpitu mikrofon. Ktoś z tylnych rzędów krzyknął, że nic nie słychać. Juliette przysunęła mikrofon do ust i pomyślała, że twarze tłumu przypominają te z klatki schodowej. Obawiali się jej. Podziw przerodził się w podejrzliwość.

— Jestem tu dziś z wami, żeby wysłuchać waszych pytań. Waszych zmartwień — powiedziała i aż się wzdrygnęła, tak głośno rozbrzmiewał jej głos. — Zanim zacznę, chciałabym powiedzieć kilka słów o tym, co mamy nadzieję osiągnąć w tym roku…

— Wpuściła tu pani truciznę? — krzyknął ktoś z tylnych rzędów.

— Słucham? — zapytała Juliette. Odchrząknęła.

Z ławki podniosła się kobieta z niemowlęciem na rękach.

— Moje dziecko ma gorączkę, odkąd pani wróciła!

— Czy inne silosy naprawdę istnieją? — zawołał ktoś inny.

— Jak tam jest?

Z ławek przeznaczonych dla środkowych pięter zerwał się mężczyzna z czerwoną ze złości twarzą.

— Co wy tam na dole wyprawiacie, że robicie tyle hałasu…?

Wstało jeszcze kilkanaście osób i zaczęło przekrzykiwać się nawzajem. Ich pytania i skargi zlały się w jeden szum, dźwięk warczącego wściekle silnika. Z pękającego w szwach środkowego rzędu zaczęli wylewać się ludzie, wskazując ją palcami i wymachując rękami. Juliette dostrzegła swojego ojca, który stał na tyłach sali. Ze swoją zmartwioną, lecz spokojną miną wyróżniał się na tle oburzonych mieszkańców.

— Proszę po kolei… — powiedziała Juliette. Uniosła otwarte dłonie do góry. Tłum ruszył naprzód, a wówczas rozbrzmiał wystrzał.

Juliette skrzywiła się.

Rozległ się kolejny huk tuż obok niej — i wtedy zauważyła młotek w dłoni sędziego Pickena. Drewniany krążek na pulpicie podskakiwał i kręcił się, gdy sędzia łomotał w niego raz po raz. Stojący przy drzwiach zastępca Hoyle otrząsnął się z transu i zaczął przeciskać się między ludźmi, uciszając ich i nawołując, by wrócili na swoje miejsca. Również Peter Billings zerwał się z miejsca, wykrzykując, żeby się uspokoili. Wreszcie w sali zapadła pełna napięcia cisza — ale energia wciąż rozsadzała zebranych. To było jak silnik, który jeszcze nie pracuje, ale już rwie się do pracy, elektryczne bzyczenie tuż pod powierzchnią, pomruk powściągniętych emocji. Juliette ostrożnie dobierała słowa.

— Nie potrafię opowiedzieć wam, jak jest na zewnątrz…

— Nie potrafi pani czy nie chce? — zapytał ktoś, momentalnie uciszony karcącym spojrzeniem zastępcy Hoyle’a, który krążył między ławkami. Juliette wzięła głęboki oddech.

— Nie potrafię wam tego powiedzieć, bo nie wiemy, jak tam jest. — Uniosła ręce, by powstrzymać burzliwą reakcję tłumu. — Wszystko, co nam mówiono o świecie za tymi murami okazało się kłamstwem, sfabrykowanym…

— Skąd mamy wiedzieć, że pani nie kłamie?

Wyszukała w tłumie osobę, która zadała pytanie.

— Bo ja przyznaję, że nic nie wiemy. Bo ja staję tu dziś przed wami i mówię, że powinniśmy wyjść i sami się przekonać. Na własne oczy. Kierowani szczerą ciekawością. Proponuję zrobić coś, czego nie robiono jeszcze nigdy: wyjść na zewnątrz i pobrać próbkę, wnieść do środka odrobinę powietrza z zewnątrz i przekonać się, co jest nie tak ze światem…

Okrzyki tłumu zagłuszyły resztę zdania. Ludzie znów pozrywali się z miejsc, niepomni na tych, którzy próbowali ich powstrzymać. Niektórzy byli zaciekawieni. Inni jeszcze bardziej oburzeni. Huknął młotek, a Hoyle pogroził pałką ludziom z pierwszych rzędów — lecz tłum był daleki od spokoju. Peter zrobił krok do przodu z dłonią na rękojeści pistoletu.

Juliette cofnęła się. Z głośników rozległ się pisk, gdy sędzia Picken potrącił ręką mikrofon. Drewniany krążek spadł gdzieś i zniknął, a mężczyzna tłukł teraz w blat pulpitu, zostawiając półksiężycowate ślady.

Zastępca Hoyle zagrodził drogę tłumowi, który ruszył w stronę podwyższenia. Wielu z nich miało jeszcze pytania, choć większość parła naprzód ogarnięta czystą furią, z pianą na drżących ustach. Juliette słyszała kolejne oskarżenia, widziała kobietę z dzieckiem, która obwiniała ją o wywołanie choroby. Marsha pobiegła na tył podwyższenia i z rozmachem otworzyła metalowe drzwi pomalowane tak, by wyglądały jak drewniane, a Peter machnął ręką na znak, żeby schowała się do pokoju sędziowskiego. Nie chciała iść. Chciała uspokoić tych ludzi, powiedzieć im, że ma dobre intencje, że zdoła to naprawić, jeśli dadzą jej szansę… Lecz już ciągnięto ją do tyłu, przez szatnię z ciemnymi togami wiszącymi na ścianach jak cienie, prowadzono ją w głąb korytarza, gdzie wisiały poprzekrzywiane portrety byłych sędziów i dalej, do starego, metalowego biurka imitującego drewniane.

Trzasnęły drzwi, a krzyki urwały się. Jeszcze przez chwilę słyszała łomot pięści o blachę i przekleństwa Petera. Juliette opadła na stare, obite skórą krzesło i ukryła twarz w dłoniach. Ich gniew był jej gniewem. Była wściekła — wbrew samej sobie — na Petera i Lukasa, którzy uczynili ją burmistrzem. Złościła się na Lukasa za to, że błagał, by przestała kopać i przyszła na górę, że wymógł na niej, by przyszła na obrady. Tak jakby ten motłoch dało się w jakiś sposób ugłaskać.

Znów dał się słyszeć zgiełk z sali obrad, kiedy uchylono na moment drzwi. Juliette spodziewała się, że dołączy do nich sędzia Picken. Zamiast niego, ku zdziwieniu Juliette, ukazał się jej ojciec.

— Tato.

Wstała ze starego krzesła i wyszła mu na spotkanie. Ojciec przytulił ją, a Juliette przylgnęła do jego piersi tak, jak to robiła szukając pocieszenia jako mała dziewczynka.

— Słyszałem, że tu cię zastanę — szepnął ojciec.

Juliette nie odezwała się. Choć była dorosła, wiek przestawał mieć znaczenie, kiedy trzymał ją w ramionach.

— Słyszałem też, co planujesz i nie chcę, żebyś tam szła.

Juliette cofnęła się i zmierzyła ojca wzrokiem. Peter wybąknął wymówkę i zostawił ich samych. Gdy uchylił drzwi, hałas z zewnątrz nie był tak głośny jak poprzednio. Juliette zauważyła, że sędzia Picken również zniknął, by uciszać tłum. Ojciec widział reakcję ludzi, słyszał co mówili. Poczuła napływającą do oczu wilgoć.

— Nie pozwolili mi wyjaśnić… — zaczęła, ocierając łzy. — Tato, tam są inne światy takie jak nasz. To szaleństwo siedzieć tutaj i walczyć ze sobą nawzajem, podczas gdy istnieją inne światy…

— Nie mówiłem o tunelu — powiedział ojciec. — Słyszałem też o twoich planach na powierzchni.

— Słyszałeś… — Znów potarła oczy. — Lukas… — wymamrotała.

— To nie Lukas. Tamten technik, Nelson, przyszedł na badanie okresowe i przy okazji zapytał, czy będę w pogotowiu, w razie gdyby coś poszło nie tak. Musiałem udawać, że wiem, o czym on w ogóle gada. Zakładam, że zamierzałaś dzisiaj obwieścić swoje zamiary? — Zerknął w stronę szatni.

— Musimy wiedzieć, co tam jest — powiedziała Juliette. — Tato, oni nie próbowali niczego naprawić. Nie wiemy absolutnie nic…

— Więc niech następny czyściciel to sprawdzi. Niech weźmie próbkę, kiedy go wyślesz. Nie ty.

Potrząsnęła głową.

— Nie będzie już więcej czyszczenia, tato. Nie dopóki ja jestem burmistrzem. Nikogo nie wyślę.

Położył jej rękę na ramieniu.

— A ja nie pozwolę, by moja córka tam poszła.

Odsunęła się od niego.

— Przykro mi — powiedziała. — Muszę to zrobić. Podejmę wszystkie możliwe środki bezpieczeństwa, obiecuję.

Twarz ojca stężała. Odwrócił dłoń wnętrzem do góry i spojrzał na nią.

Przydałaby nam się twoja pomoc — powiedziała Juliette w nadziei, że zdoła postawić most nad kolejną przepaścią, którą stworzyła. — Nelson ma rację. Byłoby miło mieć w ekipie lekarza.

— Nie chcę brać w tym udziału — powiedział. — Spójrz, co przytrafiło ci się ostatnim razem. — Zerknął na jej szyję, gdzie metalowy kołnierz kombinezonu czyścicielki zostawił łukowatą bliznę.

— To przez ogień — odparła Juliette, poprawiając ubranie.

— A następnym razem będzie przez coś innego.

Przez chwilę stali bez słowa w pomieszczeniu, gdzie osądzano ludzi i spoglądali na siebie. Juliette poczuła znajomą pokusę, by uciec od konfliktu — i jednocześnie gorąco zapragnęła ukryć twarz w piersi ojca łkając tak, jak kobietom w jej wieku nie wypadało, a już na pewno nie mechanikom.

— Nie chcę cię znowu stracić — powiedziała ojcu. — Jesteś jedyną rodziną, jaką mam. Proszę, wspieraj mnie w tym.

Słowa przychodziły jej z trudem — szczere i odsłaniające słabość. Jakaś cząstka Lukasa żyła teraz w niej i właśnie dała o sobie znać.

Juliette czekała na reakcję ojca i dostrzegła, że jego rysy się rozluźniają. Może to tylko jej wyobraźnia, ale odniosła wrażenie, że zbliżył się o krok, odsłonił się.

— Przebadam cię przed i po wyjściu — obiecał.

— Dziękuję. Aha, skoro mowa o badaniach, chciałam cię zapytać o coś jeszcze. — Podwinęła rękaw kombinezonu i wbiła wzrok w białe ślady biegnące wzdłuż nadgarstka. — Słyszałeś kiedyś, żeby blizny z czasem znikały? Lukas myśli… — Podniosła spojrzenie na ojca. — Czy one znikają?

Ojciec wziął głęboki oddech i przez chwilę trzymał powietrze w płucach. Jego wzrok powędrował nad jej ramieniem gdzieś w dal.

— Nie — powiedział. — Nie blizny. Ich nie uleczy nawet czas.

Silos 1

Trzej mężczyźni zostawili kriokomorę za sobą i ruszyli na skrzydło medyczne, do sali operacyjnej. Brevardowi przechodziły przez głowę setki myśli. Nie potrzebował tego gówna na swojej zmianie. W niczym nie przypominało smaku wanilii. Wyobraził sobie raporty, które będzie musiał potem spisać i ile zabawy będzie miał przy wprowadzaniu swojego następcy w tajniki sprawy.

— Myśli pan, że powinniśmy w to zaangażować Pasterza? — zapytał Stevens, mając na myśli szefa kierownictwa na skrzydle administracyjnym, człowieka, który trzymał się zwykle na uboczu.

Brevard wstukał kod otwierający drzwi do sekcji głębokiego zamrażania i wyprowadził mężczyzn na korytarz.

— Nie sądzisz, że to trochę jakby poniżej jego kwalifikacji? — zakpił. — Pasterz ma do upilnowania całe silosy. Nietrudno zauważyć, jak to się na nim odbija, jak ciągle siedzi gdzieś zamknięty na klucz. Do nas należy radzenie sobie z takimi sprawami. Nawet z morderstwem.

— Ma pan rację — powiedział Stevens.

Darcy, nadal zdyszany, z trudem nadążał.

Pojechali windą dwa piętra w górę. Brevard przypomniał sobie oględziny ciała z raną postrzałową w piersi. Mężczyzna był zimny jak sztywniak z kostnicy, ale czy wszyscy tacy nie byli zaraz po przebudzeniu? Myślał o szkodach, jakie wyrządzał bezustanny cykl zamrażania i odmarzania, i jak maszyny w ich krwi naprawiały ich tkanki komórka po komórce. Co jeśli te maleńkie urządzonka potrafiły tak samo załatać ranę postrzałową?

Drzwi windy otworzyły się na sześćdziesiątym ósmym. Brevard słyszał głosy dobiegające z sali operacyjnej. Ciężko było porzucić teorie, które snuli ze Stevensem przez ostatnią godzinę. Ciężko było o nich zapomnieć i objąć umysłem doniesienia Darcy’ego. Fakt, że ktoś manipulował przy kartotekach bardzo komplikował sprawę. Jeszcze tylko trzy zmiany, a tu nagle coś takiego. Ale jeśli ofiara rzeczywiście żyła, dorwanie sprawcy wydawało się pewne. Jeśli mężczyzna będzie w stanie mówić, zidentyfikuje człowieka, który do niego strzelił.

W poczekalni przy rzadko używanej sali operacyjnej był lekarz i jeden z jego asystentów. Zdążyli już zdjąć rękawiczki. Szare włosy lekarza były w nieładzie, jakby raz po raz rozczesywał je palcami. Obaj wyglądali na wycieńczonych. Brevard zajrzał przez szybę do sali operacyjnej, gdzie zobaczył mężczyznę, którego wyciągnęli z kapsuły. Leżał jak gdyby pogrążony we śnie, otoczony z rurkami i przewodami, które wiły się wokół niego i znikały pod bladoniebieską szpitalną koszulą. Jego skóra nabrała kolorytu.

— Słyszałem, że mieliśmy tu cudowne uzdrowienie — powiedział Brevard. Podszedł do zlewu i wylał wystygłą lurę. Rozejrzał się za dzbankiem świeżego naparu, ale bezskutecznie. W tej chwili wziąłby dodatkową zmianę w zamian za kubek gorącej kawy, paczkę fajek i przyzwolenie, by je wypalić.

Lekarz poklepał asystenta po ramieniu i wydał mu kilka poleceń. Młody mężczyzna przytaknął, wyłowił z kieszeni parę rękawiczek, a potem wrócił na salę operacyjną. Brevard widział przez szybę, jak sprawdza urządzenia, do których podpięto mężczyznę.

— Da radę mówić? — zapytał Brevard.

— O, tak — odparł doktor Whitmore i poskrobał się po szarej brodzie. — Mieliśmy tu niezłą szopkę, kiedy się ocknął. Pacjent jest znacznie silniejszy niż można by sądzić.

— I znacznie mniej martwy — powiedział Stevens.

Nikt się nie zaśmiał.

— Był bardzo pobudzony — dodał doktor Whitmore. — Upierał się, że nie nazywa się Troy. To było jeszcze zanim przeprowadziliśmy testy. — Ruchem głowy wskazał na kartkę w ręku Brevarda.

Brevard spojrzał na Darcy’ego, szukając potwierdzenia słów lekarza.

— Byłem wtedy w kiblu — przyznał potulnie Darcy. — Nie było mnie, kiedy się obudził.

— Podaliśmy mu środek nasenny. I pobrałem próbkę krwi, żeby go zidentyfikować.

— Co wykazały testy? — zapytał Brevard.

Doktor Whitmore pokręcił głową.

— Ktoś wymazał jego kartotekę. A przynajmniej takie odniosłem wrażenie. — Wziął z szafki plastikowy kubeczek, nalał sobie trochę wody z kranu i upił łyk. — Komputer wyświetlał strzępy informacji, bo nie miałem do nich dostępu. Nic tylko ranga i piętro kriosekcji. Przypomniałem sobie, że widziałem już coś takiego na swojej pierwszej zmianie, u innego faceta ze skrzydła kierowniczego. A potem przypomniałem sobie, gdzie go znaleźliście.

— Skrzydło kierownicze — powiedział Brevard. — Ale to nie jego kapsuła, prawda? — Odtworzył w pamięci słowa Darcy’ego. — Krew na wieku pasuje do właściciela komory, ale mężczyzna w środku to ktoś inny. Czy to nie sugerowałoby, że ktoś użył własnej kapsuły do ukrycia ciała?

— Jeśli przeczucie mnie nie myli, jest jeszcze gorzej. — Doktor Whitmore upił kolejny łyk wody i przeczesał palcami włosy. — Imię właściciela komory, Troy, pasuje do próbki z wieka, ale tamten człowiek powinien teraz przebywać w sekcji głębokiego zamrażania. Śpi od ponad stu lat i nikt go od tego czasu nie budził.

— Ale jego krew była na pokrywie kapsuły — powiedział Stevens.

— Co oznacza, że jednak został wybudzony — zauważył Darcy.

Brevard zerknął na funkcjonariusza i zdał sobie sprawę, że źle ocenił tego młodego mężczyznę. Tak to już było z pracą na zmiany, za każdym razem z innymi ludźmi. Nie sposób ich porządnie poznać i stwierdzić, ile są naprawdę warci.

— Tak więc na początek zajrzałem do kartotek medycznych w poszukiwaniu śladów jakiejkolwiek nietypowej aktywności w sekcji głębokiego zamrożenia. Chciałem sprawdzić, czy naprawdę nigdy nikogo stamtąd nie wybudzano.

Brevard poczuł się nieswojo. Lekarz odwalał całą robotę za niego.

— Znalazł pan coś? — zapytał.

Doktor Whitmore kiwnął głową. Zamaszystym gestem wskazał terminal na biurku w poczekalni.

— Dwukrotnie doszło do aktywności w głębokim zamrożeniu, w obu przypadkach zainicjowanej z tego gabinetu. Dodam, że nie na mojej zmianie. Co więcej, według podanych przez komputer koordynatów jedna z tych osób przebywała w starej części sekcji, w przechowalni sprzed przeszkolenia.

Lekarz zamilkł, aby dotarło do nich prawdziwe znaczenie jego słów.

Brevard zrozumiał dopiero po chwili. Niewyspany stróż nocny okazał się o włos szybszy.

— Kobieta? — zapytał Darcy.

Doktor Whitmore zmarszczył czoło.

— Ciężko powiedzieć, ale takie jest moje podejrzenie. Z jakiegoś powodu nie mam dostępu do akt tej osoby. Wysłałem Michaela, żeby zajrzał do środka i sprawdził, kto tam leży.

— Możemy tu mieć do czynienia z morderstwem z miłości — powiedział Stevens.

Brevard przytaknął. Również rozważał taką opcję.

— Załóżmy, że jest facet, który nie potrafi dać sobie rady z samotnością. Potajemnie wybudza swoją żonę, więc pewnie jest administratorem, skoro ma dostęp do głęboko zamrożonych. Ktoś odkrywa jego tajemnicę, ktoś spoza kierownictwa, więc nasz facet musi go zabić. Ale… zamiast lego sam ginie… — Brevard pokręcił głową. Zbyt zagmatwane. Miał we krwi za niski poziom kofeiny na tego typu sprawy.

— To jeszcze nie wszystko — powiedział doktor Whitmore.

Brevard jęknął wyczekująco. Żałował, że wylał swoją zimną kawę. Ponaglił lekarza nerwowym gestem.

— Był też drugi przypadek wyciągnięcia kogoś z głębokiego zamrożenia, a do akt tego faceta mam dostęp. — Doktor Whitmore zlustrował trójkę funkcjonariuszy ochrony. — Ktoś zgadnie, jak się nazywa?

— Ma na imię Troy — powiedział Darcy.

Lekarz pstryknął palcami z oczami szeroko otwartymi ze zdumienia.

— Bingo.

Brevard odwrócił się do strażnika.

— A ty skąd, do cholery, wiedziałeś?

Darcy wzruszył ramionami.

— Każdy lubi trafienia.

— Chcę pana dobrze zrozumieć — powiedział Brevard. — Mamy na wolności mordercę z sekcji głębokiego zamrożenia, który kropnął administratora, przywłaszczył sobie jego tożsamość i najwyraźniej kody autoryzacyjne, i zaczął budzić kobiety. — Szef Ochrony zwrócił się do Stevensa. — Dobra, chyba masz rację. Najwyższa pora powiadomić Pasterza. Sprawa właśnie zrobiła się wystarczająco poważna.

Stevens skinął głową i odwrócił się do drzwi. Zanim jednak zdążył wyjść, z korytarza dobiegł ich stukot pospiesznych kroków. Michael, jeden z asystentów medycznych, którzy pomogli funkcjonariuszom wynieść ciało z kriokomory, wypadł zdyszany zza rogu. Oparł ręce na kolanach, z trudem chwytając oddech, i spojrzał na swojego szefa.

— Mówiłem, żebyś się pospieszył — powiedział Whitmore. — Nie kazałem ci biec.

— Taksir… — Michael łapczywie chwytał powietrze. — Mamy problem. — Asystent rozejrzał się po twarzach mężczyzn z Ochrony i skrzywił się.

— O co chodzi? — zapytał Brevard.

— To była kobieta — powiedział Michael, kiwając głową. — Bez dwóch zdań. Ale odczyt na jej komorze migał, więc podbiegłem, żeby to sprawdzić. — Wbijał oszalałe, uporczywe spojrzenie w ich twarze i Brevard już wiedział. Wiedział, ale ktoś go uprzedził.

— Nie żyła — powiedział Darcy.

Asystent przytaknął gorliwie, wciąż opierając ręce o kolana.

— Anna — wymamrotał. — Na kapsule było imię Anna.

Skrępowany pasami bezimienny mężczyzna szarpał się. Pod starczą skórą jego rąk prężyły się mięśnie. Doktor Whitmore błagał, żeby się nie ruszał. Kapitan Brevard stał po drugiej stronie noszy na kółkach. Czuł zapach świeżo wybudzonego mężczyzny — człowieka porzuconego na pastwę losu. Niespokojne oczy starca namierzyły go wśród zebranych. Ranny mężczyzna najwyraźniej rozpoznał, że to Brevard tu dowodzi.

— Rozwiążcie mnie — zażądał.

— Najpierw musimy się dowiedzieć, co zaszło — odparł Brevard. — I musi pan wydobrzeć.

Skórzane pasy opinające nadgarstki starca zaskrzypiały, gdy je napiął.

— Wydobrzeję, kiedy zejdę z tego cholernego stołu.

— Został pan postrzelony — powiedział doktor Whitmore. Położył pacjentowi rękę na ramieniu, aby go uspokoić.

Starszy mężczyzna opadł na poduszkę, przeskakując spojrzeniem z lekarza na szefa Ochrony i z powrotem.

— Wiem — powiedział.

— Pamięta pan, kto to zrobił? — zapytał Brevard.

Mężczyzna przytaknął.

— Ma na imię Donald. — Zacisnął i rozluźnił szczęki.

— Nie Troy? — dopytywał Brevard.

— To właśnie miałem na myśli. To ten sam facet. — Brevard zauważył, że starzec zacisnął, a potem rozluźnił pięści. — Słuchajcie, jestem jednym z szefów tego silosu. Żądam, abyście mnie wypuścili. Sprawdźcie kartoteki…

— Zajmiemy się tym… — zaczął Brevard.

Pasy skrzypnęły.

— Sprawdźcie te cholerne kartoteki — powtórzył starzec.

— Ktoś przy nich majstrował — odparł Brevard. — Może nam pan podać swoje imię?

Mężczyzna leżał przez chwilę nieruchomo, z rozluźnionymi mięśniami. Wpatrywał się w sufit.

— Które? — zapytał. — Mam na imię Paul. Większość osób zwraca się do mnie po nazwisku, czyli Thurman. Kiedyś mówiono o mnie „Senator”…

— Pasterz — przerwał kapitan Brevard. — Paul Thurman to nazwisko człowieka zwanego Pasterzem.

Oczy starca zwęziły się.

— Nie, nie wydaje mi się — syknął. — Różnie mnie swego czasu nazywano, ale nigdy tak.

Silos 17

Silos 18

Juliette czekała u podstawy rampy. Pamiętała, kiedy robiła to ostatnio — stała w tym samym miejscu otulona kocem z taśmy grzewczej, zastanawiając się, czy skończy jej się powietrze zanim drzwi się otworzą i czy przetrwa to, co czekało ją w środku. Była wówczas przekonana, że w środku jest Lukas, choć tak naprawdę siłowała się z Bernardem.

Spróbowała otrząsnąć się z tych wspomnień. Spojrzała na kieszenie, sprawdziła, czy klapy toreb są szczelnie zamknięte. Powtarzała w myślach poszczególne kroki czekającej ją dekontaminacji. Ufała, że wszystko przygotowano.

— Zaczynamy — nadał Lukas. I znowu jego głos wydał jej się głuchy i odległy.

Na umówiony sygnał tryby w śluzie pisnęły, a przez szczelinę buchnął pióropusz sprężonego argonu. Juliette ruszyła przez mgłę. Wypełniało ją poczucie ulgi, że znów znalazła się w środku.

— Weszłam. Już jestem — powiedziała.

Wrota zatrzasnęły się za jej plecami. Juliette spojrzała na wewnętrzne drzwi śluzy i zobaczyła hełm po drugiej stronie szklanego iluminatora — ktoś zaglądał do środka, obserwował ją. Podeszła do naszykowanej zawczasu ławki i otworzyła hermetyczną skrzynię, którą Nelson zainstalował pod jej nieobecność. Musiała się spieszyć. Pompowanie gazu i aktywacja płomieni były zautomatyzowane.

Oderwała przymocowane do ud szczelne torby i umieściła je w skrzyni. Zdjęła z pleców narzędzie do odwiertów razem z próbką gleby i je również schowała do środka, a potem zamknęła pokrywę i zatrzasnęła zamki. Trening w kombinezonie owocował — poruszała się w nim ze względną łatwością. Nocami zaś leżała w łóżku i powtarzała wszystkie kroki, aż stały się jej drugą naturą.

Przemierzyła śluzę i chwyciła krawędź wielkiej, metalowej wanny, którą własnoręcznie zespawała. Była wciąż ciepła po ostatnim wypalaniu, ale woda, którą Nelson ją wypełnił wchłonęła większość gorąca. Wzięła głęboki oddech — zupełnie bez sensu — i zanurzyła się.

Woda zalała jej hełm, a Juliette po raz pierwszy poczuła strach. Jej oddech przyspieszył. Przebywanie na zewnątrz nie mogło równać się z zanurzeniem pod wodą. Ciecz zalewała jej usta; znów chwytała maleńkie bąble powietrza, czując posmak stali i rdzy pod stopniami; wyleciało jej z głowy, co powinna robić.

Kątem oka spostrzegła jeden z uchwytów na dnie wanny. Złapała go i zanurzyła się głębiej. Wymacała stopami poprzeczkę przyspawaną do drugiego końca wanny i wsunęła pod nią buty. Docisnęła ciało do dna w nadziei, że plecy nie wystają jej nad powierzchnię. Ręce odezwały się bólem, gdy zmagała się z wypornością kombinezonu. Nawet przez hełm i warstwę wody słyszała, jak woda wychlapuje się zza krawędzi zbiornika i wylewa się na podłogę śluzy. Słyszała huk płomieni liżących wannę.

— Trzy, cztery, pięć… — odliczał Lukas, a bolesne wspomnienie mignęło jej przed oczami, zielone światła awaryjne, panika narastająca w piersi…

— Sześć, siedem, osiem…

Niemal czuła posmak oleju i paliwa — tak jak wtedy, gdy wyłoniła się z zalanych głębin.

— Dziewięć, dziesięć. Wypalanie zakończone — powiedział Lukas.

Juliette puściła uchwyty i uwolniła stopy, a potem pozwoliła kombinezonowi unieść się na wrzącą powierzchnię cieczy, czując przez materiał ciepło wody. Nie bez trudu podniosła się na nogi. Woda chlupała wokoło; para była wszędzie. Juliette obawiała się, że im bardziej przedłuży następny krok, tym więcej powietrza do niej przylgnie i tym bardziej zanieczyści drugą śluzę.

Ruszyła do drzwi po niebezpiecznie śliskiej podłodze. Koło zamka już się obracało.

Szybko, szybko, popędzała je w myślach.

Drzwi uchyliły się. Juliette spróbowała się przez nie przecisnąć, ale pośliznęła się i boleśnie upadła na framugę. Chwyciło ją kilka urękawiczonych dłoni. Dwoje techników w kombinezonach wciągnęło ją do środka i zatrzasnęło drzwi.

Nelson i Sophia — technicy z laboratorium czyszczenia — mieli już pod ręką szczotki. Zanurzyli je w pojemniku z niebieskim środkiem odkażającym i zaczęli szorować Juliette, potem zaś mieli umyć siebie nawzajem.

Juliette odwróciła się do nich plecami, żeby porządnie je wyczyścili. Gdy skończyli, podeszła do pojemnika, wyłowiła trzecią szczotkę, po czym zabrała się za szorowanie kombinezonu Sophii. I odkryła, że to wcale nie Sophia.

Ścisnęła przełącznik mikrofonu.

— Co to ma być, Luke?

Lukas wzruszył ramionami, a po twarzy przemknął mu wyraz skruchy. Pewnie nie potrafił znieść myśli o tym, że ktoś inny się naraża. Albo po prostu chciał tu być i czekać przy drzwiach śluzy w razie, gdyby coś poszło nie tak. Juliette nie mogła go winić; sama postąpiłaby identycznie.

Szorowali drugą śluzę, a Peter Billings i kilka innych osób obserwowało ich z biura szeryfa. Bąbelki płynu do dezynfekcji unosiły się w powietrze, by zaraz podryfować ku otworom wentylacyjnym, przez które wypompowywano powietrze z nowej śluzy do śluzy zewnętrznej. Nelson zajął się sufitem, który nie bez powodu umieścili nisko. Mniej powietrza. Mniejsza objętość. Łatwiej dosięgnąć. Juliette przyjrzała się twarzy Nelsona, szukając jakichkolwiek oznak kłopotów. Nie dopatrzyła się niczego z wyjątkiem potu i rumieńców, ale to akurat wina energicznego szorowania.

— Macie tam całkowitą próżnię — powiedział Peter, korzystając z radia w swoim biurze. Juliette przekazała wiadomość pozostałym: przejechała dłonią po swojej szyi i zacisnęła pięść. Pokiwali głowami i wrócili do szorowania. Gdy zaczęto wpompowywać powietrze ze stołówki, a oni jeszcze raz wyczyścili się wzajemnie, Juliette mogła wreszcie docenić fakt, że wróciła. Była znowu w środku. Udało się. Bez poparzeń, bez szpitala, bez skażenia. I wreszcie mieli szansę czegoś się dowiedzieć.

Głos Petera znowu wypełnił jej hełm:

— Nie chcieliśmy cię rozpraszać w trakcie zakładania kombinezonu, ale jakieś pół godziny temu nasi górnicy przebili się na drugą stronę,

Juliette ogarnęła euforia zmieszana z poczuciem winy. Powinna tam być. Zgranie w czasie było fatalne, ale nie mogła przecież pozwolić, by szansa na wyprawę wymknęła jej się z rąk. Postanowiła po prostu cieszyć się szczęściem Solo i dzieci. Ich droga przez mękę dobiegła końca.

Druga śluza — wyposażona w przeszklone drzwi, które pożyczyła z kabiny prysznicowej — zaczęła się otwierać. Z tyłu, wewnątrz starej śluzy rozbłysło jaskrawe światło, malując iluminator na czerwono. Kolejna seria płomieni trysnęła ze ścian i ogarnęła pomieszczenie, obmywała skażone ściany, rozpalała powietrze i doprowadzała wodę do wrzenia, zmieniając wannę w kocioł buchającej wściekle pary.

Juliette dała znak pozostałym, żeby wyszli z nowej śluzy, a sama przez chwilę spoglądała jeszcze nieufnie na tę starą. Pamiętała. Wspomnienia z wnętrza wracały. Lukas podszedł do niej i pociągnął ją za sobą przez drzwi, do byłej celi aresztu, gdzie rozebrali się do bielizny i wzięli prysznic, by kolejny raz się obmyć. Kiedy zrzucała z siebie ociekający niebieskim płynem kombinezon, myśli Juliette krążyły wokół hermetycznie zamkniętej ognioodpornej skrzyni na ławce w śluzie. Miała nadzieja, że jej zawartość wynagrodzi im ryzyko i da odpowiedzi na dręczące ich pytania.

Silos 17

Silos 18

Na miejscu powitał ich znajomy i nieprzyjemny zapach. Była to woń rozgrzanej elektryki jak w serwerowni i odór niemytych ciał. Jimmy’emu pachniało to jak jego młode „ja” i dawny dom. Zresztą i brzmiało podobnie. Skądś rozlegał się szum, znajomy szept duchów, jaki sączył się z jego radiostacji. Podążył za Courtnee do pomieszczenia zastawionego stołami roboczymi, na których piętrzyły niezliczone projekty — czy jeszcze niedokończone czy już porzucone, nie sposób stwierdzić.

Na blacie przy drzwiach leżały w nieładzie części komputera, a Jimmy wyobraził sobie, jakie kazanie wygłosiłby jego ojciec na widok takiego niedbalstwa. Za jednym ze stołów w głębi pomieszczenia stał mężczyzna w skórzanym fartuchu. Obrócił się ku drzwiom z metalową, dymiącą różdżką w dłoni i mrowiem narzędzi sterczących z kieszeni. Brodę miał przetykaną siwizną, a spojrzenie dzikie. Jimmy w życiu nie widział takiego człowieka.

— Courtnee — wymamrotał mężczyzna. Wyjął spomiędzy warg kawałek srebrzystego drutu, odłożył różdżkę i machnięciem dłoni rozgonił kłęby dymu. — Czas na kolację?

— Nie ma nawet pory lunchu — powiedziała Courtnee. — Chcę ci przedstawić dwójkę przyjaciół Juliette. Przyszli z innego silosu.

— Innego silosu. — Walker nasunął na jedno oko soczewkę i zlustrował przybyszów zza przymrużonych powiek. Powoli podniósł się ze stołka. — Rozmawiałem z tobą — powiedział. Otarł dłoń o nogawkę kombinezonu i wyciągnął rękę. — Solo, mam rację?

Jimmy podszedł do Walkera i uścisnął mu dłoń. Obaj mężczyźni przygryzali przez chwilę swoje brody i spoglądali na siebie nawzajem.

— Wolę „Jimmy” — odparł w końcu.

Walker kiwnął głową.

— A, tak. Prawda.

— A ja jestem Elise. — Pomachała Walkerowi. — Hannah nazywa mnie Lily, ale ja nie lubię, jak się na mnie mówi Lily. Podoba mi się Elise.

— To dobre imię — zgodził się Walker. Przyjrzał jej się uważnie, skubiąc brodę i kołysząc się na piętach.

— Bardzo chcieli skontaktować się z Jules — powiedziała Courtnee. — A ja miałam do niej zadzwonić, żeby dać znać, że już tu są. Czy ona… czy wszystko poszło jak trzeba?

Walker otrząsnął się z odrętwienia.

— Co? A, tak. — Klasnął w dłonie. — Wygląda na to, że poszło świetnie. Wróciła.

— Po co wychodziła? — zapytał Jimmy. Wiedział, że nad czymś pracowała, ale nie miał pojęcia, co to takiego. Ot, jakiś Projekt, o którym nigdy nie chciała rozmawiać przez radio, gdyż nie miała pewności, czy ktoś nie podsłuchuje.

— Chyba żeby sprawdzić, co tam jest — powiedział Walker i burkliwie dodał coś jeszcze, ze zmarszczonym nosem spoglądając nieufnie na otwarte drzwi warsztatu. Najwyraźniej nie uważał tego za wystarczający powód, by gdziekolwiek iść. Minęła chwila niezręcznej ciszy, a potem opuścił wzrok na blat. Jego starcze dłonie zręcznie podniosły osobliwe z wyglądu radio najeżone mnóstwem gałek i pokręteł.

— Sprawdźmy, czy się zgłosi — powiedział.

Wezwał Juliette, ale zgłosił się ktoś inny i poprosił, żeby chwilę zaczekali. Walker podał radio Jimmy’emu, który przyjął od niego urządzenie. Pamiętał, jak się czymś takim posługiwać.

Rozległ się trzeszczący głos:

— Tak? Halo…?

Głos Juliette. Jimmy wcisnął przycisk.

— Jules? — Spojrzał na sufit; dotarło do niego, że po raz pierwszy od nie wiadomo jak dawna była gdzieś nad nim. Oboje znajdowali się pod szczytem tego samego silosu. — Jesteś tam?

— Solo! — Nie poprawił jej. — Jesteś z Walkerem. Jest z wami Courtnee?

— Tak.

— To świetnie. Naprawdę. Przepraszam, że mnie tam nie było. Zejdę jak tylko będę mogła. Niedługo będzie gotowe mieszkanie dla dzieci. W pobliżu farm, żeby poczuły się jak w domu. Został mi tylko… taki jeden projekt do ukończenia. Nie zajmie mi więcej niż kilka dni.

— Nie szkodzi — powiedział Jimmy. Uśmiechnął się nerwowo do Courtnee; nagle poczuł się bardzo młody. W głębi duszy czuł, że kilka dni to szmat czasu. Chciał zobaczyć się z Jules albo wrócić do domu. Albo i jedno, i drugie. — Chciałbym cię jak najszybciej zobaczyć — dodał, zmieniwszy zdanie. — Niech to nie potrwa za długo.

Trzask zakłóceń. Dźwięk namyślających się fal radiowych.

— Nie potrwa. Obiecuję. Spotkaliście mojego tatę? Jest lekarzem. Posłałam go, żeby przebadał ciebie i dzieci.

— Widzieliśmy się z nim. Jest tutaj. — Jimmy zerknął na Elise, która już ciągnęła go w stronę drzwi, zapewne myśląc o kukurydzy.

— To dobrze. Mówiłeś, że Courtnee jest z wami. Możesz mi ją dać?

Jimmy wręczył kobiecie radyjko i zauważył, że ręka mu drży. Courtnee wzięła urządzenie. Juliette powiedziała jej coś o klatce schodowej, a Courtnee zrelacjonowała jej przebieg kopania tunelu. Przez chwilę rozmawiały o wysłaniu radia na górę, żeby Jules je miała, a potem pokłóciły się o to, czemu jej ojciec nie był na górze, żeby sprawdzić, czy jej i komuś o imieniu Nelson nic się nie stało. Jimmy nie wszystko rozumiał. Próbował nadążyć za rozmową, ale jego myśli krążyły gdzieś indziej. A potem zdał sobie sprawę, że nigdzie nie widać Elise.

— Gdzie to dziecko się podziało? — zapytał. Kucnął i zajrzał pod stół roboczy, ale nie znalazł tam niczego z wyjątkiem sterty części i popsutych maszyn. Wstał i sprawdził za jednym z wysokich regałów. Dziewczynka wybrała sobie kiepską porę na grę w chowanego. Sprawdził za rogiem, czując w gardle chłodny posmak paniki. W ich starym silosie Elise znikała błyskawicznie; łatwo się rozpraszała i kiedy zobaczyła coś błyszczącego albo poczuła zapach owoców, po prostu szła w tym kierunku. Ale tutaj… z nieznajomymi ludźmi i miejscami… Jimmy niezgrabnie lawirował pomiędzy zagraconymi stołami i regałami, a tętno coraz głośniej łomotało mu w uszach.

— Dopiero co ją… — zaczął Walker.

— Tutaj jestem — zawołała Elise. Pomachała im z korytarza, była tuż za drzwiami. — Wracamy już do Ricksona? Jestem głodna.

— A ja obiecałam ci kukurydzę — powiedziała z uśmiechem Courtnee. Właśnie skończyła rozmawiać z Juliette; przegapiła chwilę paniki Jimmy’ego. Ruszyła do drzwi i po drodze wręczyła mu dziwne radio. — Jules chciała, żebyś je ze sobą zabrał.

Jimmy ostrożnie wziął od niej urządzenie.

— Powiedziała, że za jakiś dzień albo dwa spotka się z wami w waszym nowym mieszkaniu przy dolnych farmach.

— Jestem naprawdę głodna — poskarżyła się z niecierpliwością Elise. Jimmy roześmiał się i powiedział, żeby zachowywała się uprzejmie, ale i jego żołądek głośno domagał się jedzenia. Wyszedłszy na korytarz zauważył, że dziewczynka wyjęła z torby album. Przyciskała go kurczowo do piersi. Luźne kolorowe strony, których jeszcze nie przyszyła wystawały spomiędzy kartek pod dziwnymi kątami.

— Chodźcie ze mną — powiedziała Courtnee, prowadząc ich korytarzem. — Zakochacie się w słodkiej kukurydzy Mamy Jean.

Jimmy nie wątpił w to ani trochę. Pospieszył za Courtnee, nie mogąc doczekać się posiłku i spotkania z Jules. Elise dreptała z tyłu własnym tempem. Ciężki album trzymała w obu rękach. Mruczała sobie pod nosem melodię — nie nauczyła się jeszcze gwizdać — a torba na jej ramieniu podrygiwała i wydawała własne dźwięki.

Juliette weszła do śluzy po próbki. Wciąż czuła gorąco unoszące się po wypalaniu — a może tylko je sobie wyobrażała. Możliwe, że po prostu zrobiło jej się gorąco w dusznym kombinezonie. Albo na widok hermetycznie zamkniętej skrzyni o wieku osmalonym przez liżące je przed chwilą płomienie.

Sprawdziła pojemnik wierzchem urękawiczonej dłoni. Materiał nie przylepił się do metalu jak smoła, wydawał się chłodny w dotyku. Po godzinie szorowania, przebierania się w nowe kombinezony i czyszczenia obu śluz oto miała przed sobą skrzynię pełną wskazówek. Skrzynię z powietrzem z zewnątrz, z glebą i innymi próbkami. Niewykluczone, że mieściła wskazówki wiele mówiące o tym, co było nie tak ze światem.

Przeniosła skrzynię do drugiej śluzy, gdzie pozostali już na nią czekali, a wraz z nimi wielki, okuty ołowiem kufer, szczelny i miękko wyściełany. Zaspawaną skrzynię z próbkami włożyli do środka. Po zamknięciu wieka Nelson okleił krawędzie pierścieniem uszczelniacza, a Lukas pomógł Juliette zdjąć hełm. Dopiero wtedy zdała sobie sprawę, jak bardzo była zdyszana. Noszenie kombinezonu było męczące.

Wyśliznęła się z niego, a Peter Billings pozamykał śluzy. Jego przyległe do stołówki biuro kilka tygodni temu zmieniło się w plac budowy, a Juliette dostrzegała, że nie mógł się doczekać, aż wszyscy sobie pójdą. Juliette obiecała mu, że usunie wewnętrzną śluzę tak szybko jak to tylko możliwe, ale ostrzegła, że nim to nastąpi, prawdopodobnie dojdzie do jeszcze paru wypraw poza silos. Najpierw jednak chciała zbadać próbki powietrza, które przyniosła. Czekała ich więc długa wędrówka do laboratorium czyszczenia na trzydziestym czwartym.

Nelson i Sophia torowali im drogę na schodach. Juliette i Lukas szli z tyłu, dźwigając skrzynię niczym rasowi tragarze w tandemie. Kolejne pogwałcenie Paktu, pomyślała Juliette. Ludzie w srebrnych uniformach robiący za tragarzy. Jak wiele zasad była skłonna złamać teraz, gdy mianowano ją strażniczką praw? Czy okaże się dość sprytna, by uzasadnić swoje działania?

Jej myśli powędrowały z własnej hipokryzji ku tunelowi, wieściom o tym, że Courtnee się przekopała i że Solo z dziećmi byli bezpieczni. Nie dawało jej spokoju, że nie było jej tam z nimi, ale przynajmniej jej ojciec był. Początkowo nie chciał mieć nic wspólnego z jej eskapadą, potem zaś opierał się przed opuszczeniem córki, żeby zająć się dziećmi. Juliette zapewniła go, że przy takiej ilości środków bezpieczeństwa badanie po powrocie jest niepotrzebne.

Kufer zakołysał się i uderzył o barierkę z ostrym brzękiem. Juliette z powrotem skupiła się na czekającym ją zadaniu.

— Wszystko gra tam z tyłu? — zapytał Lukas.

— Jak ci tragarze to robią? — zapytała i przełożyła uchwyt do drugiej ręki. Ciężar okutego ołowiem kufra ciągnął ją w dół, a sama skrzynia plątała się pod nogami. Lukas był niżej i mógł iść środkiem schodów z ręką opuszczoną wzdłuż ciała — co wyglądało znacznie wygodniej. Idąca wyżej Juliette nie mogła sobie na taką pozycję pozwolić. Na następnym podeście kazała Lukasowi poczekać. Zdjęła opinający ją w talii pasek, przywiązała go do uchwytu i zarzuciła sobie jego pętlę na ramię; podpatrzyła to u tragarzy. Dzięki temu mogła iść bokiem, a ciężar kufra opierał jej się o biodro. Tak samo noszono czarne torby z ciałami. Piętro niżej przywykła na tyle, że pozycja wydała jej się niemal wygodna, a Juliette zaczynała dostrzegać plusy bycia tragarzem. Człowiek miał czas pomyśleć. Umysł wyhamowywał, podczas gdy ciało się poruszało. Potem jednak wspomnienie o czarnych torbach i o tym, co sami nieśli rzuciło cień na jej myśli.

— Jak sobie radzisz? — zapytała Lukasa po dwóch przebytych w milczeniu obrotach spirali.

— Dobrze — odparł. — Tak się tylko zastanawiam, co tu niesiemy, wiesz? Co jest w skrzyni.

Jego umysł spowiły podobne cienie.

— Myślisz, że to był zły pomysł? — zapytała.

Nie odpowiedział. Ciężko poznać, czy wzruszył ramionami, czy tylko poprawiał chwyt.

Minęli kolejny podest schodów. Nelson i Sophia zalepili taśmą drzwi, ale zza brudnego szkła obserwowały ich twarze. Juliette dostrzegła starszą kobietę, która przytknęła do szyby jaskrawy krzyż. Odwróciła się, potarła krzyż i ucałowała go, a Juliette przypomniał się ojciec Wendel i jego przekonanie, że napełniała silos strachem, nie nadzieją. Nadzieję oferował on i jego kościół, obiecywał miejsce, w którym można żyć po śmierci. Strach pochodził zaś stąd, że próba zmiany świata na lepsze mogłaby go jeszcze pogorszyć.

Zaczekała, aż znajdą się pod podestem.

— Hej, Luke?

— No?

— Zastanawiałeś się kiedyś, co się z nami dzieje, kiedy umrzemy?

— Wiem, co się z nami dzieje — powiedział. — Smaruje się nas masełkiem i wygryza z kolby.

Zaśmiał się z własnego żartu.

— Mówię poważnie. Myślisz, że nasze dusze wzlatują do chmur i trafiają do jakiegoś lepszego miejsca?

Przestał się śmiać.

— Nie — odparł po dłuższej chwili. — Myślę, że po prostu przestajemy istnieć.

Zrobili kolejny obrót wokół centralnego słupa, minęli kolejne piętro i drzwi na wszelki wypadek zalepione taśmą. Juliette zdała sobie sprawę, że ich głosy niosą się w górę i w dół cichej, pustej klatki schodowej.

— Nie martwi mnie, że pewnego dnia mnie zabraknie — podjął po chwili Lukas. — Nie przeszkadza mi fakt, że nie istniałem sto lat temu. Myślę, że śmierć będzie podobna. Za sto lat moje życie będzie takie samo, co sto lat temu.

I znowu albo poprawił chwyt, albo wzruszył ramionami. Nie sposób stwierdzić.

— Powiem ci, co trwa wiecznie. — Odwrócił głowę, żeby na pewno usłyszała, a Juliette przygotowała się na ckliwy frazes typu „miłość” albo nieśmieszny żart w stylu „twoja zapiekanka”.

— Co takiego trwa wiecznie? — zapytała posłusznie. Podejrzewała, że zaraz tego pożałuje, ale najwyraźniej oczekiwał, że zapyta.

— Nasze decyzje — powiedział.

— Możemy się na chwilę zatrzymać? — zapytała Juliette. Pasek boleśnie obcierał jej szyję. Postawiła swój koniec skrzyni na stopniu, a Lukas przytrzymał swoją połowę w powietrzu, żeby kufer wisiał poziomo. Juliette sprawdziła węzeł i obróciła się, by zmienić ramię.

— Przepraszam, powiedziałeś „nasze decyzje”? — Nie rozumiała.

Lukas odwrócił się i spojrzał na nią.

— Tak. Nasze czyny, wiesz? One trwają wiecznie. Cokolwiek robimy, staje się to faktem już na zawsze. Czynów za nic nie cofniesz.

Nie tego rodzaju odpowiedzi się spodziewała. W jego głosie pobrzmiewał smutek, a Juliette była poruszona niesamowitą prostotą jego odpowiedzi. Coś w tym było, ale nie miała pewności co.

— Powiedz więcej — poprosiła. Zarzuciła sobie pętlę na drugi bark, gotowa znów dźwignąć kufer, ale Lukas przytrzymał się barierki i najwyraźniej nie przeszkadzała mu dodatkowa chwila zwłoki.

— Jakby to… Świat krąży wokół słońca, prawda?

— Ty tak twierdzisz. — Zaśmiała się.

— No cóż, uwierz mi, że tak jest. Potwierdza to Dziedzictwo i człowiek z silosu pierwszego.

Juliette prychnęła na znak, że ani jednemu, ani drugiemu nie można ufać. Lukas zignorował to i mówił dalej.

— To oznacza, że nie istniejemy w jednym miejscu. Przeciwnie, wszystko co robimy zostawia… tak jakby ślad w przestrzeni, wielki pierścień decyzji. Każde nasze działanie…

— I każdy błąd.

Przytaknął i otarł czoło rękawem.

— I każdy błąd. Ale i każdy dobry uczynek. Są nieśmiertelne, każdy najmniejszy ślad, jaki po sobie zostawiamy. Nawet jeśli nikt ich nie widzi ani nie pamięta, to nie ma znaczenia. Zawsze zostawiamy za sobą ślad tego, co się stało, co zrobiliśmy, każdej decyzji. Przeszłość żyje wiecznie. Nie sposób jej zmienić.

— Aż strach coś spieprzyć — powiedziała Juliette. Przez cały czas nie mogła wyzbyć się myśli, że być może skrzynia, którą nieśli była jednym wielkim błędem. Oczyma wyobraźni widziała pętlę, jaką zostawiła w kosmosie: kłótnie z ojcem, utrata kochanka, wyjście na czyszczenie. Potężna spirala bólu — niczym wędrówka w dół schodów z krwawiącą stopą.

A plamy krwi nigdy się nie zmyją. To właśnie próbował powiedzieć jej Lukas. Już zawsze zraniła swojego ojca. Czy tak się w ogóle mówi? Już zawsze tak było. To nie czas przeszły, to czas nieśmiertelny. Nowa zasada gramatyczna. Już zawsze zginęli jej przyjaciele. Już zawsze umarł jej brat, a mama odebrała sobie życie. Już zawsze wzięła tę cholerną posadę szeryfa.

Nie było powrotu. Przeprosiny to nie spawy, stanowiły tylko przyznanie się, że coś pękło, coś się zepsuło. Często pomiędzy dwójką ludzi.

— W porządku? — zapytał Lukas. — Możemy iść?

Lecz ona wiedziała, że nie miał na myśli tylko zmęczonej ręki. Potrafił dostrzec jej sekretne zmartwienia. Jego uważny wzrok pozwalał mu dostrzec w niej najmniejsze ukłucia bólu.

— Jasne, wszystko gra — skłamała. Wysiliła pamięć w poszukiwaniu jakiegoś szlachetnego czynu w swojej przeszłości nieokrwawionego stopnia, najmniejszego gestu, który uczyniłby świat odrobinę lepszym miejscem. Lecz kiedy wysłano ją na czyszczenie, odmówiła. Już zawsze odmówiła. Odwróciła się plecami i odeszła, i nie istniał sposób, by wrócić i postąpić inaczej.

Nelson czekał na nich w laboratorium czyszczenia. Miał już na sobie drugi kombinezon — choć bez hełmu — i wszystko było naszykowane. Kombinezon, który Juliette miała na sobie oraz te, których użyli do szorowania, zostały w śluzie. Wyjęli tylko zainstalowane w kołnierzach radia. Były równie bezcenne co ludzie, zażartowała wówczas Juliette. Nelson i Sophia zdążyli już zainstalować je w nowej parze kombinezonów; Lukas miał dostać trzecie radio na korytarzu.

Postawili kufer na podłodze przy oczyszczonym blacie roboczym i przez chwilę potrząsali rękami, żeby wróciło im czucie i obieg krwi.

— Zabezpieczysz drzwi? — zapytała Lukasa.

Kiwnął głową i rzucił ostatnie spojrzenie na skrzynię. Juliette widziała w jego oczach, że wolałby zostać i pomagać. Uścisnął jej ramię i pocałował ją w policzek, a potem wyszedł, zamykając za sobą drzwi. Juliette przysiadła na swoim posłaniu i wcisnęła się w kolejny kombinezon, podczas Lukas i Sophia zalepiali taśmą drzwi. Otwory wentylacyjne pod sufitem zakrywały dwie warstwy folii. Juliette wiedziała, że w pojemniku było znacznie mniej powietrza niż sama wpuściła do silosu siedemnastego — a przecież przeżyła — ale i tak nie zaniechali żadnych możliwych środków bezpieczeństwa. Juliette nalegała, by postępowali tak, jakby każdy z tych pojemników zawierał dość trucizny, by zabić wszystkich mieszkańców silosu.

Nelson zasunął suwak na plecach jej kombinezonu i przykrył go zapinaną na rzepy klapką. Juliette włożyła rękawice. Hełmy z kliknięciem wpasowały się kołnierze. Żeby zapewnić sobie i Nelsonowi mnóstwo powietrza i czasu, Juliette pożyczyła butlę z tlenem z zestawu acetylenowego. Przepływ powietrza regulowało się niedużym pokrętłem, a nadmiar uciekał przez układ podwójnych zaworów. Po krótkim teście sprzętu do oddychania Juliette stwierdziła, że powietrza we wspólnej butli starczyłoby im na parę dni.

— W porządku? — zapytała Nelsona, regulując głośność radia.

— Tak — powiedział. — Jestem gotowy.

Juliette z zadowoleniem stwierdziła, że stali się zgranym zespołem — dwójka mechaników noc w noc pracująca w zgodnym rytmie nad wspólnym projektem. Większość ich rozmów kręciła się wokół projektu, potencjalnych wyzwań, podawanych sobie narzędzi. Dowiedziała się jednak również, że matka Nelsona pracowała z jej ojcem, była pielęgniarką, która potem przeprowadziła się w głębiny, żeby zostać lekarzem. Dowiedziała się też, że Nelson skonstruował dwa ostatnie kombinezony do czyszczenia, ubierał Holstona przed wyjściem i niewiele brakowało, a przydzielono by go jej. Juliette doszła do wniosku, że ten projekt to dla nich obojga forma rozgrzeszenia. Nelson poświęcał mu długie godziny, których nie oczekiwałaby od nikogo innego. Oboje chcieli uczynić świat lepszym miejscem.

Wzięła płaski śrubokręt z wieszaka na narzędzia i zaczęła zdrapywać uszczelniacz z krawędzi wieka. Nelson wybrał inny śrubokręt i zaczął skrobać z drugiej strony. Kiedy ich narzędzia się spotkały, podważyli i unieśli wieko, odsłaniając metalowy pojemnik ze śluzy. Unieśli mniejszą skrzynię i położyli na uprzednio przygotowanym blacie. Juliette zawahała się. Dziesiątki zawieszonych na ścianach kombinezonów przyglądały im się z milczącą dezaprobatą.

Ale przecież podjęli wszystkie możliwe środki bezpieczeństwa. Nawet te niedorzeczne. Kombinezony, które mieli na sobie pozbawiono zbędnego podbicia, żeby nie krępowały ruchów. Rękawice też. Juliette przystała na każde ustępstwo, o jakie prosił Lukas. Tak samo było z Shirly i jej podejściem do kopania przy użyciu zapasowej prądnicy — przecież kazała zmniejszyć zużycie prądu z głównego generatora, a nawet umieścić ładunki wybuchowe w tunelu na wypadek skażenia. Godziła się na wszystko, co pozwalało pchnąć projekt do przodu.

Juliette wróciła do tu i teraz, gdy zauważyła, że Nelson na nią czeka. Podniosła pokrywę metalowej skrzyni i wyjęła próbki. Dwie z powietrzem, jedną kontrolną z argonem ze śluzy, po jednej z powierzchni i z głębi gruntu, i jeszcze jedną z rozpadających się szczątków ludzkich. Wszystkie powędrowały na blat roboczy; skrzynię odstawili na bok.

— Od czego chce pani zacząć? — zapytał Nelson. Wziął fragment stalowej rurki z kawałkiem kredy na końcu, zaimprowizowane narzędzie do pisania w rękawicach. Obok na blacie stała tabliczka gotowa do zapisania.

— Zacznijmy od próbek powietrza — powiedziała. Minęło już kilka godzin od pobrania próbek. W skrytości ducha obawiała się, że z uszczelek już nic nie zostało i niczego nie zaobserwują. Sprawdziła oznaczenia na pojemniczkach i znalazła ten z numerem „2”. Próbka pobrana przy wzgórzach.

— Wie pani, jest w tym pewna ironia — odezwał się Nelson.

Juliette wzięła od niego pojemnik z próbką i zajrzała przez plastikowe wieczko.

— Co masz na myśli?

— Po prostu… — Odwrócił się, spojrzał na zegar na ścianie i naskrobał na tabliczce godzinę, po czym ze skruchą zerknął na Juliette. — To dziwne, że to robimy, że sprawdzamy jak jest na zewnątrz, że w ogóle wolno nam o tym mówić. To znaczy, przecież zrobiłem dla pani kombinezon. Byłem głównym technikiem odpowiedzialnym za kombinezon szeryfa Holstona. — Zza wizjera hełmu dostrzegła jego pochmurną minę i lśniące od potu czoło. — Pamiętam, jak pomagałem mu się ubrać.

Już trzeci albo i czwarty raz próbował zabrać się do niezręcznych przeprosin, a Juliette doceniała jego gest.

— Ty tylko wykonywałeś swoje zadanie — zapewniła go. A potem przeszło jej przez myśl, że takie podejście potrafi czasem poprowadzić człowieka naprawdę paskudną drogą.

— Ale ironia tkwi w tym, że to pomieszczenie… — Machnął urękawiczoną ręką na zwisające ze ścian kombinezony. — Nawet moja mama wierzyła, że to pomieszczenie istnieje po to, żeby pomagać ludziom, pomagać czyścicielom przetrwać jak dłużej, żeby pomóc im zbadać zewnętrzny świat, o którym nikomu nie wolno było mówić. Aż w końcu my się tu znaleźliśmy. 1 robimy coś więcej niż gadanie.

Juliette nie odpowiedziała, ale Nelson miał rację. Te ściany pełne były zarówno nadziei jak i strachu.

— To, co pragniemy odkryć oraz to, co jest na zewnątrz to dwie różne rzeczy — powiedziała w końcu. — Skupmy się na zadaniu.

Nelson kiwnął głową i uniósł kredę. Juliette potrząsnęła pierwszym pojemnikiem, żeby oddzielić od siebie uszczelki. Ta wytrzymała z Zaopatrzenia była nienaruszona. Na krawędziach wciąż widniały żółte oznaczenia. Druga uszczelka była w znacznie gorszym stanie. Czerwone oznaczenia zniknęły; powietrze w pojemniku wytrawiło brzegi. Tak samo było z dwoma kawałkami taśmy grzewczej na dnie. Kwadratowy fragment z Zaopatrzenia wyszedł z eksperymentu bez szwanku. Drugi, z IT — Juliette dla odróżnienia wycięła go w kształt trójkąta — miał na środku wygryzioną dziurkę.

— Powiedziałabym, że poszła jedna ósma uszczelki — powiedziała. — Jeden otwór w taśmie grzewczej, trzy milimetry średnicy. Obie próbki z Zaopatrzenia wyglądają na nienaruszone.

Nelson zapisał jej obserwacje. Oto jak postanowiła zmierzyć toksyczność powietrza — używając uszczelek i taśmy, które zaprojektowano, by zgniły w atmosferze i porównując je z tymi, o których wiedziała, że wytrzymają. Podała mu pojemnik, by mógł zweryfikować wynik i w tym momencie dotarło do niej, że oto trzymają w rękach pierwsze dane, dowód na miarę jej powrotu z czyszczenia. Sprzęt z magazynów laboratorium miał zawieść. Juliette przeszedł dreszcz. W jej umyśle już rodziły się dziesiątki pomysłów na nowe eksperymenty. A przecież jeszcze nie otworzyli pojemników z powietrzem ze środka.

— Potwierdzam zniszczenie jednej ósmej uszczelki — powiedział Nelson, zaglądając do pojemnika. — Ubytek w taśmie oceniłbym na dwa i pół milimetra.

— Pisz dwa i pół — powiedziała. W przyszłości powinni używać osobnych tabliczek. W przeciwnym razie jej obserwacje mogą wpływać na jego i vice versa. Musiała się tylu rzeczy nauczyć. Chwyciła kolejną próbkę, podczas gdy Nelson notował kredą liczby.

— Próbka pierwsza — powiedziała. — Pobrana na rampie. — Zajrzała do środka; jedna uszczelka była cała, z pewnością ta z Zaopatrzenia. Z drugiej zostało tylko pół. W jednym miejscu przeżarło ją niemal na wylot. Juliette obróciła pojemnik do góry nogami tak, by uszczelka oparła się o przejrzystą pokrywkę. — Coś jest nie tak — mruknęła. — Poświeć mi tu.

Nelson wygiął w jej kierunku elastyczne ramię lampki. Juliette wymierzyła snop światła w górę, pochyliła się nad blatem, odwracając głowę i w tej niezręcznej pozycji spojrzała na zrujnowaną uszczelkę oraz błyszczącą taśmę na denku pojemnika.

— Powiedziałabym, że… znikła połowa uszczelki. Otwory w taśmie szerokie na pięć… nie, sześć milimetrów. Musisz sam to zobaczyć.

Nelson zanotował liczby i wziął od niej pudełko, wygiął lampkę w swoją stronę. Juliette nie spodziewała się wielkiej różnicy między próbkami, ale jeśli już to podejrzewała, że gorsza okaże się ta ze wzgórz, nie z rampy. Nie z miejsca, skąd wypompowywali dobre powietrze.

— Może pomyliłam kolejność — rozważyła na głos. Sięgnęła po kolejny pojemnik, próbkę kontrolną. Poza silosem była bardzo ostrożna, ale w głowie miała mętlik. W pewnym momencie straciła poczucie czasu i otworzyła jeden z pojemników na dłużej niż powinna. To pewnie przez to.

— Potwierdzam — powiedział Nelson. — O wiele bardziej zniszczona. To na pewno próbka z rampy?

— Chyba schrzaniłam sprawę. Zostawiłam pojemnik otwarty na zbyt długo. Cholera. Możliwe, że nasze pomiary i porównania okażą się nic niewarte.

— Właśnie dlatego mamy więcej niż jedną próbkę — powiedział Nelson. Kaszlnął, aż zaparowała mu szybka hełmu. Odchrząknął. — Proszę się nie obwiniać.

Dobrze ją znał. Juliette wzięła próbkę kontrolną. Klęła pod nosem na samą siebie; zastanawiała się, co stojący na korytarzu Lukas o tym wszystkim myślał, kiedy słuchał ich przez radio.

— To już ostatni — powiedziała, potrząsając pojemnikiem.

Nelson czekał z kredą nad powierzchnią tabliczki.

Słucham

— Nie… rozumiem… — Wygięła ramię lampki, by oświetlić wnętrze pudełka. Potrząsnęła. Pot ściekał jej po szczęce i skapywał z podbródka. — Myślałam, że to jest próbka kontrolna — powiedziała. Odłożyła pojemnik i sięgnęła po inny, lecz ten był pełen ziemi. Serce tłukło jej się w piersi, kręciło jej się w głowie. To nie miało żadnego sensu. Chyba, że pomyliła kolejność próbek. Czyżby wszystko schrzaniła?

— No tak, to próbka kontrolka — stwierdził Nelson. Postukał pojemnik trzymaną w dłoni rurką. — Tu jest oznaczenie.

— Zaczekaj — powiedziała Juliette. Wzięła parę głębszych oddechów. Znów zajrzała do środka. To była próbka powietrza ze śluzy. W pojemniku nie powinno znaleźć się nic oprócz argonu. Wręczyła pudełko Nelsonowi.

— Faktycznie, coś jest nie tak — przytaknął i potrząsnął pojemnikiem. — Coś tu nie gra.

Juliette prawie go nie słyszała. W jej głowie kłębiły się dziesiątki myśli. Nelson zajrzał do pudełka.

— Myślę… — zawahał się — że uszczelka mogła wypaść przy otwieraniu pojemnika. Jeśli tak, to nic się nie stało. Zdarza się. A może…

— Niemożliwe — zaprotestowała. Była bardzo ostrożna. Pamiętała, że widziała uszczelki w środku. Nelson odchrząknął, położył próbkę na stole roboczym i wycelował lampę tak, aby świeciła prosto na pojemnik. Pochylili się nad pudełkiem. Nic nie wypadło, była przekonana. Choć z drugiej strony, popełniała błędy. Każdemu się zdarzały…

— W środku jest tylko jedna uszczelka — powiedział Nelson. — Myślę, że mogła naprawdę wypaść…

— Taśma grzewcza — przerwała mu Juliette. Poprawiła lampę. Błysnął kawałek taśmy uczepionej dna. Drugi fragment zniknął. — Chcesz mi powiedzieć, że kawałek przylepionej taśmy też wypadł?

— W takim razie pojemniki są pomieszane — powiedział. — Odwróciliśmy kolejność. W odwrotnej kolejności wszystko nabiera sensu. Bo próbka ze wzgórza nie jest tak zniszczona jak ta z rampy. Ot, i wszystko.

Juliette również przemknęło to przez myśl — była to próba dostosowania własnych wyobrażeń do tego, co widziała. Wyszła poza silos głównie po to, by potwierdzić swoje przypuszczenia. Co jednak miała myśleć, widząc coś kompletnie odmiennego?

I wtedy do niej dotarło. To było jak cios kluczem francuskim w potylicę. Jak zdrada maszyny, która zawsze była dla niej dobra — niczym zaufana pompa, która nagle i bez ostrzeżenia zaczynała tłoczyć zamiast zasysać. Olśnienie uderzyło ją jak ukochana osoba, która odwracała się plecami w chwili jej upadku. Jak wspaniała więź, która nie tyle zniknęła, co nigdy tak naprawdę nie istniała.

— Luke — powiedziała w nadziei, że miał włączone radio i nasłuchiwał. Czekała. Nelson kaszlnął.

— Jestem — zgłosił się; jego głos brzmiał cicho i odlegle. — Słyszałem was.

— Argon — powiedziała Juliette, spoglądając na Nelsona przez krzywizny hełmów. — Co o nim wiemy?

Nelson zamrugał, żeby pozbyć się potu z oczu.

— Co mamy wiedzieć? — zapytał Lukas. — Gdzieś mam schowany układ okresowy. Chyba w jednej z szafek.

— Nie — odparła Juliette, podnosząc głos tak, by na pewno ją usłyszał. — Chodzi mi o to, skąd pochodzi. Czy w ogóle mamy pewność, co to jest?

Silos 1

Charlotte na próbę poruszyła lotką w lewym skrzydle drona. Wyczuła luzy na linkach sterujących. Wzięła zawieszoną na ogonie szmatkę i otarła spocony kark. Sięgnęła do torby z narzędziami po średni śrubokręt. Pod dronem leżały porozrzucane części, wszystko co nie było absolutnie niezbędne. Komputer sterujący zrzucaniem bomb, zaczepy na broń, serwomechanizmy zwalniające. Wyjęła z drona wszystkie kamery z wyjątkiem jednej, odarła go nawet z części wsporników wzmacniających konstrukcję, dzięki którym maszyna mogła wytrzymać kilkanaście g. Zamierzała lecieć prosto jak strzelił, obędzie się bez naprężeń na skrzydłach. Tym razem pomknie nisko i szybko, nie dbając już o to, czy ktoś zobaczy drona. Liczyło się to, by zajrzeć dalej, by przekonać się, by potwierdzić. Charlotte od tygodnia pracowała nad tym cholerstwem i jedyne o czym myślała to ostatnie dwa drony, które błyskawicznie odmówiły posłuszeństwa. Za pierwszym razem mieli mnóstwo szczęścia.

Wyczołgała się spod ogona drona. Panel dostępu był już otwarty, z kablami na wierzchu. Zamierzała posmarować każdy z paneli odrobiną uszczelniacza, by ochronić maszynę przed pyłem. Na pewno zadziała, powiedziała sobie, regulując ramię serwomechanizmu trzymającego kabel. Musiało zadziałać. Kiedy patrzyła na stan swojego brata, zaczynała podejrzewać, że kolejnego lotu nie będzie. To będzie ostatnia szansa, wszystko albo nic. Nie chodziło tu tylko o kaszel — Donald najwyraźniej odchodził od zmysłów.

Wrócił z ostatniej rozmowy i zapomniał przynieść jej obiad. Zapomniał też o ostatniej części do radia, którą jej obiecał. Teraz zaś krążył wokół drona, podczas gdy ona pracowała, i mamrotał do siebie. Pomaszerował do sali konferencyjnej i przez chwilę buszował w swoich notatkach. Wrócił do drona, kaszlnął i podjął rozmowę, choć Charlotte nie czuła się jej uczestniczką.

— …ich strachem, nie rozumiesz? Robimy to za pomocą ich strachu.

Wyjrzała spod maszyny — wymachiwał rękami, był blady jak ściana. Kombinezon plamiły mu kropelki krwi. Przeszło jej przez myśl, że niedługo będą musieli się poddać, wejść razem do winy, oddać się w ich ręce. Żeby tylko poszedł do lekarza.

Pochwycił jej spojrzenie.

— Ich strach nie tylko odbarwia świat, który widzą — powiedział z dzikim błyskiem w oku. — Oni zatruwają nim świat. Ten strach to toksyna. Wysyłają swoich ludzi na czyszczenie, a to zatruwa świat!

Charlotte nie wiedziała, co ma odpowiedzieć. Podczołgała się z powrotem do lotki i pomyślała, że o wiele szybciej uporaliby się z tym wspólnie. Przez chwilę rozważała, czy nie poprosić o pomoc, ale jej brat ledwo był mógł ustać na nogach, co dopiero trzymać klucz francuski.

— To dało mi do myślenia, ten gaz. To znaczy, powinienem był się domyślić, co nie? Napełniamy nim ich domy, kiedy mamy ich dość. Oto jak kończymy ich egzystencję. To ten sam gaz. Sam tak robiłem. — Donald krążył po ciasnym okręgu, dźgając się palcem w pierś. Kaszlnął w zgięcie łokcia. — Bóg mi świadkiem, że tak robiłem. Ale to nie wszystko!

Charlotte westchnęła i sięgnęła po śrubokręt. Lotka wciąż trochę za luźno chodziła.

— Może potrafią to zakręcić, wiesz? — Zaczął iść z powrotem do sali konferencyjnej. — Wyłączyli kamery. A inny silos dezaktywował własne ładunki burzące. Może zdołają zakręcić gaz…

Głos oddalił się wraz z nim. Chartlotte wyjrzała na korytarz na tyłach magazynu. Światła i cienie wylewające się z sali konferencyjnej tańczyły do rytmu kroków Donny’ego, gdy ten chodził po pokoju wśród notatek i schematów, zataczając kręgi. Oboje wciąż kręcili się w kółko. Usłyszała jak klnie. Jego chaotyczne zachowanie przywodziło jej na myśl ich babcię, której nie dane było godnie umrzeć. Oto jak miała go zapamiętać, kiedy odejdzie: kaszlącego krwią i bredzącego od rzeczy. Już nigdy nie będzie dla niej kongresmenem Keenem w wyprasowanym w kant garniturze, nie będzie mądrym starszym bratem — już nigdy.

Podczas gdy on gorączkowo rozważał, co powinni zrobić, Charlotte miała własne pomysły. A gdyby tak obudzili wszystkich tak jak Donald zbudził ją? W każdej chwili swoją zmianę odbywało może ze stu mężczyzn. Uśpionych były tysiące kobiet. Wiele tysięcy. Charlotte pomyślała o armii, jaką mogłaby uzbierać. Ale może Donny miał rację — może faktycznie odmówiłyby walki przeciw swoim ojcom, mężom i braciom. Do tego potrzeba dziwnego rodzaju odwagi.

Światło na korytarzu znów przesłonił cień. Krążył w tę i z powrotem, w tę i z powrotem. Charlotte wzięła głęboki oddech i poruszyła lotką na skrzydle. Myślała o jego innym pomyśle na naprawę świata — oczyścić powietrze i wypuścić więźniów. A przynajmniej dać im wszystkim szansę. Równe szanse. Porównywał to do zniesienia granic w starym świecie. Powtarzał jakieś stare powiedzenie o ludziach, którzy mieli przewagę i chcieli ją zatrzymać, więc zaraz po dotarciu na szczyt wciągali za sobą drabinę. Opuśćmy drabiny, powtarzał jej Donny. Nie pozwólmy komputerom wybierać. Niech wybiorą ludzie.

Charlotte nie miała pojęcia, jak mogliby tego dokonać. Jej brat, rzecz jasna, również. Wygramoliła się spod drona i spróbowała wyobrazić sobie życie w czasach, gdy ludzie nie wybierali sobie pracy, tylko się z nią rodzili. Pierwsi synowie zajmowali się tym, co robił ojciec. Drudzy szli na wojnę, płynęli w morze albo przygarniał ich Kościół. Kolejni chłopcy byli pozostawieni sami sobie. Córki odchodziły, by żyć z cudzymi synami.

Klucz ześliznął się z rozporki — a ona wyrżnęła kłykciami o kadłub. Charlotte zaklęła i spojrzała na dłoń, zobaczyła krople zbierającej się krwi. Włożyła kłykcie do ust i przypomniała sobie inną niesprawiedliwość, której kiedyś nie mogła się nadziwić. Będąc na misji czuła wdzięczność, że urodziła się w Stanach, a nie w Iraku. Rzut kośćmi. Niewidzialne wyrysowane na mapach granice, równie realne co ściany silosu. Była, jak wszyscy, więźniem okoliczności. Życie jakie prowadziła stanowiło równanie różniczkowe, w którym zmiennymi byli jej rodacy i przywódcy — na tej samej zasadzie co obliczenia komputerów kreowały los ludzi w silosach.

Znowu wyczołgała się spod maszyny, by sprawdzić skrzydło. Wreszcie pozbyła się luzów. Dron był w najlepszym stanie, do jakiego potrafiła doprowadzić go Charlotte. Pozbierała niepotrzebne już klucze i zaczęła chować je do odpowiednich przegródek w torbie na narzędzia, kiedy nagłe spomiędzy regałów dobiegło ją piśnięcie windy.

Charlotte zamarła. W pierwszej chwili pomyślała o jedzeniu. Odgłos windy oznaczał, że Donny przyniósł jej jedzenie. Lecz cień jej brata nadal snuł się po korytarzu.

Usłyszała jak drzwi windy się rozsuwają. Ktoś biegł. Kilka osób. Buty łomotały jak gromy, a Charlotte odważyła się zawołać Donalda po imieniu. Krzyknęła raz, a potem w pośpiechu okrążyła drona i chwyciła brezentowe nakrycie. Niczym sieć rybacką zarzuciła płachtę na szerokie skrzydła i zasłoniła porozrzucane części i narzędzia. Musiała się ukryć. Ukryć swoją pracę, a potem siebie samą. Donny usłyszał ostrzeżenie. Też się schowa.

Brezent opadł powoli na podłogę, unosząc się na poduszce uwięzionego powietrza, zafalował i znieruchomiał. Charlotte odwróciła się do korytarza, żeby pobiec do brata, kiedy nagle spomiędzy regałów wyłonili się mężczyźni. Znów padła na podłogę, pewna, że ją dostrzegli. Buciory zastukały i pobiegły dalej. Powoli uniosła brzeg płachty i z podkurczonymi nogami wczołgała się pod spód, gdzie dołączyła do drona. Donny słyszał jej krzyk. Usłyszy kroki i ukryje się w łazience przyległej do sali konferencyjnej, schowa się pod prysznicem. Gdziekolwiek. Ci ludzie nie mogli wiedzieć o ich obecności. Jak tu się w ogóle dostali? Jej brat mówił, że ma najwyższe uprawnienia.

Odgłosy oddalały się. Zmierzali prosto na tyły magazynu, tak jakby wiedzieli. Jakieś głosy. Rozmawiali. Obok drona zaszurały wolniejsze kroki. Charlotte wydawało się, że usłyszała krzyk Donny’ego, kiedy go znaleźli. Na brzuchu podczołgała się pod dronem do przeciwległego brzegu płachty. Głosy cichły, powolne kroki minęły ją. Jej brat miał kłopoty. Pamiętała rozmowę sprzed paru dni; może został rozpoznany wtedy w windzie? Widział go mechanik. Ciemność pod dronem zdawała się gęstnieć na myśl, że zostanie sama, że go zabiorą. Potrzebowała go. I tak już traciła zmysły zamknięta w tym magazynie, gdzie tylko brat dotrzymywał jej towarzystwa. Jeśli go zabraknie — wolała nie myśleć.

Oparłszy brodę o zimną stalową płytę, wyciągnęła ręce przed siebie i uniosła brzeg plandeki. Ukazał jej się wąski skrawek świata. Widziała buty, niebezpiecznie blisko. Czuła unoszący się znad podłogi zapach oleju. Z przodu dostrzegła mężczyznę, który najwyraźniej z trudem chodził. Podtrzymywał go ktoś w srebrnym uniformie; ich stopy poruszały się jak sterowane jednym umysłem.

Korytarz był skąpany w świetle; zapalono wszystkie lampy, które Donny wolał zostawiać wyłączone. Charlotte syknęła, kiedy wywlekli jej brata z sali konferencyjnej. Jeden z mężczyzn w jaskrawosrebrnym kombinezonie uderzył go w żebra. Donald stęknął, a ona aż poczuła cios we własnym boku. Jedną ręką zakryła usta w przerażeniu. Drugą, drżącą, uniosła brezent wyżej — nie chciała patrzeć, ale musiała. Jej brat znów dostał, ale powłóczący nogami mężczyzna machnął ręką. Słyszała jak słabym głosem kazał im przestać.

Mężczyźni w srebrnych uniformach opuścili jej brata na ziemię, posłuchali. Charlotte aż zapomniała na chwilę o oddychaniu, wpatrzona w słabego mężczyznę, który powłóczył nogami, przemierzając rzęsiście oświetlony korytarz. Włosy miał białe, równie jasne co żarówki na suficie. Szedł z trudem, wspierając się na młodym mężczyźnie, aż wreszcie przystanął nad jej bratem.

Charlotte widziała oczy Donny’ego. Nawet z dzielących ich pięćdziesięciu metrów dobrze widziała jego szeroko otwarte oczy. Wbijał zdumione spojrzenie w starego, słabego człowieka i nie odwrócił wzroku nawet wtedy, gdy rozkaszlał się po ciosie w żebra. Atak kaszlu zagłuszył słowa mężczyzny, który ledwo trzymał się na nogach.

Jej brat próbował coś powiedzieć. Powtarzał coś w kółko, ale nie słyszała go. A szczupły, białowłosy mężczyzna, który ledwo mógł stać — wciąż był w stanie machnąć nogą. Wsparł się na podtrzymującym go człowieku, a Charlotte patrzyła z przerażeniem jak ciężki but raz po raz cofa się i rozpędza, uderzając z zawziętością i siłą w jej brata, i jak Donny próbuje podkurczyć nogi, by osłonić pierś goleniami, ale nie może, bo dwóch innych mężczyzn przygniata go do ziemi, nie pozwalając schronić się przed brutalnymi, wściekłymi kopnięciami.

Silos 18

Elise zgubiła się na bazarze. A przynajmniej słyszała, że ktoś nazwał „bazarem” to tętniące niewyobrażalnymi tłumami miejsce, tę krainę niesamowitości.

Sama nie do końca rozumiała, jak to się stało. Jej szczeniaczek zniknął w trakcie spotkania z nieznajomymi — Elise nie miała pojęcia, że może istnieć tylu ludzi naraz — a ona popędziła za nim. Kolejno pytani ludzie uprzejmie wskazywali, że pobiegł na górę. Kobieta w żółci powiedziała, że widziała mężczyznę, który niósł psa w kierunku bazaru. Elise uszła dziesięć pięter, aż wreszcie dotarła na setne.

Na podeście stało dwóch mężczyzn, który wydmuchiwali nosem dym. Powiedzieli, że właśnie przeszedł tamtędy ktoś z psem. Wskazali kierunek — do środka.

W jej domu setne piętro przyprawiało o ciarki swoimi wąskimi korytarzami i opustoszałymi salami, gdzie walały się śmieci, gruz i szczury. Tutaj było pełne ludzi i zwierząt, wszyscy krzyczeli i śpiewali. Było to miejsce jaskrawych kolorów i okropnych zapachów, ludzi wciągających i wydmuchujących dym, który trzymali w palcach i który karmili iskierkami. Byli tam mężczyźni z pomalowanymi twarzami. Rogata, ogoniasta kobieta w czerwieni ruchem ręki zaprosiła Elise, by ta weszła do namiotu, ale dziewczynka odwróciła się i uciekła.

Biegała tak od jednego straszydła do drugiego, aż w kocu zupełnie straciła orientację. Wkoło widziała tylko kolana, o które wciąż się obijała. Już nie szukała Pieska, teraz chciała się stąd tylko wydostać. Wczołgała się pod stół i zapłakała, ale żaden z tego pożytek. Przynajmniej miała okazję przyjrzeć się z przerażająco bliskiej odległości tłustemu, bezwłosemu zwierzęciu, które wydawało odgłosy jak Rickson, kiedy chrapał. Ktoś przeprowadził uwiązanego za kark stwora tuż obok niej. Elise otarła łzy i wyciągnęła swoją książkę. Przerzucała kartki i po chwili mogła już nazwać zwierzę. Świnia. Nazywanie rzeczy zawsze pomagało. Nie były już wtedy takie straszne.

To właśnie Rickson zmobilizował ją do działania — mimo że go tam nie było. Elise słyszała jego głośny krzyk odbijający się echem w Dziczy. Wołał do niej, że nie ma się czego bać. Gdy tylko nauczyła się chodzić, on i bliźniaki zaczęli wysyłać ją na posyłki przez pogrążone w ciemności farmy. Wysyłali ją po jagody i śliwki, i inne przysmaki rosnące przy schodach, kiedy jeszcze byli w silosie ludzie, których należało się obawiać. Najmniejsi są najbezpieczniejsi, powtarzał Rickson. To było wiele lat temu. Już nie była taka mała.

Odłożyła książkę i stwierdziła, że ciemna Dzicz z muskającymi ją po karku paluchami liści, z pstrykaniem pomp i szczękaniem zębami była gorsza niż ludzie o wymalowanych twarzach wypuszczający dym nosem. Z zaczerwienionymi od płaczu oczami wypełzła spod blatu i wmieszała się w tłum kolan. Skręcała w prawo, zawsze w prawo — dobry sposób na poruszanie się w mrokach Dziczy — aż wreszcie znalazła się w zadymionym korytarzu. Zewsząd słychać było głośny syk, a w powietrzu unosił się zapach podobny do gotowanego szczura.

— Hej, mała, zgubiłaś się?

Z pobliskiej budki wyjrzał i zlustrował ją chłopak o krótko ostrzyżonych włosach i jasnozielonych oczach. Był od niej starszy, choć niewiele. W wieku bliźniaków. Elise pokręciła głową, a potem zmieniła zdanie i przytaknęła.

Chłopak roześmiał się.

— Jak się nazywasz?

— Elise — odparła.

— Nie słyszałem takiego imienia.

Wzruszyła ramionami, niepewna, co odpowiedzieć. Zerknęła ukradkiem na stojącego w głębi mężczyznę, który wielkim widelcem obracał paski skwierczącego na ruszcie mięsa. Chłopak pochwycił jej spojrzenie.

— Jesteś głodna? — zapytał chłopak.

Elise kiwnęła głową. Zawsze była głodna. Zwłaszcza wtedy, gdy się bała. Ale może to dlatego, że bała się, gdy szła szukać jedzenia, a szła szukać jedzenia, kiedy była głodna. Ciężko stwierdzić, co było pierwsze. Chłopak zniknął za ladą. Wrócił z grubym kawałkiem mięsa.

— Czy to szczur? — zapytała Elise.

Chłopak zaśmiał się.

— To świnia.

Elise zmarszczyła brwi, przypominając sobie pochrząkujące zwierzę, które widziała wcześniej.

— Smakuje jak szczur? — zapytała z nadzieją w głosie.

— Powiedz to głośniej, a mój tato złoi ci skórę. Chcesz czy nie? — Wręczył jej mięso. — Podejrzewam, że nie masz przy sobie dwóch bonów.

Elise przyjęła jedzenie i nic nie powiedziała. Wzięła nieduży kęs, a wtedy przyjemność wręcz eksplodowała jej w buzi. Smakowało dużo lepiej niż szczur. Chłopiec przyglądał jej się uważnie.

— Jesteś z środkowych pięter, prawda?

Elise pokręciła głową i ugryzła kolejny kęs.

— Jestem z silosu siedemnastego — powiedziała z pełną buzią. Raz po raz zerkała na mężczyznę, który grillował paski mięsa. Marcus i Miles też powinni spróbować.

— Chodzi ci o piętro siedemnaste? — Chłopak zmarszczył brwi. — Nie wyglądasz mi na kogoś z góry. Nie, jesteś zbyt umorusana.

— Jestem z innego silosu — powiedziała Elise. — Na zachód stąd.

— Co to jest zachódstont?

— Zachód. Tam, gdzie słońce zachodzi.

Chłopiec posłał jej zdziwione spojrzenie.

— Słońce. Wstaje na wschodzie i zachodzi na zachodzie. To dlatego na mapach północ jest na górze. — Przeszło jej przez myśl, żeby wyciągnąć książkę, pokazać mu mapy świata i wytłumaczyć jak słońce porusza się po niebie, ale miała tłuste ręce, a poza tym chłopiec i tak nie wyglądał na zainteresowanego. — Przekopali się i nas uratowali — wyjaśniła.

Na te słowa chłopak otworzył szeroko oczy.

— Podkop! Ty jesteś z innego silosu. On naprawdę istnieje?

Elise skończyła kawałek wieprzowiny i oblizała palce. Przytaknęła.

Chłopak wyciągnął do niej rękę. Elise wytarła palce o biodro i podała mu dłoń.

— Mam na imię Shaw — powiedział. — Chcesz jeszcze kawałek świni? Przejdź pod ladą. Przedstawię cię ojcu. Hej, tato, chcę, żebyś kogoś poznał.

— Nie mogę. Szukam Pieska.

Shaw skrzywił się.

— Piesek? W następnym korytarzu. — Wskazał kierunek. — Ale daj spokój, świnia jest lepsza. Pies jest żylasty jak szczur. Do tego szczeniaki są droższe od dorosłych psów, a smakują tak samo.

Elise zamarła. Widziała wcześniej świnię ze sznurem wokół szyi; może to był czyjś pupilek? Może ci ludzie jedli swoich pupili, tak jak Marcus i Miles zawsze chcieli hodować szczura dla zabawy, nawet gdy wszyscy głodowali.

— Oni jedzą szczeniaki? — zapytała chłopca.

— Jeśli masz bony, nie ma problemu. — Shaw wziął ją za rękę. — Chodź ze mną. Chcę, żebyś spotkała mojego tatę. On twierdzi, że wy nie istniejecie.

Elise wyrwała mu się.

— Muszę znaleźć mojego Pieska. — Odwróciła się i potruchtała przez tłum w kierunku, który wskazał jej Shaw.

— Jak to, twojego pieska…? — zawołał za nią.

Minęła szereg stoisk i dotarła do kolejnego zadymionego korytarza. Otwarte płomienie, zapach szczura na patyku. Stara kobieta szamotała się z ptakiem, który wściekle trzepotał skrzydłami. Elise wdepnęła w kupę i omal się nie pośliznęła. Dziwaczność tego miejsca gdzieś się rozwiała, liczył się tylko jej szczeniaczek. Usłyszała, że ktoś krzyknął coś o psie; rozejrzała się. Starszy chłopak, pewnie w wieku Ricksona, trzymał w rękach kawał czerwonego mięsa, wielki kawał z białymi paskami, które wyglądały jak kości. Był tam też kojec i wywieszki z liczbami. Ludzie zatrzymywali się, by zajrzeć do środka. Niektórzy pokazywali palcami coś we wnętrzu kojca i zadawali pytania.

Elise przepchnęła się przez tłum i usłyszała ujadanie. W kojcu były żywe psy. Widziała je pomiędzy listwami. Wielkie zwierzę rozmiarów świni rzuciło się na ogrodzenie i warknęło na nią; ogrodzenie aż się zatrzęsło. To był pies, tylko z pyskiem obwiązanym sznurkiem tak, żeby nie mógł rozewrzeć szczęk. Elise czuła jego gorący oddech. Zeszła ludziom z drogi i odsunęła się na bok.

Na tyłach stoiska był mniejszy kojec. Elise ominęła ladę, gdzie dwóch młodych mężczyzn pilnowało dymiącego rusztu. Byli odwróceni plecami. Wzięli coś od jakiejś kobiety i wręczyli jej pakunek. Elise chwyciła się krawędzi ogrodzenia i zajrzała do kojca. Zobaczyła leżącego na boku psa, a u jego boku pięć — nie, sześć małych zwierzątek, które wyjadały coś z jego brzucha. Z początku pomyślała, że to szczury, ale zaraz poznała, że to maleńkie szczeniaczki. Przy nich Piesek zdawał się niemal dorosły. Okazało się też, że szczeniaki nie jadły psa — tylko ssały, tak jak dziecko Hanny ssało jej pierś.

Elise była tak skupiona na maleńkich stworzonkach, że nie zauważyła zwierzęcia przy samych ogrodzeniu, dopóki nie było za późno. Czarny nos i różowy język podskoczyły i trafiły ją w szczękę. Spojrzała prosto w dół i zobaczyła Pieska, który znowu szykował się do skoku.

Elise wykrzyknęła radośnie. Nachyliła się i już obejmowała zwierzątko obiema rękami, kiedy ktoś chwycił ją od tyłu.

— Nie sądzę, żeby było cię na niego stać — powiedział jeden z mężczyzn zza lady.

Elise wierciła się w jego uścisku, próbując jednocześnie nie wypuścić Pieska.

— Spokojnie — powiedział mężczyzna. — Zostaw go.

— To pan niech mnie zostawi! — krzyknęła Elise.

Piesek wyśliznął jej się z rąk. Elise uwolniła się i upadła u stóp mężczyzny; pasek torby zsunął jej się z ramienia. Wstała i znów sięgnęła po Pieska.

— No już, spokój — powiedział mężczyzna.

Elise nachyliła się nad ogrodzeniem i znowu złapała swoje zwierzątko. Piesek drapał łapkami o listewki jakby chciał jej pomóc. Wdrapał się na jej ramię i polizał dziewczynkę w ucho. Elise odwróciła się. Mężczyzna w okrwawionym fartuchu górował nad nią; w rękach trzymał jej album.

— Co to takiego? — zapytał, kartkując książkę. Ze środka wypadło parę luźnych kartek, które gorączkowo złapał wlocie.

— To moja książka — powiedziała Elise. — Niech pan odda.

Mężczyzna spojrzał na nią z góry. Piesek lizał ją w twarz.

— Mogę ci go dać w zamian za książkę — zaproponował, wskazując na Pieska.

— I jedno, i drugie należy do mnie — powiedziała z uporem.

— Gdzie tam, zapłaciłem za tego pokurcza. Ale może być twój w zamian za to. — Zważył w rękach książkę, a potem wyprowadził Elise z budki, w kierunku zatłoczonego korytarza.

Elise wyciągnęła ręce po książkę. Torba wciąż leżała na ziemi. Piesek podgryzał jej palce i wiercił się tak, że ciężko go było utrzymać. Elise zaczęła płakać. Skamlącym głosem żądała, żeby mężczyzna oddał jej rzeczy, ten z kolei był już wściekły. Wyszczerzył zęby i chwycił ją za włosy.

— Roy! Zabierz stąd tę smarkulę.

Elise pisnęła. Chłopak sprzed straganu — ten, który wołał do przechodniów „pies!” — ruszył w jej stronę. Piesek nie przestawał się wiercić. Czuła, że dłużej go nie utrzyma, a mężczyzna chyba zaraz wyrwie jej włosy.

Piesek wyśliznął jej się z rąk. Pisnęła, gdy mężczyzna podniósł ją w powietrze. A potem coś błysnęło, jakby szarżujący pies — ale nie, to był brązowy kombinezon, nie brązowa sierść. Wielki mężczyzna stęknął i upadł na ziemię, ciągnąc Elise za sobą.

Puścił jej włosy. Elise zobaczyła swoją leżącą na ziemi torbę. I książkę. Chwyciła i jedno, i drugie, zebrała parę luźnych kartek. Obok stanął Shaw, chłopak, który poczęstował ją wieprzowiną. Podniósł Pieska i wyszczerzył się do Elise.

— Uciekaj — powiedział, błyskając zębami.

Usłuchała. Podniosła się z klęczek i ruszyła naprzód, odbijając się od ludzi. Kiedy zerknęła przez ramię, zobaczyła Shawa, który biegł za nią z Pieskiem przyciśniętym do piersi, łebkiem w dół, łapkami do góry. Tłum zaszemrał i usunął się z drogi, gdy mężczyźni ze stoiska popędzili za nimi.

— Tędy! — krzyknął ze śmiechem Shaw, wyprzedzając Elise, po czym skręcił za róg. Łzy płynęły jej z oczu, ale ona też się śmiała. Była rozbawiona i przerażona, i szczęśliwa, że ma swoją książkę i swojego pupilka, i że ucieka, i że ten chłopiec był dla niej milszy niż bliźniaki. Przemknęli pod kolejną ladą — ta pachniała świeżymi owocami — i ktoś na nich krzyknął. Biegli przez ciemny pokój pełen niepościelonych łóżek, przez kuchnię, gdzie jakaś kobieta pichciła posiłek, a potem znów na zewnątrz, wprost na kolejne stoisko. Wysoki mężczyzna o ciemnej skórze wygrażał im chochlą, ale oni już wmieszali się w tłum, biegli i śmiali się, lawirując między…

I nagle ktoś z tłumu złapał Shawa. Wielkie, silne dłoni uniosły go w powietrze. Elise potknęła się. Shaw kopał i krzyczał na mężczyznę; Elise uniosła wzrok i zobaczyła, że to Solo. Uśmiechnął się do Elise zza gęstej brody.

— Solo! — pisnęła Elise. Przytuliła się do jego nogi.

— Ten chłopak ci coś zabrał? — zapytał.

— Nie, to przyjaciel. Niech go pan postawi. — Rozejrzała się po tłumie w poszukiwaniu mężczyzn, którzy ich gonili. — Powinniśmy iść — powiedziała i jeszcze raz uścisnęła nogę Solo. — Chcę iść do domu.

Solo pogłaskał ją po głowie.

— I właśnie tam się wybieramy.

Elise pozwoliła, by Solo poniósł jej torbę i książkę, podczas gdy ona tuliła Pieska. Przebrnąwszy przez tłum, wydostali się z bazaru i wrócili na klatkę schodową. Shaw snuł się za nimi jak cień, nawet gdy Solo powiedział chłopcu, by wracał do rodziny. A kiedy Elise i Solo schodzili po schodach, ona raz po raz zerkała przez ramię i widziała brązowy kombinezon Shawa, gdy ten wyglądał zza centralnego słupa albo obserwował ich z góry przez barierkę. Zastanawiała się, czy nie wspomnieć o tym Solo, ale nie zrobiła tego.

Kilka pięter pod bazarem dogonił ich tragarz i przekazał wiadomość. Jewel też szła na dół i ich szukała. Co drugi tragarz w silosie szukał Elise. A Elise nawet nie wiedziała, że zaginęła.

Gdy przystanęli na następnym podeście, Solo dał jej się napić ze swojej manierki. Potem nalała trochę wody w jego starą, pomarszczoną dłoń jak do maleńkiej miseczki, a Piesek z wdzięcznością ugasił pragnienie. Mieli wrażenie, że minęła wieczność zanim Jewel do nich dotarła, lecz gdy się zjawiła, towarzyszył jej huk pospiesznych kroków. Cały podest się zatrząsł. Jewel była spocona i zdyszana, ale Solo to nie przeszkadzało. Przytulił swoją przyjaciółkę, a Elise przez chwilę myślała, że nigdy jej nie puści. Na podest przyszło więcej ludzi, którzy mijali ich i posyłali im dziwne spojrzenia. Kiedy wreszcie wypuścili się nawzajem z objęć, Jewel uśmiechała się i płakała jednocześnie. Powiedziała coś do Solo i teraz z kolei on się rozpłakał. Spoglądali na Elise, a ona wiedziała, że chodzi o jakieś tajemnice albo o coś złego. Jewel podniosła ją i ucałowała w oba policzki, i przytuliła ją tak, że omal jej nie udusiła.

— Wszystko będzie dobrze — powiedziała dziewczynce. Ale Elise nie wiedziała, co jest nie tak.

— Odzyskałam Pieska — pochwaliła się. A potem przypomniała sobie, że Jewel nie miała pojęcia o jej nowym zwierzaku. Spojrzała na Pieska, który właśnie sikał Jewel na but, pewnie na powitanie.

— Pies — powiedziała Jewel. Ścisnęła Elise za ramię. — Nie możesz go zatrzymać. Psy są niebezpieczne.

— On nie jest niebezpieczny.

Piesek kąsał dziewczynkę w dłoń. Elise zabrała rękę i pogładziła Pieska po łebku.

— Zabrałaś go z bazaru? To tam poszłaś? — Jewel spojrzała na Solo, a ten przytaknął. — Nie możesz brać rzeczy, które nie należą do ciebie. Jeśli zabrałaś go ze straganu, będziesz musiała go oddać.

— Piesek przyszedł z głębin — powiedziała Elise. Nachyliła się i objęła zwierzę rękami. — Przyszedł z Maszynowni. Możemy go tam zabrać. Ale nie na bazar. Przepraszam, że go wzięłam. — Przytuliła Pieska i pomyślała o mężczyźnie, który trzymał w ręku sztukę mięsa z bielejącymi żebrami. Jewel znów spojrzała na Solo.

— To nie pies z bazaru — potwierdził. — Wzięła go ze skrzyni w Maszynowni.

— Dobra. Później to naprostujemy. Musimy dogonić pozostałych.

Choć wszyscy byli zmęczeni, nawet Elise i Piesek, ruszyli natychmiast. Dorosłym najwyraźniej pilno było na dół, a po perypetiach na bazarze Elise podzielała ich pośpiech. Powiedziała Jewel, że chciałaby wrócić do domu, a Jewel powiedziała, że tam właśnie ich zabiera.

— Musimy zrobić tak, żeby było jak dawniej — stwierdziła Elise, co z jakiegoś powodu rozbawiło Jewel.

— Jesteś za młoda na nostalgię — powiedziała.

Elise zapytała, co to znaczy „nostalgia”, a Jewel wyjaśniła:

— Nostalgia jest wtedy, kiedy myślisz, że przeszłość była lepsza niż w rzeczywistości, bo teraźniejszość jest okropna.

— Często czuję nostalgię — obwieściła Elise.

Jewel i Solo roześmiali się. Ale zaraz potem wyglądali na smutnych. Elise zauważyła, że często wymieniali takie niewesołe spojrzenia, a Jewel raz po raz ocierała oczy. Wreszcie dziewczynka zapytała, co się stało.

Zatrzymali się na środku schodów i przytulili ją. Powiedzieli jej o Marcusie, o tym jak wypadł za barierkę, gdy tamten szalony tłum przewrócił Elise i spłoszył Pieska. Marcus spadł i zginął. Elise spojrzała na barierkę, nie rozumiejąc, jak Marcus mógł się prześliznąć nad tak wysoką poręczą. Nie rozumiała, jak to się stało, ale wiedziała, że będzie tak, jak z ich rodzicami, którzy zniknęli gdzieś i nigdy nie wrócili. Dokładnie tak samo. Marcus już nigdy nie przebiegnie się ze śmiechem po Dziczy. Otarła twarz; żal jej się zrobiło Milesa, który już nie był bliźniakiem.

— To dlatego wracamy do domu? — zapytała.

— Między innymi — odparła Jewel. — Nie powinnam była was tu w ogóle przyprowadzać.

Elise przytaknęła. Nie sposób się nie zgodzić. Tyle że teraz miała Pieska, a Piesek pochodził stąd. Niech sobie Jewel mówi co chce, Elise go nikomu nie odda.

Juliette pozwoliła Elise iść przodem. Spieszyła się, by ich dogonić i teraz bolały ją nogi, parę razy omal się nie potknęła. Oczywiście, nie mogła się doczekać, aż dzieci znów będą razem i znajdą się w domu. Wciąż obwiniała się za to, co stało się z Marcusem. Pełna skruchy mijała kolejne piętra. Nagle z radia dobiegł czyjś głos:

— Jules, jesteś tam?

To była Shirly, brzmiała na poirytowaną. Juliette odpięła urządzenie od paska. Shirly musiała być z Walkerem, pewnie korzystała z jego radia.

— Słucham — powiedziała. Trzymała dłoń na poręczy schodów, idąc za Elise i Solo. Obok przecisnął się tragarz i młoda para zmierzająca w przeciwnym kierunku.

— Co się, do cholery, dzieje? — zapytała Shirly. — Dopiero co przeszedł tędy tłum. Stratowali Frankiego przy bramce. Jest w ambulatorium. A teraz przez ten twój pieprzony tunel przeszli kolejni, może z trzydzieści osób. Nie pisałam się na to.

Juliette doszła do wniosku, że to pewnie ta sama grupa, przez którą zginął Marcus. Jimmy odwrócił się i zerknął na radio. Juliette zmniejszyła głośność, żeby Elise nic nie słyszała.

— Jak to kolejni, jakie trzydzieści osób? To kto tam jeszcze jest? — zapytała Juliette.

— Zacznijmy od tego, że twoja ekipa. Część mechaników z trzeciej zmiany, którzy powinni spać, ale chcieli zobaczyć, co jest po drugiej stronie. I twój komitet do spraw planowania.

— Komitet do spraw planowania? — Juliette zwolniła kroku.

— No. Mówili, że ich przysłałaś. Mówili, że mają pozwolenie na zbadanie tunelu. Pokazali dokument z twojego biura.

Juliette przypomniało się, że Marsha wspominała o czymś takim przed obradami rady miasta. Ale ona była zajęta kombinezonami.

— Nie przysłałaś ich? — zapytała Shirly.

— Możliwe, że przysłałam — przyznała Juliette. — Ale jeśli chodzi o drugą grupę, ten tłum, wpadli na nich z tatą po drodze na dół. Ktoś spadł i się zabił.

Po drugiej stronie linii zaległa cisza. A potem:

— Słyszeliśmy o upadku. Nie sądziłam, że jedno ma związek z drugim. Mówię ci, niewiele brakuje, żebym kazała się wszystkim wynosić i zamknęła tunel. Sprawy wymknęły się spod kontroli, Jules.

Wiem, pomyślała Juliette. Ale nie nadała tego, nie powiedziała na głos.

— Niedługo tam będę. Już do was idę.

Shirly nie odpowiedziała. Juliette przypięła radio do paska i w myślach przeklęła samą siebie. Jimmy trochę zwolnił, żeby zamienić z nią słowo, a Elise maszerowała przodem.

— Przepraszam za to wszystko — powiedziała mu Juliette.

Uszli w milczeniu kolejny obrót schodów.

— Widziałem jak ludzie w tunelu brali rzeczy, które nie należały do nich — odezwał się Jimmy. — Było ciemno, ale widziałem ludzi, którzy wynosili z mojego silosu rury i sprzęt. Jakby taki był plan od samego początku. A przecież mówiłaś, że mieli odbudować mój dom. Nie użyć go jako części zamiennych.

— Tak mówiłam. I zamierzam go odbudować. Pogadam z nimi jak tylko będziemy na miejscu. Oni nie biorą części zamiennych.

— Więc nie pozwoliłaś im tego robić?

— Nie. To znaczy… może i zasugerowałam im, że przyjście po ciebie i dzieci jest sensownym posunięciem, bo dodatkowy silos może posiadać pewne… nadmiarowe elementy…

— To właśnie są części zamienne.

— Porozmawiam z nimi. Obiecuję. Wszystko się ułoży.

Przez chwilę szli w milczeniu.

— Taaa — powiedział w końcu Solo. — Ciągle to powtarzasz.

Silos 1

Przy każdym kaszlnięciu żebra Donalda eksplodowały na tysiąc drzazg. Odłamki przebijały jego płuca i serce, śląc wzdłuż kręgosłupa falę bólu. A przynajmniej tak to odczuwał — jakby jego kości i nerwy wybuchały niczym bomby. Zdążył już zatęsknić za zwyczajną torturą pieczenia w płucach i obolałym od kaszlu gardle. Przy jego poobijanych, popękanych żebrach dawna udręka wydawała się kpiną. Wczorajszą niedolę wspominał czule, z nostalgią.

Leżał na posłaniu, zakrwawiony i posiniaczony; o ucieczce dawno zapomniał. Drzwi były solidne, a przestrzeń nad panelami sufitowymi prowadziła donikąd. Chyba nie trzymali go na poziomach administracyjnych. Może to piętro Ochrony. Albo mieszkalne. W każdym razie nie znał tego miejsca. Korytarz na zewnątrz był upiornie cichy. Możliwe, że był środek nocy. Od łomotania w drzwi bolały go żebra, od krzyków — gardło. Ale najgorszy ból sprawiała mu myśl o tym, w co wplątał własną siostrę i co się z nią teraz stanie. Kiedy zjawią się strażnicy albo Thurman, będzie musiał powiedzieć im o Charlotte i błagać, żeby okazali jej litość. Dla Thurmana była jak córka, a przecież to Donald odpowiadał za jej wybudzenie, nikt inny. Thurman to zrozumie. Każe położyć ją z powrotem do kriokomory, a koniec wszystkiego zastanie ją we śnie. Tak byłoby najlepiej.

Godziny mijały. Godziny odmierzane narastającą opuchlizną i tętnem pulsującym w kilkunastu miejscach na ciele. Donald wiercił się w łóżku, rzucał się na boki; dzień i noc stały się nie do odróżnienia, jak w krypcie. Cały pokrył się potem jak w gorączce, ale to nie infekcja go dręczyła, tylko strach i żal. Śnił o zamarzniętych komorach, które stawały w ogniu, koszmary o ogniu, lodzie i pyle, o rozpływających się tkankach i kościach spalanych na proch.

Budził się i zasypiał raz po raz. Miał jeszcze inny sen. Sen o lodowatej nocy na przepastnym oceanie i statku, który tonął. Pokład pod stopami Donalda drżał pod brutalnym naporem oceanu. Dłonie miał przymarznięte do koła sterowego, z ust unosiła się mgiełka kłamstw. Fale rozbryzgiwały się nad relingami. Sterówka Donalda zanurzała się coraz głębiej. A wszędzie wokół dryfowały po wodzie łodzie ratunkowe i co do jednej płonęły. Tkwiące w nich kobiety i dzieci krzyczały, płonąc, uwięzione w szalupach o kształcie kriokomór, które nigdy nie miały dotrzeć do brzegu.

Donald zrozumiał. Dostrzegał to zarówno na jawie — dysząc, kaszląc i pocąc się — jak i w snach. Pamiętał, że kiedyś sądził, że kobiety uśpiono, aby mężczyźni nie mieli o co walczyć. Prawda była zupełnie inna. Tkwiły w kapsułach, żeby pozostali mieli dla kogo walczyć. By mieli kogoś do uratowania. To dla nich mężczyźni przepracowywali swoje ponure zmiany i przesypiali ponure noce, śniąc o rzeczach, które nigdy nie nastąpią.

Zakrył usta, obrócił się na bok i zaczął kaszleć krwią. Ktoś do uratowania. Ludzkością — nawet Donaldem, który pomógł zbudować to przeklęte miejsce — kierowało błędne przekonanie, że trzeba coś lub kogoś ratować. Powinni byli zostawić zarówno ludzi jak i świat samym sobie. Ludzkość miała prawo wyginąć. Tak właśnie postępowało życie: wymierało. Dzięki temu powstawało miejsce dla kolejnych gatunków. Lecz jednostki często starały się odwrócić naturalny bieg rzeczy. Mieli swoje nielegalnie sklonowane dzieci, nanokuracje, narządy zastępcze i wreszcie kriokapsuły. Jednostki takie jak ludzie, którzy to zrobili.

Zbliżały się kroki, sygnalizując posiłek i koniec ciągnącego się w nieskończoność cyklu oszalałych snów i bolesnej jawy. Musiała być pora śniadania, bo umierał z głodu. Oznaczałoby to, że nie spał przez większość nocy. Spodziewał się zobaczyć tego samego strażnika, który przyniósł mu poprzedni posiłek, ale w drzwiach ukazał się Thurman. Za jego plecami stał ponury mężczyzna w srebrze Ochrony. Thurman wszedł sam i zamknął za sobą drzwi. Nie miał wątpliwości: Donald nie stanowił dla niego zagrożenia. Wyglądał lepiej i zdrowiej niż wczoraj. Miał czas dojść do siebie po wybudzeniu. A może w krwioobiegu starca krążyły mrowie nowych lekarzy.

— Jak długo mnie tu trzymacie? — zapytał Donald i usiadł na posłaniu. Głos miał chrapliwy i odległy; brzmiał jak szelest jesiennych liści.

— Niedługo — odparł Thurman. Starzec przysunął sobie stojący przy łóżku kufer i usiadł na nim. Przez chwilę mierzył Donalda wzrokiem. — Zostało ci zaledwie parę dni życia.

— To diagnoza lekarska? Czy wyrok?

Thurman uniósł brew.

— I jedno, i drugie. Jeśli tu zostaniesz bez opieki medycznej, zabije cię powietrze, którego się nawdychałeś. Zamiast tego cię uśpimy.

– Żeby broń Boże nie skrócić moich cierpień.

Thurman rozważył jego słowa.

— Zastanawiałem się, czy nie pozwolić ci tu umrzeć. Wiem, jak bardzo cierpisz. Mógłbym cię naprawić albo zniszczyć, ale nie mam serca zrobić żadnej z tych rzeczy.

Donald spróbował się zaśmiać, ale ból był zbyt silny. Sięgnął po szklankę wody na tacy i upił trochę. Gdy ją odstawił, po powierzchni zatańczyła różowa spirala krwi.

— Nie próżnowałeś na tej ostatniej zmianie — powiedział Thurman. — Brakuje dronów i bomb. Wybudziliśmy kilku zamrożonych niedawno ludzi, żeby uzyskać pełny obraz twoich działań. Masz pojęcie, czym ryzykowałeś?

W głosie Thurmana dało się słyszeć coś gorszego od gniewu. Donald z początku nie potrafił tego nazwać. Nie rozczarowanie. Nie wściekłość — jej Thurman dał upust kopniakami. Chodziło o jakieś głęboko skrywane uczucie. Coś w rodzaju strachu.

— Czym ryzykowałem? — powtórzył Donald. — Czyściłem twój bałagan. — Uniósł szklankę w prześmiewczym toaście na cześć swojego dawnego mentora. — Silosy, które uszkodziłeś. Tamten silos, który zgasł wiele lat temu. On ciągle istniał…

— Silos czterdziesty. Wiem.

— I siedemnasty. — Donald odchrząknął. Wziął z tacy suchą piętkę chleba i ugryzł kęs, żuł aż rozbolała go szczęka, a potem popił różowawą od krwi wodą. Wiedział tak wiele rzeczy, o których Thurman nie miał pojęcia. Właśnie to sobie uświadomił. Dziesiątki rozmów z mieszkańcami osiemnastki, długie godziny spędzone nad rysunkami i notatkami, tygodnie mozolnego łączenia elementów układanki, bycia u władzy. Wiedział, że w obecnym stanie nie miałby szans w walce Thurmanem, a jednak czuł się od niego silniejszy. Wiedza dawała mu poczucie siły.

— Siedemnasty nie był martwy — powiedział i odgryzł kolejny kęs chleba.

— Niedawno się dowiedziałem.

Donald przeżuwał chleb.

— Dzisiaj zamykam osiemnasty — powiedział cicho Thurman. — Ileż kosztował nas ten ośrodek… — Pokręcił głową, a Donald zastanowił się, czy starzec miał na myśli Victora, szefa szefów, który strzelił sobie w głowę z powodu tamtejszego powstania. A w następnej sekundzie dotarło do niego, że ludzie, w których pokładał tak wielką nadzieję również zginą. Tyle zamieszania z przemycaniem części dla Charlotte, tyle marzeń o końcu silosów, tyle nadziei na przyszłość spędzoną pod błękitnym niebem — wszystko na marne. Przełknął chleb, który nagle wydał mu się pozbawiony smaku.

— Dlaczego? — zapytał.

— Wiesz dlaczego. Rozmawiałeś z nimi, czyż nie? Co twoim zdaniem miałoby się z nimi stać? Co ty sobie myślałeś? — Do tonu Thurmana wkradały się pierwsze oznaki gniewu. — Myślałeś, że oni cię uratują? Że kogokolwiek z nas można uratować? Co ty sobie, do cholery, myślałeś?

Donald nie zamierzał odpowiadać, ale odpowiedź nadeszła sama, odruchowo jak kaszel:

— Myślałem, że zasługują na więcej. Myślałem, że zasługują na szansę…

— Szansę na co? — Thurman potrząsnął głową. — To nie ma znaczenia. Nie ma znaczenia. Nasze plany przewidują chyba każdą ewentualność. — To ostatnie wymamrotał pod nosem. — Szkoda tylko, że muszę w ogóle spać. Że nie mogę tu być, żeby zarządzać wszystkim. To tak jak z wysyłaniem dronów w powietrze, kiedy musisz być tutaj i trzymać rękę na wolancie. — Thurman zacisnął uniesioną dłoń w pięść. Przez chwilę przyglądał się Donaldowi. — Usypiamy cię jutro z samego rana. Zapewniam, że to nadzwyczaj łagodny wyrok. Ale zanim się ciebie pozbędę, chcę, abyś mi coś powiedział: jak to zrobiłeś? Jak znalazłeś się na moim miejscu? Nie mogę pozwolić, żeby to się powtórzyło…

— Więc teraz jestem zagrożeniem. — Donald upił kolejny łyk wody, żeby pozbyć się drapania w gardle. Spróbował wziąć głęboki oddech, ale ból był tak silny, że Donald zgiął się w pół.

— Ty nie, ale może nim być kolejna osoba, która zrobi to samo. Staraliśmy się pomyśleć o wszystkim, ale zawsze mieliśmy świadomość, że największą słabością każdego systemu jest możliwość rewolty u szczytu.

— Jak w silosie dwunastym — powiedział Donald. Pamiętał upadek ośrodka i mrok sączący się z serwerowni. Był tego świadkiem, osobiście położył kres temu silosowi, napisał raport. — Jak mogliście się nie spodziewać, że to samo stanie się tutaj? — zapytał.

— Spodziewaliśmy się. Nasze plany obejmowały każdą ewentualność. To dlatego mamy rezerwy. To dlatego mamy rytuał inicjacji, szansę na sprawdzenie duszy człowieka, pudełko, w którym zamykamy nasze tykające bomby. Jesteś za młody, by to rozumieć, ale najtrudniejszym zadaniem, jakie ludzkość kiedykolwiek próbowała opanować… w dużej mierze bezskutecznie… było przekazywanie najwyższej władzy z rąk do rąk. — Thurman rozłożył szeroko ramiona. W jego oczach pojawił się błysk, znów budził się w nim polityk. — Aż do teraz. Rozwiązaliśmy ten problem naszymi kriokapsułami i zmianami. Władza jest tymczasowa i nigdy nie wychodzi poza wciąż ten sam wąski krąg. Tutaj nikt nikomu nie oddaje władzy.

— Gratulacje. — Donald splunął. Przypomniało mu się, jak kiedyś zasugerował Thurmanowi, że ten mógłby zostać prezydentem, a Senator odparł, że byłaby to degradacja, nie awans. Teraz Donald rozumiał dlaczego.

— Tak. To był dobry system. Do momentu, gdy zdołałeś go oszukać.

— Powiem, jak to zrobiłem, ale w zamian ty też mi coś wyjawisz. — Donald zakrył usta i kaszlnął.

Thurman spochmurniał i zaczekał, aż kaszel ustanie.

— Umierasz — stwierdził. — Zamkniemy cię w pudle, żebyś mógł śnić aż do samego końca. Cóż takiego ważnego miałbym ci powiedzieć?

— Prawdę. Poznałem jej ogromną część, ale wciąż zostało kilka luk. Sprawiają mi większy ból niż dziury w moich płucach.

— Wątpię — powiedział Thurman. Lecz mimo to rozważył ofertę. — Co chcesz wiedzieć?

— Serwery. Wiem, co na nich jest. Wszystkie szczegóły z życia mieszkańców silosów, gdzie pracują, czym się zajmują, jak długo żyją, ile mają dzieci, co jedzą, gdzie chadzają, wszystko. Chcę wiedzieć, po co.

Thurman przyjrzał mu się. Nie odezwał się ani słowem.

— Znalazłem wskaźniki procentowe. Zmieniające się rankingi. Oznaczają szanse tych ludzi na przeżycie, jeśli zostaną wypuszczeni, mam rację? Ale skąd system to wie?

— Po prostu wie — powiedział Thurman. — I myślisz, że właśnie po to są silosy?

— Tak, myślę, że między nimi rozgrywa się wojna. Wojna, w której tylko jeden zwycięży.

— Więc czego ode mnie chcesz?

— Myślę, że jest w tym jakieś drugie dno. Powiedz mi, a ja wyjaśnię, jak zająłem twoje miejsce. — Donald usiadł na posłaniu i owinął ręce wokół łydek, podczas gdy kaszel maltretował jego gardło i żebra. Thurman czekał, aż atak ustąpi.

— Serwery robią dokładnie to, co powiedziałeś. Śledzą wszystkie te życia i oceniają je. Decydują również o wynikach loterii, dzięki czemu możemy w bardzo namacalny sposób kształtować tych ludzi. Zwiększamy szanse przetrwania. Pozwalamy wzrastać najlepszym. To dlatego szanse zwiększają się wraz z upływem czasu.

— Oczywiście. — Donald poczuł się głupi. Powinien był się domyślić. Nieraz słyszał słowa Thurmana: niczego nie zostawiamy przypadkowi. A czymże innym była loteria?

Pochwycił spojrzenie Thurmana.

— Twoja kolej — powiedział starzec. — Jak to zrobiłeś?

Donald oparł się o ścianę. Kaszlnął w pięść, a Thurman przyglądał mu się w milczeniu i z szeroko otwartymi oczami.

— To była Anna — powiedział Donald. — Odkryła twoje plany. Zamierzałeś ją uśpić, kiedy skończy ci pomagać, a ona obawiała się, że już nigdy się nie obudzi. Dałeś jej dostęp do systemów, żeby mogła uporać się z czterdziestym. To ona wszystko tak poustawiała, żebym zajął twoje miejsce. Zostawiła mi też w twojej skrzynce odbiorczej wiadomość, w której prosiła mnie o pomoc. Sądzę, że chciała pokrzyżować ci plany. Zakończyć to wszystko.

— Nie — powiedział Thurman.

— O, tak. I obudziłem się, ale nie rozumiałem, o co mnie prosiła. Za późno się zorientowałem. A w międzyczasie ciągle były problemy z silosem czterdziestym. Kiedy się obudziłem i zacząłem tę zmianę, czterdziesty…

— Zajęto się nim — powiedział Thurman.

Donald odchylił głowę do tyłu i spojrzał na sufit.

— Chcieli, żebyś tak myślał. Oto co ja myślę. Sądzę, że ci z silosu czterdziestego przejęli kontrolę nad sygnałem z kamer, żebyśmy nie wiedzieli, co się tam dzieje. Tak jak mówiłeś, zbuntowany szef IT, rewolta na górze. Silos zgasł, kiedy odcięli nas od kamer. Ale wcześniej zajęli się rurami z gazem, żebyśmy nie mogli ich zabić. A jeszcze wcześniej zhakowali ładunki, które detonowalibyśmy, gdyby wszystko inne zawiodło. Działali w odwrotnej kolejności. Kiedy silos zgasł, oni już dawno przejęli kontrolę. Tak jak ja. Tak jak zrobiła to Anna.

— Jak mogliby…?

— Może ona im pomagała, nie wiem. Mi pomogła. I jakimś sposobem wieści rozniosły się do innych silosów. A może zanim skończyła ratować ci tyłek, zdała sobie sprawę, że to oni mają rację, a my się mylimy. Może zostawiła silos czterdziesty w spokoju i niech sobie robią co chcą. Myślę, że jej zdaniem oni mogliby ocalić nas wszystkich.

Donald kaszlnął. Przez głowę przemknęły mu stare sagi o herosach, opowieści o mężczyznach i kobietach walczących o dobro i sprawiedliwość — zawsze z happy endem, zawsze przeciwko przeważającym siłom wroga, zawsze gówno prawda. Bohaterowie nie wygrywali. Bohaterami zostawali ci, którzy akurat zwyciężyli. To o nich opowiadała historia — polegli zaś milczeli. Wszystko to brednie.

— Zbombardowałem silos czterdziesty zanim zrozumiałem, o co tu chodzi — powiedział Donald. Spojrzał na sufit, czując nad sobą ciężar pięter, ziemi i ołowianego nieba. — Zbombardowałem ich, bo chciałem odwrócić od siebie uwagę, bo mnie to nie obchodziło. Zabiłem Annę, bo mnie tu sprowadziła, bo uratowała mi życie. W obu przypadkach odwaliłem za ciebie kawał roboty, prawda? Zdławiłem dwie rebelie, których nawet się nie spodziewałeś…

— Nie. — Thurman wstał. Górował teraz nad Donaldem.

— Tak — powiedział Donald. Zamrugał, by przepędzić napływające do oczu łzy. W jego sercu, w miejscu dawnej wściekłości na Annę, teraz ziała dziura. Pozostał mu tylko żal i poczucie winy. Zabił osobę, która kochała go najmocniej ze wszystkich, która walczyła o to, co słuszne. Nigdy nie zatrzymał się, by zapytać, pomyśleć, porozmawiać.

— Zapoczątkowałeś to powstanie, łamiąc własne zasady — powiedział Thurmanowi. — Sam je zacząłeś, gdy ją obudziłeś. Byłeś słaby. Stworzyłeś zagrożenie, a ja się go pozbyłem. I niech cię szlag trafi za to, że jej posłuchałeś. Że sprowadziłeś mnie tutaj. Że zmieniłeś mnie w to!

Donald zamknął oczy. Poczuł łaskotanie spływających po skroniach łez, a przez zamknięte powieki dostrzegł padający na niego cień Thurmana. Przygotował się na cios. Odchylił głowę do tyłu, uniósł brodę i czekał. Myślał o Helen. Myślał o Annie. Myślał o Charlotte. Gdy sobie o niej przypomniał, otworzył usta, żeby powiedzieć Thurmanowi o kryjówce siostry — zanim spadnie na niego cios, zanim oberwie tak, jak na to zasługiwał za pomaganie tym potworom, za bycie ich nieświadomym narzędziem. Już zaczynał mówić Thurmanowi o Charlotte, gdy przez powieki błysnęło mu światło, mignął usuwający się na korytarz cień, huknęły zatrzaśnięte z wściekłością drzwi.

Silos 18

Juliette rzuciła parę przekleństw pod adresem radia i wreszcie wręczyła je Walkerowi, żeby on spróbował. Courtnee przyglądała im się z zaniepokojeniem. Parę razy słyszeli głos Lukasa, ale zagłuszał go łomot butów i syk jego oddechu albo zakłóceń.

Walker przyjrzał się przenośnemu urządzeniu. Radio tak obrosło w pokrętła i gałki, że stało się nadmiernie skomplikowane. Chwilę przy nim pomajstrował, po czym wzruszył ramionami.

— Wygląda mi na sprawne — powiedział, skubiąc brodę. — Problem leży po drugiej stronie.

Jedno z pozostałych urządzeń na stole warknęło. Było to duże radio z kablem zwisającym z sufitu. Spomiędzy eksplozji trzasków dobiegł ich znajomy głos:

— Halo? Jest tam kto? Mamy tu na dole problem.

Juliette podbiegła do stołu roboczego i chwyciła mikrofon zanim Walker czy Courtnee zdążyli zareagować. Rozpoznała ten głos.

— Hank, mówi Juliette. Co się dzieje?

— Mamy… doniesienia z środkowych pięter o wycieku jakichś oparów. Nadal tam jesteś?

— Nie, jestem w Maszynowni. O jaki wyciek chodzi? I skąd?

— Wyciek jest chyba na klatce schodowej. Stoję właśnie na platformie podestu i nic stąd nie widzę, ale słyszę w górze jakiś hałas. Brzmi jak wielki tłum. Ciężko rozpoznać, czy idą w górę czy w dół. Ale nie ma alarmu pożarowego.

— Przerwa. Przerwa.

Jakiś inny głos wciął się w ich rozmowę. Juliette rozpoznała w nim Petera. Domagał się pauzy, żeby móc coś powiedzieć.

— Mów, Peter.

— Jules, ja tu na górze też mam jakiś przeciek. W śluzie.

Juliette obejrzała się na Courtnee, która wzruszyła ramionami.

— Potwierdź, że masz w śluzie dym — powiedziała.

— Nie wydaje mi się, żeby to był dym. I to jest w śluzie, którą dodałaś, tej nowej. Czekaj. Nie… to dziwne.

Juliette zaczęła chodzić nerwowo pomiędzy stołami w warsztacie.

— Co jest dziwne? Opisz, co widzisz. — Wyobraziła sobie wyciek spalin, może z głównego generatora. Będą musieli go wyłączyć, a zapasowego nie było. Kurwa. Jej najgorszy koszmar. Courtnee obrzuciła ją chmurnym spojrzeniem, najwyraźniej chodziły jej po głowie podobne myśli. Kurwa, kurwa.

— Jules, żółte drzwi są otwarte. Powtarzam, wewnętrzne drzwi śluzy są otwarte. I ja ich nie otworzyłem. Jeszcze przed chwilą były zamknięte.

— A co z dymem? — zapytała Juliette. — Robi się coraz gęstszy? Trzymaj się nisko i zakryj twarz. Przyda się jakaś wilgotna szmatka…

— To nie dym. I jest go pełno za drzwiami twojej nowej śluzy. Te są ciągle zamknięte. Zaglądam właśnie przez szybę. Wszędzie ten dym. I… mogę wyjrzeć za żółte drzwi. Są szeroko otwarte. To… o, cholera…

Serce Juliette przyspieszyło. Ton jego głosu. Nie pamiętała, żeby Peter kiedykolwiek przeklinał odkąd go poznała, a przeżyli przecież wspólnie niejedno.

— Peter?

— Jules, zewnętrzne drzwi są otwarte. Powtarzam, zewnętrzne drzwi śluzy są szeroko otwarte. Patrzę na przestrzał przez śluzę i… chyba widzę rampę. Chyba patrzę na zewnątrz. Bogowie, Juliette, ja patrzę na zewnątrz…

— Musisz uciekać — powiedziała Juliette. — Zostaw wszystko tak jak jest i wynoś się stamtąd. Zamknij za sobą drzwi do stołówki. Uszczelnij je czymś. Taśmą albo lakiem, cokolwiek ci się nawinie. Zrozumiałeś?

— Tak. Tak. — Brzmiał na zdyszanego. Juliette wspomniała słowa Lukasa, który ostrzegał, że stanie się coś złego. Spojrzała na Walkera, który wciąż ściskał w garści nowe radio. Potrzebowała starego, przenośnego radia. Nie powinna była pozwalać mu na modyfikacje.

— Wywołaj Luke’a — poprosiła.

Walker bezradnie wzruszył ramionami.

— Próbuję.

— Jules, tu znowu Peter. W moją stronę wchodzi po schodach masa ludzi. Słyszę ich. To brzmi, jakby biegło pół silosu. Nie wiem, dlaczego idą w tę stronę.

Juliette pomyślała o tym, co mówił Hank — tłum na schodach. W razie pożaru wszyscy powinni chwytać za węże gaśnicze albo schronić się na jakimś bezpiecznym piętrze i czekać na pomoc. Po co mieliby pędzić na górę?

— Peter, nie dopuszczaj ich w okolice biura. Trzymaj ich z dala od śluzy. Nie wolno ci ich przepuścić.

Jej umysł pracował na najwyższych obrotach. Co zrobiłaby na jego miejscu? Trzeba tam wejść w kombinezonie i pozamykać drzwi. Ale to oznaczałoby otwarcie drzwi nowej śluzy. Drzwi nowej śluzy! Nie miało ich tam być. Pal licho dym, zewnętrzne powietrze miało teraz styczność z silosem. Powietrze z zewnątrz…

— Peter?

— Jules… Ja… nie mogę tu zostać. Wszystkim odbiło. Są w biurze, Jules. Nie… nie chcę do nikogo strzelać… nie mogę.

— Posłuchaj. Te opary to argon, prawda?

— No… może. Tak. Na to wygląda. Tylko raz widziałem napełnianie śluzy, przed twoim czyszczeniem. Ale tak…

Juliette aż pociemniało w oczach, zakręciło jej się w głowie. Butami nie dotykała już podłogi — unosiła się w powietrzu, pusta w środku, otępiała i na wpół głucha. Gaz. Trucizna. Uszczelka, która zniknęła z pojemnika na próbki. Tamten skurwiel z silosu pierwszego i jego groźby. Zrobił to. Zabijał ich wszystkich. Przez głowę przemykały jej tysiące bezużytecznych planów i pomysłów, beznadziejnych i spóźnionych. O wiele spóźnionych.

— Jules?

Nacisnęła przycisk mikrofonu, żeby odpowiedzieć Peterowi, ale po chwili dotarło do niej, że głos dochodził z urządzenia w rękach w Walkera. Z przenośnego radia.

— Lukas — szepnęła. Mgiełka wilgoci zakryła jej oczy, gdy sięgała po drugie radio.

— Jules? Cholera jasna. Miałem ściszone radio. Słyszysz mnie?

— Słyszę cię, Lukas. Co się tam, u diabła, wyprawia?

— O kurwa. O kurwa.

Juliette usłyszała jakiś brzęk i łoskot.

— Nic mi nie jest. Nic mi nie jest. Cholera. Czy to krew? Dobra, muszę dotrzeć do spiżarni. Jesteś tam jeszcze?

Juliette zdała sobie sprawę, że przestała oddychać.

— Mówisz do mnie? Jaka krew?

— Tak, do ciebie. Spadłem z drabiny. Sims nie żyje. To ich wina. Zamykają nas. Mój durny nos. Idę do spiżarni… — Głos Lukasa zagłuszyły zakłócenia.

— Lukas? Lukas! — Spojrzała na Walkera i Courtnee; oboje wpatrywali się w nią z wilgotnymi, szeroko otwartymi oczami.

— …nie da rady. Za fłaby tam zasięg. — Głos Lukasa był przytłumiony jakby zatykał sobie nos albo wstrzymywał kichnięcie. — Kochanie, mufisz fię odgrodzić. Mój nof ciągle…

Juliette ogarnęła panika. Zamykają ich. Ziściły się groźby zabicia ich jednym przyciśnięciem guzika. Zabicia całego silosu, jak u Solo. Minęła może sekunda, może dwie, a Juliette w krótkim przebłysku przypomniała sobie opowieści Jimmy’ego o upadku jego silosu — gonitwa na górę, tłum wylewających się na zewnątrz ludzi, sterty ciał, w których zmuszona była wręcz brodzić wiele lat później. To była przeszłość silosu siedemnastego, a Juliette była świadkiem tego upadku, który rozgrywał się w jej własnym domu. Widziała również jego ponurą przyszłość, widziała, co się stanie z jej światem. Miała świadomość, jak to się skończy. Wiedziała, że już po Lukasie.

— Zapomnij o radiu — poleciła. — Lukas, zapomnij o radiu i zamknij się szczelnie w tej spiżarni. Zamierzam uratować, ilu tylko zdołam.

Chwyciła drugie radio, które było nastawione na jej silos.

— Hank, słyszysz mnie?

— Tak…? — Był zdyszany. — Halo?

— Zabierz wszystkich na dół, do Maszynowni. Kogo tylko możesz, tak szybko jak zdołasz. Już.

— Coś mi mówi, że powinienem iść na górę — odparł Hank. — Wszyscy gnają na górę.

— Nie! — Juliette wrzasnęła do radia. Walker aż się wzdrygnął i upuścił mikrofon. — Posłuchaj mnie, Hank. Tylu, ilu dasz radę. Na dół. Natychmiast!

Ścisnęła radio obiema rękami i rozejrzała się po warsztacie w poszukiwaniu czegoś jeszcze, co mogłaby chwycić.

— Odcinamy Maszynownię? — zapytała Courtnee. — Jak poprzednim razem?

Courtnee z pewnością myślała o stalowych płytach, którymi się zabarykadowali w trakcie powstania. Blizny po spawach wciąż były widoczne na ścianach, choć same płyty dawno zniknęły.

— Nie ma na to czasu — stwierdziła Juliette. Nie dodała, że to pewnie nie miałoby sensu. Możliwe, że powietrze już było zatrute. Nie sposób stwierdzić, ile to trwa. Część jej umysłu pragnęła skupić się na wszystkim, co znajdowało się na górze i czego nie mogła ocalić, na ludziach i sprzęcie. Wszystkim, co dobre i potrzebne w świecie, który teraz był poza ich zasięgiem.

— Bierzcie to, co absolutnie niezbędne i chodźcie. — Spojrzała na dwójkę przyjaciół. — Musimy wyruszyć natychmiast. Courtnee, leć po dzieci i zabierz je z powrotem do ich silosu…

— Ale mówiłaś… Tamten motłoch…

— Mam ich gdzieś. Idź. I weź ze sobą Walka. Dopilnuj, żeby dotarł do tunelu. Tam się spotkamy.

— A ty dokąd się wybierasz? — zapytała Courtnee.

— Po pozostałych. Zebrać tylu, ilu dam radę.

Korytarze Maszynowni były dziwnie spokojne. Juliette ujrzała obraz normalności — ludzie kończyli i rozpoczynali zmiany, pchali na wózkach części zapasowe i ciężkie pompy, spawacz tryskał snopem iskier, przechodzień stukał pięścią w migającą latarkę. Dzięki radiu wieści dotarły do Juliette przed czasem. Nikt inny jeszcze nie wiedział.

— Do tunelu — pokrzykiwała do każdego, kogo mijała. — To rozkaz. Już. Już. Dalej.

Reagowali z opóźnieniem. Pytania. Wymówki. Tłumaczyli, dokąd idą i że są zajęci, że nie mają w tej chwili czasu.

Juliette dostrzegła żonę Dawsona, Rainę, która pewnie właśnie schodziła ze zmiany. Juliette chwyciła ją za ramiona. Raina zesztywniała i szeroko otworzyła oczy, zdziwiona takim traktowaniem.

— Leć do klasy — powiedziała jej Juliette. — Weź swoje dzieci i wszystkie pozostałe, zabierz je na drugą stronę tunelu. Natychmiast.

— Co się, kurna, dzieje? — zapytał ktoś. Parę osób zaczęło się rozpychać w wąskim przejściu. Juliette zauważyła jednego ze swoich pomocników z pierwszej zmiany. Zebrał się tłumek.

— Marsz do tunelu, do ciężkiej cholery! — krzyknęła Juliette. — Musimy się stąd wynosić. Bierzcie kogo możecie, łapcie dzieci i najpotrzebniejsze rzeczy. To nie są ćwiczenia. Ruszać się!

Klasnęła w dłonie. Raina pobiegła jako pierwsza, przeciskając się przez zatłoczony korytarz. Ci, którzy znali ją najlepiej ruszyli za nią, popędzając pozostałych. Juliette popędziła w kierunku klatki schodowej, ciągle wołając, żeby wszyscy uciekali do drugiego silosu. Przeskoczyła nad bramką ochrony; strażnik ocknął się i krzyknął coś do niej. Gdzieś z tyłu słyszała nawoływania: za mną, szybko. Natomiast z przodu cała klatka schodowa dygotała. Śpiew spawów i grzechot luźnych wsporników łączył się z łomotem zmierzających w jej stronę butów.

Juliette przystanęła u stóp schodów i uniosła wzrok ku górze, ku szparze między schodami a betonową ścianą. Tu i ówdzie widok przesłaniały platformy, szerokie paski stali, które wysoko w górze zmieniały się w wąskie wstążeczki. Szyb tonął w mroku. Nagle zauważyła białawe, przypominające dym obłoki. Chyba wysnuwały z środkowych pięter.

Ścisnęła radio.

— Hank?

Brak odpowiedzi.

— Hank, wracajcie.

Klatka schodowa szumiała od pogłosu licznych, choć odległych kroków. Juliette podeszła i położyła dłoń na poręczy. Metal wibrował, aż drętwiała ręka. Stukot podeszew narastał. Podniosła wzrok. Już dostrzegała dłonie prześlizgujące się po poręczy wysoko w górze, słyszała głosy zdezorientowanych ludzi, którzy popędzali jeden drugiego.

Garstka ludzi ze sto trzydziestych wyłoniła się zza zakrętu schodów i przystanęła, nie wiedząc którędy dalej iść. Mieli skonsternowane miny, jakby nie spodziewali się, że schody w którymś miejscu się kończą. Juliette krzyknęła, żeby weszli do środka. Zawołała kogoś z Maszynowni, żeby pokazał przybyszom drogę i przepuścił ich przez bramkę. Poszli, gdzie im kazano, wiele osób z pustymi rękami, tuląc albo ciągnąc za sobą dziecko lub dwoje, albo ściskając kurczowo jakiś tobołek. Mówili o ogniu i dymie. Jeden z mężczyzn trzymał się za krwawiący nos i szedł, powłócząc nogami. Upierał się, że powinni iść w górę, że wszyscy powinni iść w górę.

— Ty — powiedziała Juliette i chwyciła mężczyznę za ramię. Badawczo przyjrzała się jego twarzy i karminowym kroplom skapującym mu z kłykci. — Skąd przyszedłeś? Co się stało? — Wskazała na jego nos.

— Przewróciłem się — odkrył twarz i odpowiedział. — Byłem w pracy…

— Dobra. Nie szkodzi. Idź za pozostałymi. — Wskazała kierunek. Jej radio szczeknęło bezcielesnym głosem. Krzyk. Niewyobrażalny zgiełk. Juliette odsunęła się od schodów i zakryła jedno ucho, a do drugiego przycisnęła radio. Głos brzmiał mniej więcej jak Peter. Zaczekała aż skończy.

— Ledwo cię słyszę! — zawołała. — Co się dzieje?

Znowu zakryła jedno ucho i wytężyła słuch.

— …przedostali się. Na zewnątrz. Wybiegają…

Napotkała plecami betonową ścianę. Osunęła się do klęczek. Po schodach zbiegało kilkudziesięciu ludzi. Za nimi wlokła się garstka maruderów w żółtych uniformach Zaopatrzenia, niosąc jakieś rzeczy. Wreszcie zjawił się Hank, kierując ruchem i wrzeszcząc na tych, którzy chcieli zawrócić i popędzić w przeciwną stronę. Parę osób z Maszynowni ruszyło mu z pomocą. Juliette skupiła się na głosie Petera.

— …nie mogę oddychać — mówił. — Chmura się tu wciska. Jestem w kuchni. Masy ludzi pędzą na górę. Wszyscy. Jakby oszaleli. Przewracają się. Wszyscy nie żyją. Na zewnątrz…

Po każdym słowie z trudem chwytał świszczący oddech. Radio kliknęło; połączenie się urwało. Juliette kilka razy krzyknęła do mikrofonu, ale się nie zgłaszał. Spojrzała w górę, na mgłę. Dym, który wylewał się na klatkę schodową zdawał się gęstnieć. Było go coraz więcej, a Juliette mogła tylko patrzeć w przerażeniu.

I wtedy z obłoków wystrzeliło coś ciemnego — cień na tle bieli. Rósł w oczach. Rozległ się przeraźliwy wrzask, kiedy kształt mknął w dół, mijając kolejne platformy podestów, a potem spadający człowiek huknął o beton. Siła uderzenia była tak wielka, że Juliette poczuła wibracje przez podeszwy butów.

Kolejne krzyki. Tym razem krzyczeli ci w pobliżu, tych kilkudziesięciu zbiegających po schodach ludzi, nieliczni ocalali. Brnęli w pośpiechu ku Maszynowni, pełznąc jeden po drugim. A biały dym wciąż opadał w dół klatki schodowej niczym młot.

Juliette podążyła za pozostałymi do wnętrza Maszynowni — weszła jako ostatnia. Pręty jednej z bramek ochrony były wgięte do środka. Tłum przeskakiwał nad bramkami, niektórzy przeciskali się przez szczelinę. Strażnik, którego zadaniem było temu zapobiegać, teraz sam pomagał ludziom przejść i wskazywał im kierunek.

Juliette przeskoczyła nad bramką i popędziła przez tłum w kierunku sali sypialnej, gdzie przebywały dzieci. Po drodze usłyszała zgiełk, ktoś buszował w pokoju socjalnym. Juliette miała nadzieję, że plądrował pomieszczenie w poszukiwaniu przydatnych rzeczy. Miała nadzieję, że plądrował. Świat w jednej chwili stanął na głowie.

Sala sypialna była pusta. Courtnee musiała ich już zabrać. W każdym razie nikt nie wychodził z Maszynowni. I tak już było na to za późno. Juliette wróciła na korytarz i ruszyła ku krętym schodom, które łączyły poziomy Maszynowni. Dogoniła tłum i wraz z nimi pognała w kierunku sali generatora i wejścia do tunelu.

Wokół szybu naftowego walał się urobek i najeżone zbrojeniem bryły betonu. Pompa wciąż kiwała głowicą w górę i w dół, tak jakby znała smutne zasady rządzące światem, jakby w przygnębieniu akceptowała rozgrywające się wydarzenia, jakby mówiła: „Oczywiście. Oczywiście.”

Jeszcze więcej skał i gruzu piętrzyło się w sali generatora; nie wszystko uprzątnięto i zsypano do kopalni numer sześć. Tu i ówdzie stało trochę ludzi, lecz nie były to tłumy, na jakie liczyła Juliette. Wielkie tłumy pewnie już nie żyły. A potem, przez jedną ulotną chwilę, naszła ją ochota, żeby się roześmiać z własnej głupoty oraz myśl, że ten dym był pewnie niegroźny, że śluza na górze wytrzymała, że wszystko było dobrze i że przyjaciele będą jej wkrótce dawać kuksańce za niepotrzebne sianie paniki.

Lecz ta nadzieja rozwiała się równie szybko, co się pojawiła. Nic nie mogło zagłuszyć metalicznego posmaku strachu na języku, drżenia w głosie Petera, kiedy mówił o szeroko otwartej śluzie i upadających ludziach ani słów Lukasa, że Sims nie żyje.

Przeciskała się przez wlewający się do tunelu tłum i nawoływała do dzieci. Zauważyła Courtnee i Walkera. Walker miał oczy jak spodki i rozdziawione usta. Juliette spojrzała na tłumy jego oczami i zdała sobie sprawę jakim ciężarem obarczyła Courtnee — znowu musiała wyciągnąć tego odludka z jego pieczary.

— Widzieliście dzieci? — zawołała nad głowami tłumu.

— Są po drugiej stronie! — odkrzyknęła Courtnee. — Z twoim ojcem.

Juliette ścisnęła ją za ramię i ruszyła w mrok. Tu i ówdzie błyskały światła — latarki na górniczych kaskach — ale pomiędzy snopami blasku zalegały szerokie połacie nieprzeniknionej ciemności. Juliette brnęła w ścisku, wśród niewidocznych ludzi, którzy materializowali się z cienia. Po obu stronach kamienie z grzechotem zsuwały się ze stert urobku, a pył i odłamki sypały się z sufitu, wywołując krzyki i przekleństwa. Przejście między zwałami gruzów było wąskie. Tunel miał w zamierzeniu pomieścić garstkę ludzi naraz, nie więcej. Większą część potężnego otworu wywierconego w trzewiach ziemi zagradzało rumowisko powstałe przy kopaniu.

Gdzieniegdzie tunel się korkował, a wtedy niektórzy próbowali wspiąć się na zwały urobku i wyminąć zator górą. Skutkowało to jedynie obsypywaniem się stert ziemi i kamieni na tych na dole, wypełniając tunel wrzaskami i klątwami. Juliette pomogła odkopać jakiegoś nieszczęśnika i zaczęła nawoływać, żeby ludzie trzymali się środka i przestali się przepychać — nawet wtedy, gdy ktoś dosłownie wspinał jej się po plecach.

Inni z kolei próbowali zawrócić, wystraszeni i zdezorientowani, nieufni wobec ciemnego tunelu, który biegł ciągle na wprost. Juliette wraz z pozostałymi krzyczała do nich, żeby szli dalej — choć ich wędrówka zmieniła się w koszmar. Ludzie wpadali na belki podtrzymujące strop; czasem musieli pełznąć na czworakach w miejscach, gdzie obsunęła się ziemia; jakieś dziecko płakało ile sił w płucach. Dorośli skuteczniej tłumili szloch, choć Juliette minęła kilkanaście płaczących osób. Podróż zdawała się nie mieć końca, tak jakby mieli już do śmierci pełznąć i potykać się w ciemności, dopóki nie dogoni ich trujące powietrze.

Gdzieś z przodu uformował się zator. Ludzie napierali na plecy tych z przodu, a blask latarek prześlizgiwał się po stalowej ścianie kopacza. Koniec tunelu. Drzwi na tyłach maszyny były otwarte. Obok nich stał Raph z jedną z nielicznych latarek. W panującej tu ciemności jego blada twarz sama zdawała się świecić.

Jules

Ledwo go słyszała ponad głosami, które odbijały się echem od ścian tunelu. Dobrnęła do niego i zapytała, kto zdążył już przejść.

— Jest za ciemno — powiedział. — Można przechodzić tylko pojedynczo. Co się, do cholery, dzieje? Skąd ci wszyscy ludzie? Chyba mówiłaś, że…

— Potem — ucięła w nadziei, że będzie jakieś „potem”. Wątpiła w to. Bardziej prawdopodobne, że na obu końcach silosu zostanie tylko sterta ciał. To odróżniałoby silos osiemnasty od siedemnastego. Zwłoki na obu końcach.

— Co z dziećmi? — zapytała. Wydało jej się dziwne, że wśród tylu zmarłych i umierających skupiała się na garstce ludzi. Może odzywały się w niej niespełnione matczyne instynkty. Pierwotny przymus, by troszczyć się o potomstwo nawet wtedy, gdy zagrożenie sięgało znacznie dalej.

— No, przeszło tędy sporo dzieci. — Urwał, żeby wskazać kierunek parze, która ociągała się z przejściem przez metalowe wrota kopacza. Nie mogła ich winić. Nie byli nawet z Maszynowni. Czy ci ludzie mieli jakieś pojęcie, co się dzieje? Oni tylko słuchali wykrzykiwanych spanikowanym głosem poleceń. Pewnie myśleli, że zgubili się w kopalniach. Nawet Juliette była oszołomiona, a przecież ona wspinała się po wzgórzach i widziała zewnętrze.

— Co z Shirly? — zapytała.

Wycelował latarkę do środka.

— Widziałem ją, jestem pewien. Chyba jest w kopaczu. Kieruje ruchem.

Juliette ścisnęła Rapha za ramię i zerknęła za siebie, na wijące się w ciemności kształty.

— Tylko tutaj nie zostań — powiedziała, a jego blada twarz kiwnęła na zgodę.

Juliette wcisnęła się w kolejkę i wkroczyła na tyły maszyny. Zawodzenia i wrzaski dzwoniły o metal jak głosy dzieci, które krzyczały do pustej puszki po zupie. Shirly była przy generatorze, kierując potok powłóczących nogami ludzi przez szczelinę tak wąską, że trzeba było iść bokiem, żeby się przecisnąć. Światła, które zamontowali we wnętrzu maszyny były zgaszone, a generator zapasowy nie pracował, ale Juliette czuła emanujące z niego ciepło. Jeszcze niedawno chodził, słyszała trzaski stygnącego metalu. Czyżby Shirly włączyła generator, żeby przemieścić maszynę wraz ze źródłem zasilania z powrotem do ich silosu? Ona i Juliette sprzeczały się kilkukrotnie o to, gdzie powinien spocząć kopacz.

— Co to ma być, do cholery? — zapytała Shirly na widok Juliette.

Juliette czuła, że zaraz wybuchnie płaczem. Jak mogła wyjaśnić swoje obawy, że oto nastał koniec wszystkiego, co znali? Pokręciła głową i przygryzła wargę.

— Tracimy silos — zdołała wreszcie wykrztusić. — Zewnętrze wchodzi do środka.

— Więc po co ich tamtędy prowadzimy? — Shirly musiała przekrzykiwać szum głosów. Odciągnęła Juliette za generator, z dala od wrzeszczących ludzi.

— Powietrze opada klatką schodową — powiedziała Juliette. — Nie damy rady go zatrzymać. Zamierzam odciąć tunel.

Shirly zastanowiła się.

— Pozabierać dźwigary?

— Niezupełnie. Ładunki, które chciałaś umieścić…

Twarz Shirly stężała.

– Ładunki da się zdetonować z drugiego końca tunelu. Umieściłam je, żeby odciąć tę stronę, żeby odciąć ten silos, żeby uchronić nas od tutejszego powietrza.

— No cóż, teraz tutejsze powietrze to jedyne, co mamy. — Juliette podała Shirly radio, jedyną rzecz, jaką zabrała z domu. Shirly wzięła je i położyła na latarce, której blask padał na klatkę piersiową Juliette. W rozproszonym świetle Juliette dostrzegła wyraz niezrozumienia na twarzy jej biednej przyjaciółki.

— Troszcz się o wszystkich — poprosiła Juliette. — O Solo i dzieciaki… — Zerknęła na generator. — Na farmach znajdziecie masę przydatnego złomu. A powietrze…

— Chyba nie zamierzasz… — zaczęła Shirly.

— Upewnię się, że wszyscy przeszli. Za mną było jeszcze kilkadziesiąt osób. Może setka. — Juliette chwyciła starą przyjaciółkę za ramiona. Zastanawiała się, czy nadal się przyjaźniły. Czy wciąż istniała między nimi ta dawna więź. Odwróciła się, żeby odejść.

— Nie.

Shirly złapała Juliette za rękę; radio spadło z brzękiem na podłogę. Juliette próbowała się wyrwać.

— Niech mnie diabli — krzyknęła Shirly i siłą odwróciła Juliette. — Niech mnie wszyscy diabli, jeśli pozwolę, żebyś mnie z tym wszystkim zostawiła. Niech mnie diabli…

Skądś dobiegały krzyki, dziecka czy dorosłego — nie sposób stwierdzić. Po prostu kakofonia przerażonych, zdezorientowanych głosów, które odbijały się echem w brzuchu wielkiej, stalowej machiny. W panującej tu ciemności Juliette nie dostrzegła nadchodzącego ciosu, nie zauważyła pięści Shirly. Poczuła ją tylko na szczęce, zdziwiona nagłym błyskiem światła wśród atramentowej czerni, a potem nie pamiętała już nic.

Odzyskała przytomność parę chwil — albo minut — później. Nie miała pojęcia. Leżała zwinięta w kłębek na stalowej podłodze kopacza, czując pulsowanie obolałej twarzy. Głosy wokół wydawały się przytłumione i odległe.

Przerzedziło się. Ostatni spośród tych, którym się udało, przeciskali się przez trzewia kopacza. Była nieprzytomna minutę albo dwie. Może dłużej. Znacznie dłużej. Ktoś wołał ją po imieniu, szukając jej w ciemności, ale ona była niewidoczna, skulona za generatorem, w najgęstszym cieniu. Ktoś ją wołał.

A potem w oddali rozległ się potężny huk. Brzmiało to tak, jakby tuż obok zadudniła o podłogę gruba na trzy cale stalowa płyta. Rumor przetoczył się przez ziemię, wibracje wstrząsnęły maszyną. Juliette już wiedziała. Shirly dotarła do pomieszczenia kontrolnego i — wyręczyła Juliette. Zdetonowała ładunki, które miały chronić jej stary dom przed tym nowym. Skazała samą siebie na śmierć.

Juliette szlochała. Ktoś raz po raz powtarzał jej imię, aż w końcu dotarło do niej, że głos dobiega z radia, które leżało obok jej głowy. Sięgnęła po nie zdrętwiałą ręką. To Lukas.

— Luke — szepnęła, wciskając przycisk nadawania. Słyszała jego głos, a więc musiał przebywać poza spiżarnią, niechroniony jej hermetycznymi, stalowymi drzwiami. Pomyślała o Solo, który przetrwał całe dekady, żywiąc się jedzeniem z puszek. Lukas też by tak potrafił.

— Wracaj do środka — powiedziała, szlochając. — Schowaj się. — Tuliła radyjko obiema rękami, wciąż skulona na podłodze.

— Nie mogę — powiedział Lukas. Okropnie kaszlał i rzęził przy każdym oddechu. — Musiałem… musiałem usłyszeć twój głos. Ostatni raz. — Kolejny atak kaszlu, który Juliette aż poczuła w piersi. — Już po mnie, Jules… Już po mnie…

— Nie — jęknęła do siebie, a potem wdusiła przycisk. — Lukas, natychmiast wracaj do tej spiżarni. Zamknij się w niej i trzymaj się. Wytrzymaj…

Słuchała jego pokasływania i świszczącego oddechu. Wreszcie wydusił z siebie chrapliwe słowa:

— Nie mogę. To koniec. Koniec. Kocham cię, Jules. Kocham cię…

To ostatnie było zaledwie szeptem, ledwo słyszalnym przez trzaski radia. Juliette zaszlochała, tłukąc dłonią o podłogę. Krzyczała na niego. Przeklinała go. Przeklinała samą siebie. A przez otwarte tylne wrota kopacza pełzł gnany chłodnym przeciągiem obłok. Juliette czuła jego smak na języku i na wargach. Był to suchy pył kruszonych kamieni, pozostałość wywołanej przez Shirly eksplozji w głębi tunelu. Gorzkawe świadectwo, że wszystko, co kiedykolwiek znała… umarło.

Silos 1

Nadjeżdżająca winda wybiła dwunastą. No pięć po dwunastej. Wtedy właśnie Charlotte zebrała się na odwagę, by wyruszyć poza magazyn, a piśnięcie windy rozbrzmiało echem po całej zbrojowni.

Drzwi otworzyły się z grzechotem, a ona wkroczyła we wspomnienia odległych miejsc i minionych czasów, normalnego świata, w którym windy zabierały ludzi do i z pracy. Ścisnęła mocniej identyfikator od Donny’ego; naszła ją kolejna fala wątpliwości. Drzwi zaczęły się zamykać. Zablokowała je butem i pozwoliła, by drzwi uderzyły w jej stopę i cofnęły się. Czekała, nasłuchując alarmu, a tymczasem drzwi spróbowały zamknąć się po raz drugi. Może powinna wyjść z tej cholernej windy, niech sobie jedzie, a Charlotte wezwie sobie inną za godzinę albo dwie. Drzwi z wahaniem skubnęły jej buta, po czym znów się cofnęły, niczym potwór, który wahał się, czy ją pożreć. Charlotte doszła do wniosku, że dość się już naczekała.

Przyłożyła identyfikator do czytnika, który mrugnął zielonym okiem. Wcisnęła przycisk z numerem trzydzieści cztery. Administracja i łączność. Jaskinia lwa. Miała wrażenie, że drzwi westchnęły z wdzięcznością, mogąc wreszcie się zamknąć. Zaczęły migać numery pięter.

Charlotte dotknęła swojego karku i wyczuła parę luźnych kosmyków. Upchnęła je pod czapkę. Administracja to ryzyko — będzie rzucała się w oczy w swoim czerwonym uniformie mechanika reaktora — ale jeszcze bardziej niezręcznie byłoby pokazać się w miejscu, gdzie rzekomo była u siebie, choć nie znała terenu i nie miała pojęcia, jak się zachować. Poklepała się po kieszeniach, żeby sprawdzić, czy nie zapomniała narzędzi i czy są na widoku. Stanowiły element przebrania. Przepastną kieszeń na biodrze wypychał jej pistolet, który znalazła w jednym z pojemników na sprzęt. Serce tłukło się w piersi Charlotte na widok przemykających pięter. Spróbowała wyobrazić sobie zewnętrzny świat, o którym opowiadał jej Donald, suche i pozbawione życia pustkowie. Wyobraziła sobie, że winda wjeżdża na samą górę i otwiera się na te jałowe wzgórza, a wicher wciska się ze świstem do środka. Możliwe, że poczułaby wtedy ulgę.

Nikt więcej nie wsiadł do jadącej na górę windy. Zaczekanie do nocy okazało się dobrym pomysłem. Trzydzieści sześć, trzydzieści pięć, a potem winda zwolniła. Drzwi otworzyły się, ukazując korytarz skąpany w ostrym, jaskrawym świetle. Natychmiast zwątpiła w swoje przebranie. Jakiś mężczyzna podniósł wzrok znad odległej o kilkanaście kroków bramki. W tym świecie nie było niczego znajomego, w niczym nie przypominał on miejsca, które przez ostatnie tygodnie zastępowało jej dom. Zsunęła daszek czapki na twarz; wiedziała, że bejsbolówka nie pasuje kolorem do kombinezonu. Najważniejsze to pewność siebie — której jej brakowało. Bądź zuchwała. Bezpośrednia. Dni były tu pełne wciąż tego samego. Ludzie widzieli to, co spodziewali się zobaczyć. Podeszła do mężczyzny przy bramce i podała mu identyfikator.

— Wezwanie? — zapytał strażnik. Wskazał na skaner po jej stronie bramki, a Charlotte przeciągnęła przez niego kartę. Nie wiedziała, co się stanie i była gotowa uciekać, wyciągnąć pistolet, poddać się albo spróbować nieporadnie zrobić wszystko naraz.

— Zauważyliśmy, yy… spadek mocy na tym piętrze. — Imitacja głosu podziębionego mężczyzny wydała jej się absurdalna. Choć z drugiej trony, znała swój głos lepiej niż ktokolwiek inny i pewnie dlatego brzmiało to dla niej dziwnie. Dla innych mogło to zabrzmieć normalnie. Miała też nadzieję, że spadek mocy jest dla strażnika równie abstrakcyjnym pojęciem co dla niej. — Kazali mi sprawdzić pomieszczenie łączności. Wie pan, gdzie to jest?

Pytanie do niego. Trzeba połechtać jego męskie ego. Charlotte poczuła strużkę potu, który spływał jej po karku. Z trudem powstrzymała się od sprawdzenia, czy spod czapki nie wystają luźne kosmyki. Gdyby podniosła rękę, mogłaby napiąć kombinezon na piersi. Spoglądała na postawnego mężczyznę i wyobraziła go sobie, jak chwyta ją, rzuca na ziemię i zaczyna okładać wielkimi jak bochny dłońmi.

– Łączność? Jasne. Tak. Idziesz pan korytarzem do samego końca i potem w lewo. Drugie drzwi po prawej.

— Dzięki. — Uprzejmie dotknęła daszka i pochyliła twarz. Przecisnęła się przez pręty kołowrotu, cyknął niewidoczny licznik.

— Nie zapomnieliśmy o czymś?

Odwróciła się. Jej dłoń opadła ku kieszeni na udzie.

— Trzeba się wpisać do dziennika pracy. — Strażnik podał jej porysowany tablet z mnóstwem gryzmołów na ekranie.

— Racja. — Charlotte wzięła plastikowy rysik, który trzymał się na druciku wzmocnionym taśmą. Przyjrzała się ramce pośrodku ekranu. Było tam miejsce na godzinę i imię. Wpisała godzinę i zerknęła na plakietkę na piersi, bo zdążyła już zapomnieć. Stan. Miała na imię Stan. Skrobnęła niedbały podpis, oddała tablet i rysik.

— Do zobaczenia w drodze powrotnej — powiedział strażnik.

Charlotte kiwnęła głową. Miała nadzieja, że droga powrotna przebiegnie równie spokojnie.

Podążyła zgodnie ze wskazówkami strażnika. Nie było tak cicho i spokojnie jak się spodziewała, biorąc pod uwagę późną porę. W paru biurach świeciło się światło, dały się słyszeć poskrzypywania krzeseł i szafek na dokumenty, i stukanie w klawisze. W głębi korytarza otworzyły się drzwi, zza których wyłonił się mężczyzna. Kiedy Charlotte zobaczyła jego twarz, nogi się pod nią ugięły. Szła chwiejnie jak na szczudłach z mięsa i kości. Zakręciło jej się w głowie. Prawie upadła.

Pochyliła głowę i podrapała się po karku. Nie mogła uwierzyć — ale to był Thurman. Szczuplejszy i jakby starszy. Powróciły wspomnienia: Donny zwinięty w kłębek, omal nie zmaltretowany na śmierć. Korytarz rozmazał się za zasłoną łez. Białe włosy, wysoka postura. Jak mogła go wtedy nie rozpoznać?

— Ktoś tu się zapuścił daleko od domu, co? — zapytał Thurman.

Jego głos był jak papier ścierny. Szorstki i znajomy. Równie znajomy, co głosy rodziców.

— Sprawdzam spadek mocy — powiedziała Charlotte, nie zatrzymując się ani nie odwracając; miała nadzieję, że mówił o jej kombinezonie, nie płci. Jak mógł nie rozpoznać jej pogłosie? Jak to możliwe, że nie zdradził jej chód, postura, odsłonięta skóra na karku, cokolwiek?

— Zajmij się tym — powiedział.

Odeszła na dziesięć kroków. Dwadzieścia. Pociła się. Czuła się jak pijana. Obejrzała się dopiero na końcu korytarza, zerknęła na bramkę ochrony. Stał przy niej Thurman i rozmawiał ze strażnikiem, błyskając białymi włosami jaskrawymi jak słońce. Drugie drzwi po prawej — przypomniała sobie. Niewiele brakowało, a przez gonitwę myśli i łomot serca zapomniałaby wskazówki strażnika. Wzięła głęboki oddech i napomniała się, po co tu przyszła. Widok Thurmana i olśnienie, że to on pobił Donny’ego oszołomiło ją. Lecz nie miała czasu się nad tym zastanawiać. Stała pod drzwiami. Przekręciła gałkę klamki i weszła do środka.

W pomieszczeniu łączności siedział samotny mężczyzna wpatrzony w monitory i migające kontrolki. Kiedy weszła, obrócił się na krześle z kubkiem w dłoni i wielkim brzuchem wciśniętym między podłokietniki. W poprzek łysawej czaszki miał zaczesanych parę rzadkich kosmyków. Zsunął słuchawki z jednego ucha i pytająco uniósł brwi.

Na ustawionych w podkowę blatach leżało może sześć zestawów radiowych. Onieśmielające bogactwo. Charlotte potrzebowała tylko jednej części.

— No? — zapytał operator.

Charlotte poczuła suchość w ustach. Jedno kłamstwo pomogło jej oszukać strażnika; miała w zanadrzu jeszcze jedną sztuczkę. Oczyściła umysł z myśli o spotkaniu z Thurmanem i wspomnień, w których kopał jej brata.

— Mam naprawić jeden z waszych odbiorników — powiedziała. Wyciągnęła z kieszeni śrubokręt; wyobraziła sobie walkę z tym człowiekiem i od razu poczuła przypływ adrenaliny. Musiała przestać myśleć jak żołnierz. Była elektrykiem. Potrzebowała zmusić go do gadania, żeby sama nie musiała za wiele mówić. — W którym szwankuje mikrofon? — Machnęła śrubokrętem od jednego radia do drugiego. Lata pilotowania dronów i obsługiwania komputerów nauczyły ją jednej rzeczy: zawsze była maszyna, która sprawiała problemy. Zawsze.

Operator zmrużył oczy. Przyglądał jej się przez chwilę, a potem rozejrzał się po pomieszczeniu.

— Musi chodzić o dwójkę — powiedział. — Tak. Przycisk się zacina. Myślałem, że już nikt się tym nie zainteresuje. — Krzesło skrzypnęło, gdy odchylił się do tyłu i splótł palce za głową. Pod pachami miał ciemne plamy. — Poprzedni facet powiedział, że to drobnostka. Nie opłaca się wymieniać. Mówił, żeby go używać, aż się całkiem zepsuje.

Charlotte skinęła głową i podeszła do wskazanego przez operatora urządzenia. To było zbyt proste. Zaatakowała boczny panel śrubokrętem, odwrócona plecami do mężczyzny.

— Pracujesz na dole, w sekcji reaktora, prawda?

Przytaknęła.

— No. Widziałem cię jakiś czas temu w stołówce, siedziałem naprzeciwko.

Charlotte czekała, aż zapyta ją o imię albo wznowi przerwaną rozmowę z innym technikiem. Śrubokręt wyśliznął jej się ze spoconej dłoni i brzęknął o blat. Szybko go podniosła. Czuła na sobie wzrok operatora.

— Dasz radę to naprawić?

Wzruszyła ramionami.

— Zabiorę mikrofon ze sobą. Pewnie jutro wam go oddam.

Zdjęła boczny panel i odkręciła śruby mocujące przewód mikrofonu do obudowy. Wtyczka dała się wyjąć z płytki wewnątrz urządzenia. Charlotte zastanowiła się, po czym na wszelki wypadek wymontowała również samą płytkę. Nie była pewna, czy już taką miała. Poza tym, w ten sposób podtrzymała iluzję, że ma jakieś pojęcie o tym, co robi.

— Będzie gotowy jutro? To świetnie. Wielkie dzięki.

Charlotte pozbierała części i wyprostowała się. W ramach pożegnania uchyliła daszek czapki, a potem odwróciła się i wyszła — pewnie zbyt pospiesznie, jak podejrzewała. Na blacie zostały śrubki i panel boczny. Prawdziwy technik chyba by go zamontował z powrotem? Nie była pewna. W poprzednim życiu znała paru pilotów, którzy wyśmialiby jej próby podszycia się pod kogoś uzdolnionego technicznie, jej modyfikacje dronów i konstruowanie radia, nakładanie smaru zamiast różu.

Operator powiedział coś jeszcze, ale trzaśnięcie drzwi zagłuszyło jego słowa. Pospieszyła bocznym korytarzem w kierunku głównego holu, spodziewając się, że za zakrętem zobaczy Thurmana z kilkoma strażnikami zagradzającymi jej drogę. Schowała śrubokręt do kieszeni i zwinęła przewód mikrofonu; przycisnęła go do piersi wraz z płytką obwodu drukowanego. Za zakrętem powitał ją pusty korytarz, jeśli nie liczyć strażnika. Dotarcie do bramki zajęło jej długie godziny. Całe dnie. Ściany zbliżały się i pulsowały do rytmu jej tętna. Kombinezon lepił się do wilgotnej skóry. Narzędzia grzechotały, a pistolet na biodrze ciążył. Przy każdym jej kroku winda jakimś sposobem oddalała się o dwa kroki.

Przystanęła przy bramce, tym razem pamiętając o wpisie do dziennika pracy. Ostentacyjnie spojrzała na zegar przed wstawieniem godziny.

— Szybko poszło — zagaił strażnik.

Zmusiła się do uśmiechu, ale nie podniosła wzroku.

— To była drobnostka.

Oddała mu tablet i przeszła przez bramkę. Z głębi korytarza dobiegł ją odgłos zamykanych drzwi i skrzypienie butów o płytki. Charlotte pomaszerowała ku windom i wcisnęła przycisk raz i drugi, popędzając tę przeklętą maszynę. Winda pisnęła, drzwi zaczęły się otwierać. Za plecami Charlotte zastukały podeszwy.

— Hej! — zawołał ktoś.

Charlotte nie odwróciła się. W pośpiechu wkroczyła do środka, podczas gdy ten ktoś ze szczękiem przeciskał się przez bramkę.

— Przytrzymaj mi windę.

Ciało z impetem uderzyło o drzwi windy, do środka wsunęła się dłoń. Charlotte omal nie krzyknęła i nie uderzyła ręki. Drzwi otworzyły się i do środka wcisnął się zdyszany mężczyzna.

— Jedziesz na dół, prawda?

Na plakietce jego szarego kombinezonu widniało imię Eren. Mężczyzna odsapnął, a drzwi się zamknęły. Charlotte trzęsły się ręce, dopiero za drugim razem udało jej się zeskanować identyfikator. Wyciągnęła dłoń ku przyciskom i zamarła z palcem nad numerem „54”. Nie miała powodu, aby tam jechać. Nikt nie miał. Mężczyzna przyglądał jej się z własną kartą w dłoni, czekając aż się zdecyduje.

Na którym piętrze znajdował się reaktor? Zapisała to sobie na kartce, która teraz tkwiła złożona w kieszonce na piersi, ale przecież nie mogła po nią sięgnąć. Nagle poczuła zapach smaru na twarzy i zdała sobie sprawę, że jest mokra od potu. Jedną ręką przycisnęła części radia do piersi, a drugą wybrała jedno z najniższych pięter podejrzewając, że mężczyzna wysiądzie jako pierwszy i będzie miała windę tylko dla siebie.

— Przepraszam — powiedział, wciskając się między nią a czytnik. Charlotte poczuła w jego oddechu zapach kawy. Wcisnął przycisk, piętro czterdzieste drugie. Winda zatrzęsła się i ruszyła.

— Późna zmiana? — zapytał Eren.

— Taaak — odparła Charlotte, nie podnosząc głowy ani głosu.

— Niedługo po przebudzeniu?

Pokręciła głową.

— Nocna zmiana.

— Nie, miałem na myśli, czy dopiero cię odmrozili. Nie przypominam sobie, żebym cię kiedyś widział. Jestem szefem silosu. — Zaśmiał się. — No, jeszcze przez tydzień.

Charlotte wzruszyła ramionami. W windzie było gorąco jak w łaźni, a liczby rosły tak cholernie powoli. Powinna była wybrać jakieś pobliskie piętro, wysiąść i zaczekać na inną windę. Za późno.

— Hej, spójrz na mnie — powiedział mężczyzna.

On wiedział. Stał tak blisko. Za blisko na przeoczenie czegokolwiek. Charlotte podniosła głowę; czuła jak kombinezon opina jej piersi, czuła włosy wystające spod czapki, czuła swoje kości policzkowe i pozbawiony zarostu podbródek — oraz odrazę na myśl, że ten obcy mężczyzna lustruje ją wzrokiem, człowiek, z którym była tu uwięziona i bezsilna w ciasnej kabinie windy. Spojrzała mu w oczy, czując to wszystko i jeszcze więcej. Bezradna i wystraszona.

— Co to ma, kurwa, być? — powiedział.

Charlotte zadała cios kolanem między nogi w nadziei, że go unieruchomi, ale on obrobił się i odskoczył. Trafiła w biodro. Gorączkowo sięgnęła po pistolet — ale kieszeń była zamknięta na zatrzaski. Nie spodziewała się, że będzie musiała szybko dobyć broni. Zdążyła rozpiąć kieszeń i wyjąć pistolet, ale on staranował ją, wyciskając jej powietrze z płuc i wytrącając broń. Pistolet i części radia zagrzechotały o podłogę. Buty skrzypnęły, gdy zaczęli się siłować, ale on był znacznie silniejszy. Boleśnie zacisnął palce na jej nadgarstkach. Krzyknęła wysokim głosem — to było jak przyznanie się do winy. Winda zwolniła, zatrzymała się i pisnęła, drzwi się rozwarły.

— Hej! — zawołał Eren. Próbował wywlec Charlotte na zewnątrz, ale ona zaparła się nogą o panel, ze wszystkich sił próbując wyrwać się z uścisku.

— Pomocy! — krzyknął przez ramię ku ciemnemu, pustemu korytarzowi. — Ludzie! Pomóżcie!

Charlotte ugryzła go w dłoń u podstawy kciuka. Zęby przebiły skórę, poczuła gorzkawy smak krwi. Eren zaklął i zwolnił chwyt. Kopniakiem posłała go przez drzwi. Spadła jej czapka. Sięgając po broń, czuła zsuwające się na kark włosy.

Drzwi zaczęły się zamykać, odgradzając pozostałego na korytarzu mężczyznę. Rzucił się naprzód, na czworakach, przeskoczył przez drzwi zanim się zamknęły. Z impetem wpadł na Charlotte i uderzył nią o tylną ścianę windy, która najspokojniej w świecie ruszyła w dalej w dół szybu.

Charlotte dostała w szczękę, zobaczyła przed oczami rozbłysk światła. Odchyliła głowę w tył, zanim spadł następny cios. Mężczyzna docisnął ją do ściany windy. Pochrząkiwał jak oszalałe zwierzę ogarnięte furią, przerażeniem i zaskoczeniem. Próbował ją zabić — zabić to, czego nie rozumiał. Zaatakowała go, a teraz starał się ją zabić. Uderzył ją w żebra; Charlotte krzyknęła i chwyciła się za bok. Poczuła zaciskające się na jej na szyi dłonie. Unosiły ją w górę. Natrafiła dłonią na śrubokręt w kieszeni kombinezonu.

— Nie… ruszaj się — stęknął mężczyzna przez zaciśnięte zęby.

Charlotte zakrztusiła się. Nie mogła oddychać. Nie mogła mówić. Miażdżył jej tchawicę. Wzniosła w górę pięść ze śrubokrętem i dźgnęła, mierząc w twarz. Miała nadzieję, że go zadrapie, wystraszy, zmusi do zwolnienia uścisku. Uderzyła resztkami sił, w ostatnim przebłysku gasnącej świadomości — jej pole widzenia już się zwężało, pochłaniane przez ciemny tunel.

Mężczyzna w porę dostrzegł jej atak i odwrócił głowę. Nie trafiła w twarz. Śrubokręt zagłębił się w szyi mężczyzny. Eren puścił ją, a Charlotte chwyciła się rękojeści, żeby nie upaść. Czuła jak śrubokręt obraca się i rozrywa tkanki w jego szyi.

Coś ciepłego trysnęło jej na twarz. Nagle winda zatrzymała się i oboje upadli na podłogę. Rozległ się gulgoczący dźwięk, ciepło na twarzy Charlotte okazało się krwią mężczyzny, która tryskała karminowymi strugami. Oboje z trudem chwytali powietrze. Za otwartymi drzwiami dały się słyszeć śmiechy, donośne głosy niosły się po korytarzu, podłoga lśniła przywodząc na myśl skrzydło medyczne, na którym przebudziła się Charlotte.

Podźwignęła się do pionu. Mężczyzna w szarym kombinezonie kopał i wił się na podłodze, a życie wysączało mu się z szyi. Spojrzeniem szeroko otwartych oczu błagał ją — kogokolwiek — o pomoc. Próbował coś powiedzieć, zawołać ludzi, których słyszeli, ale z jego ust wydobył się tylko bulgot. Charlotte chwyciła go za kołnierz. Drzwi się zamykały. Wcisnęła w nie buta, więc otworzyły się z powrotem. Pociągnęła mężczyznę — który ślizgał się we własnej krwi, bijąc piętami w podłogę windy — i wywlekła go na korytarz. Sprawdziła, czy jego buty nie blokują drzwi. Winda znów zaczęła się zamykać, jakby grożąc, że ją tu z nim zostawi. Z pobliskiego pomieszczenia znów dobiegł śmiech, grupa mężczyzn rechotała z czyjegoś żartu. Charlotte rzuciła się do drzwi i zablokowała je ręką. Otworzyły się. Chwiejnym krokiem weszła do środka, zdrętwiała i wyczerpana.

Wszędzie było pełno krwi. Zrobiło się od niej ślisko. Patrząc na ślady jatki na podłodze, Charlotte zdała sobie sprawę, że czegoś brakowało. Pistoletu. Spanikowana podniosła wzrok na drzwi windy, które zamykały się po raz ostatni. Rozległ się ogłuszający huk broni, błysnęła nienawiść i strach w oczach umierającego mężczyzny, a potem szarpnęło nią w tył. Bark eksplodował palącym bólem.

— Kurwa.

Charlotte zatoczyła się. Jej pierwszą myśl była ucieczka. Wyczuwała mężczyznę po drugiej stronie drzwi, wyobrażała go sobie, jak jedną ręką ściska szyję, a w drugiej trzyma pistolet, wyobrażała sobie jak próbuje wymacać przycisk wzywający windę, zostawiając na ścianie smugi krwi. Wcisnęła kilka przycisków, plamiąc je krwią, ale numery się nie zaświeciły. Zaklęła i zaczęła gorączkowo szukać identyfikatora. Jedna ręka odmawiała posłuszeństwa. Niezdarne sięgnęła drugą, wyłowiła identyfikator, który omal jej nie wypadł i wreszcie go zeskanowała.

— Kurwa. Kurwa — szeptała. Jej ramię płonęło. Wdusiła przycisk z numerem pięćdziesiąt cztery. Dom. Dawne więzienie stało się domem, bezpiecznym schronieniem. Na podłodze walały się części radia. Płytka obwodu drukowanego pękła w pół pod czyimś butem. Charlotte kucnęła, starając się nie zemdleć i podniosła mikrofon. Przerzuciła sobie kabel przez kark, resztę części zostawiła. Krew była wszędzie. Część z pewnością należała do niej. Czerwień reaktora. Krew idealnie wpasowywała się w odcień kombinezonu. Winda wznosiła się przez chwilę, a potem zatrzymała się i otworzyła na ciemny magazyn poziomu pięćdziesiąt cztery.

Charlotte wyszła chwiejnie na zewnątrz, przypomniała coś sobie, wróciła się. Kopnęła drzwi, które próbowały się zamknąć; teraz była na nie wściekła. Spróbowała łokciem wytrzeć do sucha przyciski windy. Krwawy odcisk palca na przycisku z numerem pięćdziesiąt cztery wskazywał, dokąd poszła. To na nic. Drzwi znowu spróbowały się zamknąć i znowu dostały kopniaka. Zdesperowana Charlotte pochyliła się, przejechała dłonią po kałuży krwi, a potem obficie pokryła nią wszystkie przyciski. Następnie zeskanowała identyfikator i wybrała najwyższe piętro, odsyłając tę cholerną windę tak daleko, jak tylko mogła. Wyszła chwiejnym krokiem i osunęła się na podłogę. Drzwi zaczęły się zamykać, a ona z chęcią im na to pozwoliła.

Będą jej szukać. Stała się zbiegiem zamkniętym w klatce, w jednym ogromnym budynku. Będą ją ścigać.

Przez głowę przelatywały jej setki myśli. Jeśli mężczyzna, którego zaatakowała zmarł na tamtym korytarzu, możliwe, że znajdą go i zaczną jej szukać dopiero po zakończeniu bieżącej zmiany. Jeśli ktoś mu pomógł, niewykluczone, że zostało jej tylko parę godzin. Ale przecież musieli usłyszeć wystrzał, prawda? Uratują go. Miała nadzieję, że go uratują.

Otworzyła skrzynię, w której widziała apteczkę. Nie ta skrzynia. Tamta obok. Wygrzebała apteczkę i rozpięła kombinezon, szarpiąc za napy. Uwolniła ręce z rękawów i obejrzała paskudną ranę. Krople ciemnej krwi zbierały się wokół dziury w ramieniu i spływały do łokcia. Dotknęła z drugiej strony i skrzywiła się, gdy palce natrafiły na otwór wylotowy. Ręka była zdrętwiała od rany w dół i tętniła bólem od rany w górę.

Charlotte zębami zdarła opakowanie z rolki bandażu i owinęła go sobie wokół ramienia, jeszcze raz i jeszcze, a potem objechała się rolką za szyją i pod drugim ramieniem, żeby bandaż się nie zsunął. Na koniec znów parę razy owinęła ranę. Zapomniała o wacie i opatrunku, ale nie miała ochoty zaczynać od nowa. Jeśli chodzi o opatrunki, to była żenada. Wszystko, czego się nauczyła na szkoleniu podstawowym przepadło w momencie, gdy nawiązała się walka. Zostały tylko odruchy i impulsy. Charlotte zamknęła skrzynię, zauważyła krew na wieku i zdała sobie sprawę, że jeśli ma wyjść z tego cało, musi zacząć trzeźwo myśleć. Uniosła pokrywę, wydobyła ze środka kolejną rolkę gazy i posprzątała po sobie, a potem poszła spojrzeć na zewnętrzne drzwi windy.

Były całe we krwi. Wróciła po buteleczkę spirytusu i wielki pojemnik przemysłowego detergentu, wzięła jeszcze trochę gazy, wszystko pościerała. Nie spieszyła się. Nie mogła sobie pozwolić na fuszerkę.

Zwitek poplamionych tkanin powędrował z powrotem do pojemnika. Zatrzasnęła pokrywę. Zadowolona ze stanu czystości podłogi, popędziła do koszarów. Jej posłanie stanowiło oczywisty znak czyjejś obecności. Pozostałe materace były nagie. Musiała to naprawić, ale najpierw rozebrała się, wzięła sobie drugi kombinezon i poszła do łazienki. Opłukawszy ręce i twarz oraz krwawe plamy na szyi i między piersiami, wyczyściła umywalkę i się przebrała. Czerwony uniform powędrował do szafki przy łóżku. Jeśli tam zajrzą, będzie po niej.

Zdjęła z łóżka pościel i poduszkę, wygładziła materac. Wróciła do magazynu, gdzie otworzyła niskie drzwi windy dla dronów i tam wrzuciła swoje rzeczy. Przeszła się między półkami, gromadząc wodę i racje żywnościowe, które również schowała do windy. I jeszcze małą apteczkę. W pojemniku z akcesoriami do pierwszej pomocy znalazła mikrofon, który musiał jej wypaść, kiedy sięgała po bandaż. Wzięła go i dwie latarki, i zapasowe baterie, które też zabrała do windy. To było ostatnie miejsce, gdzie ktokolwiek by zajrzał. Drzwi były praktycznie niewidoczne, chyba że człowiek wiedział, czego szuka. Sięgały zaledwie do kolan i miały ten sam kolor co ściana.

Zastanowiła się, czy nie wpełznąć tam od razu. Musiała tylko przeczekać pierwsze staranne przeszukanie piętra. Z pewnością skupią się na regałach i stertach zapasów, a gdy niczego nie znajdą, odejdą w inne odludne miejsca, gdzie mogłaby się ukrywać. Ale przecież miała radio i mikrofon, który z tak wielkim trudem zdobyła. Zostało jeszcze parę godzin, mówiła sobie. To nie jest pierwsze miejsce, do którego zajrzą. Z pewnością miała kilka godzin.

Choć kręciło jej się w głowie z niewyspania i utraty krwi, pomaszerowała do sali sterowania i ściągnęła folię z radia. Poklepała się po piersi, ale przecież zmieniła kombinezon. Zresztą, śrubokręt został na dole. Znalazła na stole inny i odkręciła boczny panel urządzenia. Płytka, co do której nie miała pewności na szczęście była zamontowana. Wystarczyło podpiąć wtyczkę. Nie zawracała sobie głowy przykręcaniem mikrofonu ani zamykaniem obudowy.

Przemknęła wzrokiem po gniazdach płytki sterującej. Przypominała ona płytę główną komputera, elementy wkładało się podobnie, ale Charlotte nie była elektrykiem. Nie miała pojęcia, czy czegoś nie brakowało. A za nic na świecie nie poszłaby po kolejne części. Odpaliła urządzenie i wybrała kanał oznaczony numerem osiemnaście.

Czekała.

Regulowała blokadę szumów, aż z głośnika popłynęły zakłócenia, a więc radio działało. Po prostu nikt na tym kanale nie nadawał. Gdy wcisnęła przycisk mikrofonu, trzaski ustały, co dobrze wróżyło. Pomimo zmęczenia, bólu i obaw o siebie i brata, Charlotte zdobyła się na uśmiech. Słyszane przez głośniki kliknięcie mikrofonu stanowiło jej małe zwycięstwo.

— Czy ktoś mnie słyszy? — zapytała. Oparła łokieć o biurko, a drugą, bezużyteczną rękę zwiesiła bezwładnie wzdłuż ciała. Spróbowała znowu. — Czy ktoś nadaje na tym kanale? Proszę, niech ktoś odpowie.

Szum. To jeszcze o niczym nie przesądzało. Charlotte z łatwością wyobraziła sobie radiostacje w odległym silosie, przy których garbili się martwi operatorzy. Donny opowiadał jej o tym, jak kiedyś zamknął silos naciśnięciem guzika. Przyszedł do niej w środku nocy z blaskiem w oczach i opowiedział jej o tym. A teraz ten drugi silos był martwy. Albo jej radio nie nadawało.

Nie myślała trzeźwo. Należało przeprowadzić test zanim zacznie się przeskakiwać do konkluzji. Sięgnęła do pokrętła; na myśl od razu przyszedł jej inny silos, który wraz z bratem nieraz podsłuchiwała, sąsiedni silos z garstką ocalałych, którzy lubili gawędzić o niczym i bawić się w chowanego z użyciem radia. Jeśli jej pamięć nie myliła, pani burmistrz osiemnastki już wcześniej jakimś sposobem nadawała na tej częstotliwości. Zapominając o późnej godzinie, Charlotte nastawiła pokrętło na numer 17, żeby przetestować mikrofon i sprawdzić, czy ktoś odpowie. Z przyzwyczajenia użyła swojego starego znaku wywoławczego z Sił Powietrznych:

— Halo. Halo. Tu charlie dwa-cztery. Czy ktoś mnie słyszy?

Przez chwilę słuchała zakłóceń, a potem, kiedy już miała przełączyć się na inny kanał, z trzasków wybił się czyjś głos, drżący i odległy:

— Tak. Halo? Słyszysz nas?

Charlotte znów ścisnęła mikrofon. Ból w barku momentalnie zniknął — obcy głos zadziałał jak zastrzyk adrenaliny.

— Słyszę was. Tak. Dobrze mnie słychać?

— Co się tam, do cholery, dzieje? Nie możemy przejść. Tunel… rumowisko go blokuje. Nikt nie odpowiada. Jesteśmy tu uwięzieni.

Charlotte próbowała się w tym połapać. Upewniła się, że nie pomyliła częstotliwości.

— Zwolnij — powiedziała i zgodnie z własną radą wzięła głęboki oddech. — Gdzie jesteście? Co się dzieje?

— To ty, Shirly? Utknęliśmy tutaj, w tym… drugim miejscu. Wszystko jest zardzewiałe. Ludzie panikują. Musicie nas stąd wydostać.

Charlotte nie wiedziała, czy powinna odpowiedzieć, a może po prostu wyłączyć radio i spróbować później. Miała wrażenie, że wcięła się w środek rozmowy i wprowadziła w błąd jedną ze stron. Pojawił się kolejny głos, który potwierdził jej teorię:

— To nie Shirly — powiedział kobiecy głos. — Shirly nie żyje.

Charlotte zwiększyła głośność. Nasłuchiwała uważnie. Na chwilę zapomniała o dźgniętym przez nią mężczyźnie, który umierał na korytarzu na dole i o ranie w ręce. Zapomniała o tych, którzy z pewnością szli po nią, szukali jej. Przysłuchiwała się z uwagą tej rozmowie na kanale siedemnastym i temu głosowi, który wydał jej się znajomy.

— Kto mówi? — zapytał pierwszy głos, mężczyzna.

Zaległa cisza. Charlotte nie wiedziała, do kogo skierowane było pytanie i kto powinien odpowiedzieć. Odsunęła usta od mikrofonu. Odpowiedział ktoś inny.

— Mówi Juliette.

Głos miała znużony, oddychała z trudem.

— Jules? Gdzie jesteś? Co to znaczy, że Shirly nie żyje?

Kolejna seria trzasków. Kolejna straszliwa pauza.

— To znaczy, że oni wszyscy nie żyją — powiedziała. — I my też.

Zakłócenia

— Zabiłam nas wszystkich.

Silos 17

Jullette podążyła za raphem przez wnętrze kopacza, do tunelu. Szli, przestępując nad stertami kamieni i umykając przed osypującymi się z obu stron skalami. Widzieli upuszczone przez ludzi ubrania, pojedynczego buta, czyjś na wpół zasypany gruzem koc. Znaleźli porzuconą manierkę. Raph podniósł ją i uśmiechnął się, gdy w środku zachlupała woda.

W głębi tunelu płomienie oblewały skały pomarańczem i czerwienią, odsłaniając surowe mięso ziemi. Przejście zagradzało świeże rumowisko powstałe po zawaleniu się stropu, rezultat poświęcenia Shirly. Juliette wyobraziła sobie przyjaciółkę po drugiej stronie osuwiska. Widziała Shirly leżącą bezwładnie w pomieszczeniu sterowania — uduszoną, zatrutą lub zwyczajnie zdezintegrowaną przez powietrze z zewnątrz. Obraz zmarłej przyjaciółki dołączył do wizerunku Lukasa w jego mieszkanku pod serwerami, gdzie spoczął z martwą, bezwładną dłonią na milczącej radiostacji.

Radio Juliette również zamilkło. W środku nocy ktoś z góry nadawał przez chwilę, budząc ją. Ucięła rozmowę słowami, że wszyscy nie żyją. Następnie postanowiła skontaktować się z Lukasem. Próbowała raz po raz, ale słuchanie radiowego szumu sprawiało jej zbyt wiele bólu. Wyczerpywało zarówno ją, jak i baterię, więc w końcu wyłączyła urządzenie. Przez krótką chwilę rozważała pomysł, aby przejść na kanał pierwszy i wydrzeć się na tego skurwiela, który ją zdradził, ale nie chciała, żeby wiedzieli, że ktokolwiek z jej ludzi przetrwał, że został im ktoś jeszcze do zabicia.

Juliette wahała się między gniewem za wyrządzone zło i żałobą po tych, których wśród nich zabrakło. Wsparta o ojca, podążała za Raphem i Bobbym w kierunku odgłosów kopania: szczęknięć, trzasków i pokrzykiwań. Musiała kupić sobie trochę czasu i ocalić to, co jej zostało. Jej mózg pracował jakby w trybie rezerwowym, a ciało było odrętwiałe, potykała się. Wiedziała jedno — ponowne połączenie dwóch silosów w jeden oznaczało śmierć. Widziała opadającą w dół klatki schodowej białą mgłę i wiedziała, że to nie jakiś nieszkodliwy gaz, widziała przecież, co zostało z uszczelki i taśmy grzewczej. Oto jak zatruwano zewnętrzne powietrze. Oto jak zabijano światy.

— Uwaga na stopy! — burknął ktoś. Minął ich górnik, który toczył przed sobą taczkę pełną kamieni. Podłoże się wznosiło, sufit wisiał coraz niżej. Juliette rozpoznała dobiegający z przodu głos Courtnee. I Dawsona. Z miejsca zawału odwożono sterty urobku; postępy były widoczne. Juliette poczuła się rozdarta pomiędzy potrzebą ostrzeżenia Courtnee oraz pragnieniem, by rzucić się do pracy i kopać rękami, łamiąc sobie paznokcie, żeby drążyć w kierunku tego, co tam się stało — i pal licho śmierć.

— Dobra, oczyśćmy górę zanim zaczniemy dalej kopać. I czemu to tak długo trwa, gdzie ten młot pneumatyczny? Może weźmy hydraulikę z tamtego generatora? To, że jest ciemno nie znaczy, że nie widzę jak się opieprzacie, szumowiny jedne…

Courtnee zamilkła na widok Juliette. Jej twarz stężała, zacisnęły się wargi. Juliette czuła, że przyjaciółka waha się między spoliczkowaniem a przytuleniem jej. Zabolało ją, że nie zrobiła żadnej z tych rzeczy.

— Już wstałaś — powiedziała Courtnee.

Juliette odwróciła wzrok i przyjrzała się stercie kamieni. Sadza wirowała w powietrzu, wznosząc się znad dieslowych palników. Sprawiały one, że chłodne powietrze głębin ziemi wydawało się suche i rzadkie, a Juliette zaczęła martwić się o spalane przez nie tlen. Nie wiedziała, czy nieliczne farmy silosu siedemnastego podołają wyzwaniu. A co ze wszystkimi nowymi płucami — setkami par — które również wysysały stąd tlen?

— Musimy o tym pogadać — powiedziała Juliette, wskazując na rumowisko.

— Możemy pogadać o tym, co się do cholery stało, kiedy już przekopiemy się do domu. Gdybyś zechciała chwycić za łopatę…

— Te skały to jedyne, co nas trzyma przy życiu — powiedziała Juliette.

Kilku spośród kopiących zamarło na widok Juliette. Courtnee warknęła, żeby wracali do pracy, posłuchali. Juliette nie wiedziała, jak jej to delikatnie przekazać. W ogóle nie wiedziała, jak to przekazać.

— Nie mam pojęcia, do czego zmierzasz… — zaczęła Courtnee.

— Shirly zawaliła strop i uratowała nas. Jeśli się przekopiecie, zginiemy. Jestem tego pewna.

— Shirly…?

— Nasz dom był zatruty, Court. Nie potrafię tego wyjaśnić, ale to prawda. Ludzie na górnych piętrach umierali. Słyszałam Petera i… — Złapała oddech. — I Luke’a. Peter widział zewnętrze. Zewnętrze. Drzwi były otwarte, a ludzie umierali. A Luke… — Juliette przygryzła wargę, aż od bólu rozjaśniło jej się w głowie. — Od razu pomyślałam, że trzeba tu wszystkich zabrać, bo wiedziałam, że tutaj jest bezpiecznie…

Courtnee zaśmiała jej się w twarz.

— Bezpiecznie? Myślisz, że tutaj…? — Zrobiła krok w kierunku Juliette. Teraz już nikt nie kopał. Ojciec Juliette położył córce dłoń na ramieniu i spróbował ją odciągnąć, ale ona się nie cofnęła.

— Myślisz, że tutaj jest bezpiecznie? — syknęła Courtnee. — Gdzie my, psiakrew, jesteśmy? Tam dalej jest pomieszczenie, które kurewsko przypomina naszą salę generatora, tyle że to zardzewiała kupa złomu. Myślisz, że te maszyny jeszcze kiedyś pójdą w ruch? Jak myślisz, ile zostało nam tu powietrza? Ile paliwa? A co z jedzeniem i wodą? Daję nam góra parę dni, jeśli nie wrócimy do domu. Parę dni kopania bez wytchnienia, głównie rękami. Masz w ogóle pojęcie co zrobiłaś, sprowadzając nas tutaj?

Juliette wytrzymała atak. Przyjęła go z otwartymi ramionami. Najchętniej sama dorzuciłaby jeszcze coś od siebie.

— Ja to zrobiłam — powiedziała. Odsunęła się od ojca i zwróciła twarzą do kopiących, których doskonale znała. Odwróciła się i krzyknęła w ciemną otchłań, z której przyszła. — Ja to zrobiłam! — krzyknęła na całe gardło, posyłając swoje słowa ku skazanym na zagładę ludziom. I znowu zawołała. — Ja to zrobiłam! — Gardło paliło ją od sadzy i bolesnego wyznania, jej pierś zdawała się pękać z rozpaczy, odsłaniając surowe mięso. Znowu poczuła na ramieniu dłoń ojca. Kiedy echo jej wybuchu ucichło, dały się słyszeć tylko trzaski i szepty otwartych płomieni.

— To moja wina — powiedziała, kiwając głową. — W ogóle nie powinniśmy byli tu przychodzić. Nie powinniśmy. Może to przez mój podkop nas zatruli albo przez moje wyjście poza silos, ale tutejsze powietrze jest czyste. Obiecałam wam wszystkim, że to miejsce istnieje i że powietrze nie jest trujące. A teraz mówię wam, z taką samą pewnością, że nasz dom przepadł. Jest zatruty. Otwarty na zewnętrze. Wszyscy, którzy zostali… — Spróbowała nabrać tchu. W sercu czuła pustkę, w żołądku supeł. Znowu podtrzymał ją ojciec. — Tak, to moja wina. To ja ich sprowokowałam. To dlatego człowiek, który to zrobił…

— Człowiek? — zapytała Courtnee.

Juliette zlustrowała swoich dawnych przyjaciół, mężczyzn i kobiety, z którymi przez lata pracowała ramię w ramię.

— Tak, człowiek. Z jednego z silosów. Istnieje pięćdziesiąt silosów takich jak nasz…

— Tak nam mówiłaś — przerwał burkliwie jeden z kopiących. — Tak mówią mapy.

Juliette odszukała go wzrokiem. Był to Fitz, nafciarz i były mechanik.

— A nie wierzysz mi, Fitz? Teraz jesteś przekonany, że w całym wszechświecie istnieją tylko dwa silosy i akurat znalazły się tak blisko siebie? Że pozostała część mapy to kłamstwo? Mówię wam, stałam na wzgórzu i widziałam je na własne oczy. Podczas gdy my tkwimy tutaj dusząc się spalinami, dziesiątki tysięcy ludzi żyją sobie jakby nigdy nic, tak jak my kiedyś…

— I myślisz, że powinniśmy się do nich przekopać?

Juliette nie brała tej możliwości pod uwagę.

— Może — odparła. — Możliwe, że to okazałoby się dla nas jedynym ratunkiem. Ale najpierw musimy się dowiedzieć, kto tam mieszka i czy tam jest bezpiecznie. Możemy natknąć się na silos zrujnowany tak jak nasz. Albo pusty jak ten. Albo pełen ludzi, którzy nie ucieszą się na nasz widok. Tamtejsze powietrze może okazać się toksyczne. Ale mogę wam powiedzieć jedno: istnieją inni.

Jeden z kopiących zsunął się z rumowiska, żeby dołączyć do rozmowy.

— A co jeśli po drugiej stronie tej sterty głazów wszystko jest w porządku? Czy to nie ty zawsze paliłaś się, żeby zajrzeć i sprawdzić?

Juliette przyjęła ten cios.

— Jeśli wszystko jest u nich w porządku, wtedy przyjdą po nas. Usłyszymy ich. Gorąco pragnę, żeby tak się stało. Bardzo chciałabym się mylić. Ale się nie mylę. — Zlustrowała ich ciemne twarze. — Mówię wam, że za tymi skałami czeka nas tylko śmierć. Myślicie, że nie chcę mieć nadziei? Straciłam… wszyscy straciliśmy bliskich. Słyszałam jak ludzie, których kochałam wydawali ostatnie tchnienie, a wy sądzicie, że nie chcę tam pójść i się przekonać? I pogrzebać ich jak należy? — Otarła łzy. — Ani mi się ważcie myśleć, że nie kusi mnie, żeby chwycić łopatę i pracować przez trzy zmiany, aż się przekopiemy. Ale ja wiem, że w ten sposób urządziłabym pogrzeb ocalałym. Przerzucalibyśmy ziemię i kamienie do własnego grobu.

Nikt się nie odezwał. Gdzieś w półmroku grawitacja wygrała zmagania z materią i parę luźnych kamyków z grzechotem osunęło im się pod stopy.

— Więc co mamy robić? — zapytał Fitz. Courtnee głośno wciągnęła powietrze, wyraźnie poirytowana na myśl, że ktokolwiek mógłby jeszcze słuchać rad Juliette.

— Potrzebujemy dnia albo dwóch, żeby ustalić, co się stało. Jak mówiłam, istnieje wiele światów takich jak nasz. Nie wiem, co się w nich znajduje, ale wiem, że mieszkańcy jednego z nich uważają się za szefów. Grozili nam już wcześniej, mówili, że mogą nas zabić jednym wciśnięciem guzika i podejrzewam, że to właśnie zrobili. Jestem przekonana, że to samo zrobili również z tym światem. — Wskazała na tunel prowadzący do silosu siedemnastego. — Tak, przyznaję, możliwe, że to z powodu moich gróźb albo dlatego, że wyszłam na zewnątrz w poszukiwaniu odpowiedzi. Możecie mnie za te grzechy wysłać na czyszczenie. Z chęcią pójdę. Wyjdę na czyszczenie i umrę na waszych oczach. Ale najpierw pozwólcie, że powiem to, co wiem. Silos, w którym przebywamy zaleje woda. Nawet w tej chwili powoli się nią napełnia. Musimy uruchomić pompy, żeby go osuszały. Nie możemy dopuścić do tego, żeby wyschły farmy i zgasły lampy, musimy zadbać o to, żeby mieć czym oddychać. — Wskazała na zamocowany w ścianie palnik. — Marnujemy mnóstwo powietrza.

— A skąd niby weźmiemy prąd? Ja jako pierwsza wyszłam z tunelu. To sterta rdzy!

— Na trzydziestych jest zasilanie — powiedziała. — Czysta energia. Zasila pompy i lampy na farmach. Ale nie powinniśmy na niej polegać. Przywieźliśmy ze sobą własne źródło zasilania…

— Generator zapasowy — odezwał się ktoś.

Juliette kiwnęła głową, zadowolona, że słuchali. Przynajmniej przestali kopać.

— Wezmę na swoje barki ciężar tego, co zrobiłam — powiedziała Juliette, a płomienie rozmyły się za warstewką łez. — Ale to ktoś inny sprowadził na nas zagładę. Wiem, kto to był. Rozmawiałam z nim. Musimy przetrwać na tyle długo, by on i jego ludzie zapłacili…

— Zemsta — przerwała Courtnee ostrym szeptem. — Po tym, jak wielu zginęło, próbując się zemścić po twoim czyszczeniu…

— Nie, nie zemsta. Przeciwdziałanie. — Juliette patrzyła przez chwilę w ciemny tunel. — Mój przyjaciel Solo pamięta, jak ten świat… jego świat… został zniszczony. Nie sprawili tego bogowie, tylko ludzie. Ludzie na tyle nieodlegli, że da się z nimi rozmawiać przez radio. Istnieją inne światy, a tamci trzymają palce nad ich przyciskami. Wyobraźcie sobie, co by było, gdyby ktoś przed nami wziął sprawy w swoje ręce. Żylibyśmy sobie spokojnie bez świadomości, że zagrożenie w ogóle istniało. Nasi bliscy wciąż by żyli. — Odwróciła się z powrotem do Courtnee i pozostałych. — Nie powinniśmy się mścić za to, co zrobili. Nie. Powinniśmy dorwać ich za to, do czego są zdolni. Zanim zrobią to ponownie.

Spojrzała starej przyjaciółce w oczy w poszukiwaniu zrozumienia i akceptacji. Courtnee jednak odwróciła się do niej plecami. Odwróciła się od Juliette i zmierzyła wzrokiem stertę skał, których próbowali się pozbyć. Minęła długa chwila, dym wypełniał powietrze, pomarańczowe płomienie szeptały.

— Fitz, weź ten palnik — rozkazała Courtnee. Stary nafciarz wahał się przez moment, ale usłuchał. — Zgaś to draństwo — poleciła; brzmiała jakby brzydziła się sobą. — Marnujemy powietrze.

Elise słyszała w dole głosy, które niosły się po klatce schodowej. W jej domu byli nieznajomi. Obcy. Kiedy ona i bliźniaki byli niegrzeczni, Rickson straszył ich opowieściami o nieznajomych, od których odechciewało się opuszczać ich dom za farmami. Dawno temu, mówił Rickson, każdy obcy próbował cię zabić i zabrać twoje rzeczy. Nawet tym, którzy cię znali nie wolno było ufać. Tak opowiadał Rickson późno w nocy, kiedy klikające czasomierze sprawiały, że światła nagle gasły.

Rickson wiele razy opowiadał im historię o tym, że urodził się, bo dwoje ludzi było zakochanych — cokolwiek to znaczyło — a jego ojciec wyciął zatrutą pigułkę z biodra jego mamy, i że to stąd biorą się dzieci. Ale nie zawsze było tak, że rodzice się zakochali. Czasem bywali to obcy ludzie — mówił — którzy przychodzili i brali, co chcieli. W tych zamierzchłych czasach byli to mężczyźni i często chcieli, żeby kobiety rodziły im dzieci, tak więc wycinali im z ciała zatrute pigułki i kobiety rodziły dzieci.

Elise nie miała w biodrze zatrutej pigułki. Jeszcze nie. Hannah mówiła, że one wyrastają późno, jak zęby mądrości, i dlatego ważne jest, żeby mieć dzieci jak najwcześniej. Rickson mówił, że to nieprawda, że jeśli ktoś się urodził bez pigułki to nigdy nie będzie jej mieć, a Elise nie wiedziała już, w co ma wierzyć. Przystanęła na schodach i pomacała się po boku, sprawdziła, czy nie czuć guzka. Ze skupieniem dotknęła językiem luki po mleczaku i wyczuła coś twardego pod dziąsłem. Chciało jej się płakać na myśl, że jej ciało potrafiło bez pytania zrobić coś głupiego, na przykład wyhodować sobie zęby albo pigułki. Zawołała Pieska, który znowu jej się wyrwał i pomknął na górę, znikając jej z oczu. Piesek był taki niesforny. Elise zaczęła się zastanawiać, czy da się w ogóle trzymać szczeniaczka, a może one zawsze uciekały. Mimo to się nie rozpłakała. Chwyciła za poręcz i zrobiła krok w górę, a potem kolejny. Nie chciała mieć dzieci. Chciała tylko, żeby Piesek z nią został, a wtedy jej ciało niech sobie robi co chce.

Wyprzedził ją mężczyzna — to nie był Solo. Solo kazał jej trzymać się blisko. „Powiedz to Pieskowi” — odparła, gdy ją dogonił. Opłacało się mieć w zanadrzu takie wymówki. Jak pestki dyni w kieszeni. Mężczyzna, który ją wyprzedził obejrzał się przez ramię. Był nieznajomy, ale chyba nie chciał zabrać jej rzeczy. Już jakieś miał, trzymał zwój czarno-żółtych przewodów, które dyndały się z sufitu na farmach. Rickson mówił, żeby ich nigdy nie dotykać. Może ten człowiek nie znał zasad. Dziwacznie było widzieć w swoim domu ludzi, których nie znała, ale Rickson czasami kłamał albo się mylił, więc może kłamał albo się mylił opowiadając swoje straszne opowieści i może to Solo miał rację. Może ci obcy to nic złego. Więcej osób do pomocy, więcej rąk do napraw i kopania w ziemi rowków nawadniających, żeby wszystkie rośliny mogły się porządnie napić. Więcej ludzi takich jak Juliette, którzy przychodzili i ulepszali ich dom, zabierali ich do miejsca, gdzie światła paliły się cały czas i gdzie dało się zagrzać wodę na kąpiel. Dobrzy nieznajomi.

Na spirali schodów pojawił się kolejny mężczyzna, tupiąc głośno. Dźwigał worek, z którego wystawały zielone liście i za którym ciągnął się zapach dojrzałych pomidorów i jagód. Elise przystanęła i odprowadziła go wzrokiem. Słyszała w głowie głos Hanny: To za dużo, nie wolno tyle zrywać na raz. Za dużo. Kolejne zasady, których nikt nie znał. Możliwe, że Elise będzie musiała ich nauczyć. Miała książkę, która mogła nauczyć ludzi jak łowić ryby i tropić zwierzynę. Jednak zaraz potem przypomniała sobie, że ryb już nie było. I nie potrafiła wytropić nawet jednego szczeniaczka.

Na myśl o rybach zrobiła się głodna. Miała wielką ochotę natychmiast coś zjeść i to jak najwięcej. Zanim jedzenie się skończy. Tego rodzaju głód czuła czasem, kiedy bliźniaki jadły. Nawet jeśli nie była głodna, też chciała trochę. Chciała mnóstwo. Zanim zabraknie.

Dreptała w górę, stopień za stopniem, a obciążona albumem torba obijała jej się o udo. Elise żałowała, że nie została z pozostałymi i że Piesek nie mógł usiedzieć w miejscu.

— Hej, ty.

Mężczyzna na najbliższym podeście spoglądał na nią zza barierki. Miał czarną brodę, ale bardziej zadbaną niż u Solo. Elise przystanęła na moment, a potem ruszyła dalej. Mężczyzna i platforma zniknęli jej na chwilę z oczu. Gdy dotarła do podestu schodów, czekał na nią.

— Oddzieliłaś się od stada? — zapytał mężczyzna.

Elise przechyliła głowę w bok.

— Nie mogłabym być w stadzie — powiedziała.

Mężczyzna o ciemnej brodzie i jasnych oczach zmierzył ją wzrokiem. Miał na sobie brązowy kombinezon. Rickson też taki miał i czasem go nosił. Chłopak z bazaru był podobnie ubrany.

— A to czemu? — zapytał.

— Nie jestem owcą — odparła Elise. — To owce zbierają się w stada, a ich już nie ma.

— Co to jest owca? — zapytał mężczyzna. A jego jasne oczy błysnęły jeszcze jaśniej. — Widziałem cię. Należysz do dzieciaków, które tu mieszkały, prawda?

Elise kiwnęła głową.

— Możesz przyłączyć się do naszego stada. Stado to zgromadzenie ludzi. Członków kościoła. Chodzisz do kościoła?

Elise pokręciła głową. Położyła rękę na swoim albumie, w którym była strona o owcach, o tym, jak je hodować i o nie dbać. Książka mówiła co innego niż ten człowiek. W żołądku poczuła pustkę. Zastanawiała się, komu zaufać. Przychylała się raczej ku książce, która w wielu sprawach okazała się prawdziwa.

— Chcesz wejść do środka? — Mężczyzna zamaszystym gestem wskazał na drzwi. Elise zajrzała do ciemnego wnętrza. — Jesteś głodna?

Elise pokiwała głową.

— Zbieramy jedzenie. Znaleźliśmy kościół. Pozostali wkrótce wrócą z farm. Masz ochotę wejść i coś zjeść albo się napić? Zebrałem tyle, ile dałem radę unieść. Podzielę się z tobą. — Położył jej dłoń na ramieniu, a Elise przyjrzała się jego przedramieniu, które pokrywały gęste, ciemne włoski jak u Solo, ale nie u Ricksona. Zaburczało jej w brzuchu, a farmy wydały się nagle strasznie odległe.

— Muszę znaleźć Pieska — powiedziała, a jej głos zabrzmiał nikle w przepastnej klatce schodowej, niczym maleńki obłoczek pary w chłodnym powietrzu.

— Znajdziemy twojego pieska — obiecał mężczyzna. — Wejdź do środka. Bardzo bym chciał, żebyś mi opowiedziała o swoim świecie. To prawdziwy cud. A czy wiesz, że i ty jesteś cudem? Bo jesteś.

Elise wcale nie wiedziała. Nie czytała o tym w żadnej z książek, z których poskładała swój album. Z drugiej strony, ominęła wiele stron. Zaburczało jej w brzuchu. Jej brzuch do niej mówił, więc ruszyła za tym mężczyzną z ciemną brodą przez ciemny korytarz. Z przodu dobiegały głosy, kojąca i cicha mieszanka nucenia i szeptów, a Elise zastanowiła się, czy tak właśnie brzmi stado.

Silos 1

Wraz ze śniadaniem zjawiło się towarzystwo. Poprzedniego dnia zostawili Donalda samego sobie i nie podali mu posiłku. Podejrzewał, że to jakaś technika przesłuchań. Tak samo jak hałaśliwy stukot butów za drzwiami w samym środku nocy. Nie dawali mu spać. Robili wszystko, żeby rozregulować jego zegar biologiczny, wytrącić go z równowagi i doprowadzić do obłędu. A może wtedy był dzień, a teraz była noc i wcale go nie głodzili. Ciężko powiedzieć. Stracił poczucie czasu. Jasny krąg na ścianie i wystający z tynku haczyk znaczyły miejsce, gdzie kiedyś wisiał zegar.

Razem z Thurmanem i śniadaniem przyszło dwóch mężczyzn w kombinezonach Ochrony. Donald spał w ubraniu. Wciągnął nogi na łóżko, gdy trzej mężczyźni wepchnęli się do jego ciasnej celi. Dwóch funkcjonariuszy Ochrony przyglądało mu się podejrzliwie. Thurman wręczył mu tacę — talerz jajecznicy, herbatnik, woda i sok. Donald niemal zwijał się z bólu, ale i konał z głodu. Nie dali mu sztućców, więc zaczął jeść jajka rękami. Gorące jedzenie dobrze robiło na obolałe żebra.

— Sprawdź panele sufitowe — powiedział jeden z nich. Donald go poznał. Brevard. Był szefem Ochrony prawie tak długo, jak trwała zmiana Donalda. Zdawał sobie sprawę, że Brevard nie jest jego przyjacielem.

Drugi mężczyzna był młodszy. Donald go nie pamiętał. Zwykle przesiadywał do późna i stronił od ludzi, więc stróża nocnego znał lepiej niż tych tutaj. Młody funkcjonariusz wdrapał się na przyspawaną do ściany komódkę i uniósł panel sufitowy. Wziął przypiętą do paska latarkę i poświecił we wszystkie strony. Donald dobrze wiedział, co mężczyzna tam widział. Sam już dawno tam zajrzał.

— Zablokowane — powiedział młody funkcjonariusz.

— Na pewno?

— To nie on — stwierdził Thurman. Przez cały czas nie spuszczał Donalda z oczu. Zamaszystym gestem omiótł pokój. — Tam było pełno krwi. Byłby nią schlapany.

— Chyba że gdzieś się umył i przebrał.

Thurman zmarszczył brwi na ten pomysł. Stanął parę kroków od Donalda, który nagle przestał być głodny.

— Kto to był? — zapytał Thurman.

— Ale gdzie?

— Nie udawaj kretyna. Zaatakowano jednego z moich ludzi, a tej samej nocy ktoś w stroju technika z sekcji reaktora przeszedł przez bramkę ochrony na tym piętrze. Szedł tym korytarzem. Zgaduję, że szukał ciebie. Poszedł do łączności, a przecież wiem, że tam przesiadywałeś. Nie ma mowy, żebyś działał sam. Masz wspólnika, może kogoś ze swojej ostatniej zmiany. Kogo?

Donald odłamał kawałek herbatnika i włożył go do ust, żeby zająć czymś wargi. Charlotte. Co ona wyprawiała? Łaziła po silosie i go szukała? Poszła do łączności? Jeśli to ona, chyba postradała zmysły.

— On coś wie — powiedział Brevard.

— Nie mam pojęcia, o czym mówicie — zaprzeczył Donald. Upił łyk wody i zauważył, że trzęsie mu się dłoń. — Kto został napadnięty? Nic mu nie jest? — Przeszło mu przez myśl, że może znaleziono krew jego siostry. Co on najlepszego zrobił, budząc ją? Znów pomyślał, że może lepiej się przyznać i powiedzieć im o kryjówce Charlotte, żeby oszczędzić jej samotności.

— To był Eren — powiedział Thurman. — Zszedł z późnej zmiany, pobiegł do windy, a potem znaleziono go trzydzieści pięter niżej w kałuży krwi.

— Eren jest ranny?

— Eren jest martwy — odparł Brevard. — Śrubokręt w szyi. Jedna z wind jest ubabrana jego krwią. Chcę wiedzieć, gdzie ukrywa się człowiek, który to…

Thurman uniósł dłoń, a Brevard zamilkł w pół słowa.

— Dajcie nam chwilę — powiedział Thurman.

Młody funkcjonariusz stojący na komodzie na powrót zamocował panel sufitowy. Zeskoczył i otarł dłonie o uda, zostawiając na meblu warstewkę kłaczków i styropianowego śniegu. Mężczyźni z Ochrony wyszli. Zanim zamknęły się za nimi drzwi, Donald rozpoznał na korytarzu jednego z pracowników biurowych i omal nie zawołał do niego. Zastanawiał się, co wszyscy musieli sobie pomyśleć, kiedy dowiedzieli się, że nie był tym, za kogo się podawał.

Thurman sięgnął do kieszeni na piersi i wydobył złożoną, kwadratową szmatkę, świeżą chustkę. Wręczył ją Donaldowi, który przyjął ją z wdzięcznością. Dziwne, co uchodziło teraz za podarunek. Zaczekał na atak kaszlu, ale akurat trwała jedna z tych rzadkich chwil ulgi. Thurman wyjął plastikową torebkę i przytrzymał ją otwartą. Donald zorientował się, do czego miała służyć, więc wyjął z kieszeni swoją chustkę i wrzucił poplamioną krwią szmatkę do woreczka.

— Do analizy, tak?

Thurman pokręcił głową.

— Nie ma takiej potrzeby, wszystko już wiemy. To tylko… taki gest. No wiesz, w końcu próbowałem cię zabić. To był przejaw słabości z mojej strony i tylko dzięki fizycznej słabości mi się to nie udało. Okazuje się, że miałeś rację co do Anny.

— Eren naprawdę nie żyje?

Thurman kiwnął głową. Donald rozłożył chustkę i z powrotem ją złożył.

— Lubiłem go.

— Był dobrym człowiekiem. Jednym z moich rekrutów. Wiesz, kto go zabił?

Donald wreszcie zrozumiał, po co ta chustka. Zły glina stał się dobrym gliną. Potrząsnął głową. Próbował wyobrazić sobie, jak Charlotte dokonuje takiego czynu — i nie potrafił. Ale z drugiej strony, nie umiał też wyobrazić jej sobie zrzucającej bomby czy robiącej pięćdziesiąt pompek. Była enigmą zamkniętą w jego dzieciństwie. Bezustannie zaskakiwała.

— Nie wyobrażam sobie, żeby ktokolwiek kogo znam zabił w ten sposób człowieka. Oprócz ciebie.

Thurman nie zareagował.

— Kiedy mnie usypiacie?

— Dzisiaj. Mam jeszcze inne pytanie.

Donald wziął z tacy wodę i pociągnął solidny łyk. Była zimna. To niesamowite, jak wspaniale mogła smakować woda. Powinien od razu powiedzieć Thurmanowi o Charlotte. Albo zaczekać do momentu, gdy będą mieli go uśpić. W każdym razie nie mógł zostawić jej samej sobie. Zauważył, że Thurman czeka na jego reakcję.

— No, słucham — powiedział.

— Pamiętasz może, czy Anna opuszczała zbrojownię, kiedy byłeś na chodzie? Rozumiem, że byłeś z nią przez krótki czas.

— Nie — odparł Donald. I wcale nie odnosił wrażenia, że byli ze sobą krótko. Dla niego trwało to całe życie. — A co? Co ona zrobiła?

— Pamiętasz, żeby wspominała coś o dopływie gazu?

— Dopływ gazu? Nie. Nawet nie wiem, co to znaczy. Czemu pytasz?

— Odkryliśmy ślady sabotażu. Ktoś manipulował przy systemach doprowadzających gaz z Medycznego do Kontroli Populacji. — Thurman machnął ręką, jakby chciał powiedzieć „zresztą nieważne”. — Jak już mówiłem, myślę, że miałeś rację co do Anny. — Odwrócił się do wyjścia.

— Zaczekaj — powiedział Donald. — Mam pytanie.

Thurman zawahał się z dłonią na klamce.

— Co mi dolega? — zapytał Donald.

Thuran opuścił wzrok na czerwoną szmatkę w plastikowej torebce.

— Widziałeś kiedyś, jak wygląda krajobraz po bitwie? — Jego głos stał się cichy. Przytłumiony. — Teraz twoje ciało jest polem bitwy. Oto co dzieje się teraz w twoim organizmie. Miliardowe armie ścierają się ze sobą. Maszyny, które chcą rozerwać cię na strzępy oraz te, które mają nadzieję utrzymać cię w jednym kawałku. Pod ich butami twoje ciało zmieni się w szrapnele i błoto.

Thurman kaszlnął w pięść. Zaczął otwierać drzwi.

— Tamtego dnia wcale nie zamierzałem zejść ze stoku — odezwał się Donald. — Nie wyszedłem, żeby mnie zobaczyli. Chciałem tylko umrzeć.

Thurman kiwnął głową.

— Domyśliłem się później. I powinienem był ci na to pozwolić. Ale oni wszczęli już alarm. Wpadłem i zobaczyłem, jak moi ludzie mocują się z kombinezonami, a ty uszedłeś już połowę drogi. To tak, jakby do mojego okopu wpadł granat. Zadziałały instynkty, rzuciłem się na niego.

— Niepotrzebnie — powiedział Donald.

Thurman otworzył drzwi. Po drugiej stronie czekał Brevard.

— Wiem — odparł. I zniknął.

Darcy pracował na kolanach. Zanurzał karmazynową szmatę w wiadrze pełnym czerwonej wody i wyciskał, aż stawała się różowa, a potem wracał do szorowania podłogi windy. Ściany były już czyste, a próbki wysłano do analizy. Pracował i mamrotał do siebie, przedrzeźniając Brevarda: „Pobierz próbki, Darcy. Wyczyść to, Darcy. Przynieś mi kawę, Darcy.” Nie rozumiał, w jaki sposób przynoszenie kawy i zmywanie krwi wpasowywało się w zakres jego obowiązków. Tęsknił za nudnymi nocnymi zmianami; nie mógł się doczekać, aż wszystko wróci do normy. Zadziwiające, co człowiek jest w stanie uznać za normę. Już prawie nie czuł miedzianego zapachu w powietrzu i metalicznego posmaku na języku. Tak samo było z tymi codziennymi dawkami leków w papierowych kubeczkach, bezsmakowym jedzeniem, nawet z piekielnym brzęczeniem zablokowanych drzwi windy. Tyle rzeczy, do których człowiek się przyzwyczajał, aż w końcu znikały. Rzeczy, które nikły i zmieniały się w tępy ból niczym wspomnienia z poprzedniego życia.

Darcy niewiele pamiętał ze swojego dawnego życia, ale wiedział, że był dobry w swoim fachu. Miał wrażenie, że pracował w ochronie — dawno temu, w świecie, o którym się nie mówiło, świecie uwięzionym w starych filmach, powtórkach seriali i snach. Kołatało mu się w głowie mgliste wspomnienie, że trenowano go do tego, by przyjął za kogoś kulę. Często śnił mu się jeden bardzo namacalny sen — poranny jogging, powietrze chłodzi spływający po czole i karku pot, ptaki ćwierkają, a on biegnie za jakimś starszym mężczyzną w spodniach dresowych i zauważa, że mężczyzna łysieje. Darcy pamiętał słuchawkę, która robiła się śliska i ciągle wypadała z ucha. Pamiętał, jak spoglądał na tłumy, jak jego serce biło szybciej, gdy baloniki pękały, a gaźniki zabytkowych skuterów strzelały, jak bezustannie czekał na szansę, by wziąć na siebie…

Kulę.

Darcy przestał szorować i otarł rękawem twarz. Wbił spojrzenie w szczelinę między podłogą a ścianą windy, gdzie zaklinowało się coś lśniącego, niewielki metalowy kamyk. Spróbował wyjąć go palcami, ale nie mieściły się w szczelinie. Kula. I tak nie powinien jej dotykach.

Szmata wylądowała z pluskiem w wiadrze. Darcy wziął z korytarza zestaw do pobierania próbek. Winda wciąż brzęczała i brzęczała, nie mogąc znieść bezruchu, chcąc znów ruszyć w drogę.

— Ochłoń trochę — szepnął Darcy. Wyjął z pudełka torebkę na próbki. Pęsety nie było tam, gdzie powinna być. Szperał na dnie, aż wreszcie ją znalazł, przeklinając ludzi z poprzednich zmian, którzy nie mieli krzty szacunku dla kolegów z pracy. To jak mieszkanie w akademiku, pomyślał Darcy. Nie, złe słowo, ale właściwe wspomnienie. Jak mieszkanie w koszarach. Pozory ładu przykrywające bałagan. Gładko zaścielona pościel na poplamionych materacach. Tacy właśnie byli ludzie, którzy nie odkładali rzeczy na odpowiednie miejsce.

Za pomocą pęsety wyciągnął kulę i wrzucił ją do plastikowej torebki. Była lekko odkształcona, ale nie bardzo. Nie trafiła w nic twardego, ale w coś trafiła. Gdy potarł torebką o pocisk i spojrzał pod światło, dostrzegł na folii różową smugę. Na kuli była krew. Przyjrzał się podłodze, żeby sprawdzić, czy nie nachlapał krwawej wody w miejsce, gdzie zaklinował się pocisk i czy krew nie znalazła się tam z powodu jego niedbalstwa.

Najwyraźniej nie. Mężczyzna, którego znaleziono martwego został dźgnięty w szyję, ale w pobliżu leżał pistolet. Darcy pobrał próbki krwi z dwunastu miejsc we wnętrzu windy. Technik medyczny odebrał próbki, a Stevens i szef Ochrony powiedzieli, że wszystkie pasowały do ofiary. Ale teraz Darcy najprawdopodobniej miał próbkę napastnika, który wciąż był na wolności. Mężczyzny, który zabił Erena. Prawdziwą wskazówkę.

Ściskał w ręku woreczek z próbką i czekał na windę ekspresową. Przez chwilę rozważał, czy nie zanieść jej Stevensowi — tak nakazywałyby protokoły — ale to on znalazł kulę, rozpoznał co to jest i ostrożnie ją wydobył. Zasługiwał na to, by jako pierwszy zobaczyć wyniki.

Przyjechała ekspresówka i zadzwoniła radośnie. Ze środka wyszedł ewidentnie wyczerpany mężczyzna w purpurowym kombinezonie, turlając przed sobą wiadro na kółkach i mopa. Darcy, zamiast zawiadomić Stevensa o znalezisku, wezwał posiłki. Nocnego dozorcę. Uścisnęli sobie ręce. Darcy podziękował za to, że mężczyzna zechciał zostać na nocnej zmianie i obiecał, że mu się odwdzięczy, a potem zajął jego miejsce w windzie ekspresowej.

Musiał zjechać tylko dwa piętra w dół. To szaleństwo — jechać ekspresówką dwa poziomy. W tym silosie przydałyby się schody. Nieraz potrzebował pójść piętro wyżej albo niżej, a i tak musiał czekać pięć minut na tę cholerną windę. To nie miało sensu. Westchnął i wcisnął przycisk — skrzydło medyczne. Zanim drzwi się zamknęły, usłyszał jeszcze mokre plaśnięcie mopa.

Gabinet doktora Whitmore’a był zatłoczony. Nie pracownikami — był tam tylko Whitmore i dwóch zakrzątanych techników medycznych — ale ciałami. Na płytach leżały dwa dodatkowe ciała. Jedno należało do kobiety, którą znaleziono martwą dzień wcześniej; Darcy pamiętał, że miała na imię Anna. Drugie należało do Erena, byłego szefa silosu. Whitmore siedział przy komputerze, pisząc na klawiaturze, podczas gdy technicy zajmowali się denatami.

— Sir?

Whitmore odwrócił się. Jego wzrok powędrował z twarzy Darcy’ego na jego dłonie.

— Co tam mamy?

— Jeszcze jedną próbkę. Na pocisku. Zrobi pan testy?

Whitmore machnął ręką na jednego z mężczyzn na sali operacyjnej, który wyszedł, przeciągając się.

— Możesz się tym zająć?

Technik nie wyglądał na podekscytowanego. Ściągnął poplamione krwią rękawiczki i cisnął do zlewu, żeby potem je umyć i wysterylizować.

— Zobaczmy — powiedział.

Maszyna uwinęła się szybko. Przez chwilę popiskiwała, zaszumiała, a potem wypluła z siebie kartkę papieru. Technik sięgnął po wyniki, nim zdążył to zrobić Darcy.

— Aha. Mamy trafienie. Należy do… Hm. Dziwne.

Darcy spojrzał na raport. Zobaczył wykres paskowy, ten unikalny kod UPC ludzkiego DNA. Poziom rozmaitych substancji we krwi był zaszyfrowany nieodgadnionymi skrótami: IFG, PLT, Hgb. Lecz w miejscu, gdzie powinny znaleźć się szczegółowe informacje z rejestru personelu, widniało tylko: Emer. Reszta pól była pusta.

— Emer — powiedział technik. Podszedł do umywalki, żeby umyć dłonie i rękawiczki. — Dziwne imię. Kto normalny by sobie takie wybrał?

— Gdzie są pozostałe wyniki? — zapytał Darcy. — Te wcześniejsze.

Technik wskazał na kosz z papierami stojący u stóp doktora Whitmore’a, który nadal stukał w klawisze. Darcy przetrząsnął kosz i znalazł jeden z wcześniejszych wydruków. Uniósł obie kartki obok siebie.

— To nie imię — powiedział Darcy. — Ono znalazłoby się w pierwszej linijce. To oznaczenie lokalizacji. — Na drugim wyniku pod imieniem „Eren” widniał numer sali w kriosekcji oraz koordynaty komory zmarłego. Darcy przypomniał sobie nazwę jednej z mniejszych sal kriosekcji.

— Personel awaryjny — powiedział z satysfakcją. Emergency personnel. Rozwiązał zagadkę. Uśmiechnął się do pomieszczenia, ale pozostali wrócili już do pracy.

Sala oznaczona jako „Personel Awaryjny” była najmniejszym pomieszczeniem kriosekcji. Darcy przystanął przed metalowymi drzwiami. Widział swój oddech. Wstukał kod, a panel zamrugał na czerwono i zabrzęczał z dezaprobatą. Wprowadził więc główny kod ochrony, a drzwi szczęknęły i wsunęły się w ścianę.

Serce łomotało mu ze strachu i podekscytowania. Nie tyle podążał szlakiem wskazówek, co pozwalał porwać się temu szlakowi. Personel Awaryjny zarezerwowano na najbardziej ekstremalne przypadki, na sytuacje, gdy okazywało się, że Ochrona nie wystarczy. Przez gęstą mgłę przebijały się wspomnienia z czasów, gdy policjanci wycofywali się, aby zrobić miejsce ciężko opancerzonym ludziom, którzy wyskakiwali z półciężarówek i z militarną precyzją przejmowali budynek. Czy on sam był kimś takim? W poprzednim życiu? Nie pamiętał. Poza tym, ci tutaj byli inni. Wielu z nich budzono całkiem niedawno. Darcy pamiętał, że tak było, gdy zaczynał bieżącą zmianę. Byli pilotami. Pamiętał, że któregoś dnia zauważył zmarszczki fal na powierzchni swojej kawy. Później dowiedział się, że zrzucano z dronów bomby. Chodził od kapsuły do kapsuły, szukając pustej. Jak podejrzewał, ktoś nie poszedł spać, kiedy powinien. Albo został obudzony, by robić złe rzeczy.

Ta ostatnia możliwość napawała go strachem. Kto miał dostęp do takiego personelu? Kto miał możliwość budzenia ich w tajemnicy przed wszystkimi? Podejrzewał, że niezależnie od tego, komu przedstawi swoje odkrycia, informacja powędruje w górę łańcucha dowodzenia i w końcu trafi do osoby lub osób za to odpowiedzialnych. Uświadomił sobie coś jeszcze: ofiarą mordercy padł nie kto inny tylko obecny szef całego silosu, szef wszystkich silosów. Sprawa była poważna. Śmiertelnie poważna. Konflikt pomiędzy szefami silosu? Jeśli się w niego wplącze, może już nigdy nie zaparzyć przełożonemu kawy ani nie umyć upaćkanej krwią podłogi.

Sprawdził już dwie trzecie kriokomór i zaczynał podejrzewać, że może się mylił. To wszystko było zbyt naciągane. Udawał kogoś, kim nie był. Pomyślał, że nie znajdzie pustej kapsuły, bo nie ma żadnej wielkiej konspiracji, nikt z kierownictwa nie zabija ludzi…

A wtedy zajrzał do środka i nie zobaczył twarzy za szybą ani szronu na szkle. Dotknął jej, uzyskując pewność: kapsuła była wyłączona. Miała temperaturę otoczenia, była chłodna, ale nie lodowata. Sprawdził wyświetlacz. Obawiał się, że on również okaże się wyłączony, ale nie, urządzenie miało zasilanie. Imienia nie było. Tylko numer.

Darcy wyjął wydruk z raportem i kliknął długopisem. Tylko numer. Podejrzewał, że imię właściciela komory było zastrzeżone. Ale miał sprawcę. O tak, miał sprawcę. I choć nie znał jego imienia, wiedział, gdzie ci piloci spędzali czas, gdy odbywali zmianę. Miał silne podejrzenie co do tego, gdzie ten zaginiony człowiek z raną postrzałową mógł się ukrywać.

Charlotte zaczekała do rana, zanim znów odpaliła radio. Tym razem wiedziała, co chce powiedzieć. Wiedziała też, że nie ma wiele czasu. Rano znów słyszała ludzi za drzwiami windy dla dronów. Szukali jej.

Gdy uzyskała pewność, że sobie poszli, rozejrzała się na zewnątrz. Zabrali resztę notatek Donalda z sali konferencyjnej. Poszła do łazienki i zmieniła opatrunek. Zabandażowana rana zmieniła się w paskudny skrzep. Spodziewała się, że z sali na końcu korytarza zniknie radio, ale pomieszczenie sterowania było nietknięte. Widocznie nawet nie zaglądali pod folię, zakładając, że całe wyposażenie stanowiło część operacji. Odkryła radio. Urządzenie zabrzęczało, gdy włączyła zasilanie. Porozkładała między narzędziami teczki Donny’ego.

Wspomniała słowa brata. Powiedział, że nie będą żyć wiecznie. Bez kriokomór nie przetrwają na tyle długo, by zobaczyć skutki swoich działań. I dlatego ciężko było ludzi, mieszkańców tych trzydziestu paru silosów, które zostały? Nie zrobić nic znaczyło skazać większość z nich na śmierć. Charlotte miała ochotę zacząć krążyć nerwowo po sali. Podniosła mikrofon i zastanowiła się nad tym, co właśnie zamierzała zrobić: skontaktować się z obcymi. Ale kontakt był lepszy od nasłuchiwania. Poprzedniego dnia czuła się jak operator telefonu alarmowego, który mógł tylko słuchać, jak dokonuje się przestępstwo, niezdolny do odpowiedzi i wysłania pomocy.

Upewniła się, że pokrętło jest nastawione na siedemnastkę i dostroiła głośność oraz tłumienie zakłóceń, aż usłyszała cichy syk szumu. Jakimś sposobem garstce ludzi udało się przetrwać zagładę silosu. Charlotte podejrzewała, że przeszli górą. Ich burmistrz — ta Juliette, z którą rozmawiał jej brat — udowodniła, że to możliwe. Charlotte podejrzewała, że właśnie to przykuło uwagę jej brata. Po kombinezonie, nad którym pracował Donny domyślała się, że marzył o ucieczce. Możliwe, że ci ludzie znaleźli na to sposób.

Pootwierała teczki brata i rozłożyła jego odkrycia na blacie. Był wśród nich ranking silosów posortowanych według szans przetrwania. Był też list od Senatora, pakt samobójczy. I mapa silosów, ale nie z iksami, tylko z czerwonymi liniami, które zbiegały się w jednym punkcie. Charlotte poukładała notatki i spróbowała się uspokoić. Nie obchodziło jej, że mogą odkryć jej kryjówkę. Cholernie dobrze wiedziała, co chciała powiedzieć i co, jak sądziła, gorąco pragnął powiedzieć Donny, choć nie wiedział jak.

— Halo, mieszkańcy silosu osiemnastego. Mieszkańcy silosu siedemnastego. Nazywam się Charlotte Keene. Słyszycie mnie? Odbiór.

Czekała na odpowiedź; własna śmiałość przyprawiła ją o uderzenie adrenaliny. Nadała w eter swoje imię i nazwisko. Bardzo możliwe, że wetknęła kij w mrowisko, w którym się ukrywała. Znała jednak prawdy, które same cisnęły się na usta. Jej brat przebudził ją w tym koszmarze, lecz ona pamiętała jeszcze wcześniejszy świat, świat zielonej trawy i błękitnego nieba. Tamten świat mignął jej też w trakcie lotu dronem. Gdyby urodziła się w takiej rzeczywistości i nie znała żadnej innej, czy chciałaby, aby jej powiedziano? Aby ją przebudzono? Czy chciałaby, żeby ktoś wyznał jej prawdę? Na krótką chwilę zapomniała o bólu w barku. Pulsowanie zostało zepchnięte na bok przez mieszankę strachu i ekscytacji…

— Słyszę cię głośno i wyraźnie — odpowiedział ktoś, głos mężczyzny. — Szukasz kogoś na osiemnastym? Chyba nikogo tam nie ma. Powtórz, jak się nazywasz?

Charlotte ścisnęła mikrofon.

— Nazywam się Charlotte Keene. Kto mówi?

— Mówi Tom Higgins, szef komitetu do spraw planowania. Jesteśmy na komisariacie zastępcy szeryfa na siedemdziesiątym piątym. Słyszeliśmy, że coś się zawaliło i lepiej, żebyśmy zostali tutaj. Co się tam na dole dzieje?

— Nie jestem pod wami — powiedziała Charlotte. — Jestem w innym silosie.

— Powtórz. Kto mówi? Keene? Nie pamiętam twojego nazwiska ze spisu ludności.

— Charlotte Keene. Czy jest z wami pani burmistrz? Juliette?

— Mówisz, że jesteś w naszym silosie? Jesteś z środkowych pięter?

Charlotte zaczęła wyjaśniać; pomyślała, że może się to okazać niezwykle trudne. Nagle przerwał jej inny głos. Znajomy głos.

— Tu Juliette.

Charlotte nachyliła się i zwiększyła głośność. Wcisnęła przycisk mikrofonu.

— Juliette, nazywam się Charlotte Keene. Rozmawiałaś z moim bratem Donnym. To znaczy, Donaldem. — Denerwowała się. Zrobiła pauzę, żeby wytrzeć dłonie o nogawkę. Gdy puściła mikrofon, mężczyzna, z którym wcześniej rozmawiała powiedział na tej samej częstotliwości:

— …słyszałem, że nasz silos padł. Możesz to potwierdzić? Gdzie jesteś?

— Jestem w Maszynowni, Tom. Zobaczę się z wami, kiedy będę mogła. Tak, nasz silos padł. Tak, powinniście zostać tam, gdzie jesteście. A teraz pozwól mi się dowiedzieć, czego ona chce.

— Jak to „padł”? Nie rozumiem.

— Jest martwy, Tom. Wszyscy zginęli. Możesz porwać ten swój zasrany spis ludności na strzępy. A teraz zejdź z częstotliwości. Zaraz, a możemy zmienić kanał?

Charlotte czekała na reakcję mężczyzny. A potem zdała sobie sprawę, że pani burmistrz mówiła do niej. Pospiesznie wcisnęła przycisk nadawania, żeby nie wyprzedził jej jakiś inny głos.

— Tak… jasne. Mogę nadawać na wszystkich częstotliwościach.

Szef komitetu do spraw planowania, czy jak on się tam nazywał, znów się wciął:

— Powiedziałaś „zginęli”? To twoja wina?

— Kanał osiemnasty — powiedziała Juliette.

— Osiemnasty — powtórzyła Charlotte. Z głośników popłynęła seria gorączkowych pytań. Jednym ruchem pokrętła uciszyła mężczyznę.

— Mówi Charlotte Keene na kanale osiemnastym, odbiór.

Czekała. Czuła się, jakby zaciągnięto ją na stronę, z dala od niepożądanych uszu.

— Tu Juliette. Skąd wiesz, że znam twojego brata? Na którym piętrze jesteś?

Charlotte nie mogła uwierzyć, że tak ciężko im to zrozumieć. Wzięła głęboki oddech.

— Nie piętrze. Silosie. Jestem w silosie pierwszym. Kilka razy rozmawiałaś z moim bratem.

— Jesteś w silosie pierwszym. Donald to twój brat.

— Zgadza się. — Wyglądało na to, że wreszcie się zrozumiały. Co za ulga.

— Zadzwoniłaś, żeby napawać się zwycięstwem? — zapytała Juliette. W jej głosie rozbrzmiała nagle iskra życia, przebłysk agresji. — Masz pojęcie, co zrobiliście? Ilu ludzi zabiliście? Twój brat mówił, że jest w stanie tego dokonać, ale mu nie wierzyłam. Nigdy mu nie wierzyłam. Jest teraz z tobą?

— Nie.

— No to mam mu coś do przekazania. I mam nadzieję, że mi uwierzy: od teraz jedyne, o czym myślę, to jak go zabić i upewnić się, że to się już nigdy nie powtórzy. Powiedz mu to.

Charlotte przeszedł zimny dreszcz. Ona myślała, że to jej brat sprowadził na nich zagładę. Lepkimi od potu dłońmi objęła mikrofon. Nacisnęła guzik, ale się zaciął. Musiała stuknąć nim o stół, żeby się odblokował.

— Donny nie… Możliwe, że już nie żyje — powiedziała Charlotte, powstrzymując łzy.

— Jaka szkoda. W takim razie dorwę jego następcę.

— Nie, posłuchaj mnie. Donny… on tego nie zrobił. Przysięgam. Jacyś ludzie go zabrali. Nie wolno mu było w ogóle z wami rozmawiać. Chciał wam coś powiedzieć, ale nie wiedział jak. — Charlotte zwolniła przycisk mikrofonu, modląc się, żeby nieznajoma jej uwierzyła.

— Twój brat ostrzegał mnie, że może wcisnąć przycisk i zabić nas wszystkich. No cóż, ten przycisk został wciśnięty, a mój dom zniszczony. Ludzie, na których mi zależy nie żyją. Nawet jeśli wcześniej nie próbowałam was dorwać, dranie, to cholernie pewne, że teraz zamierzam.

— Zaczekaj — powiedziała Charlotte. — Posłuchaj. Mój brat ma kłopoty. Ma kłopoty, bo z wami rozmawiał. My dwoje nie jesteśmy w to zamieszani.

— Ta, jasne. Chcecie, żebyśmy się rozgadali. Żebyśmy powiedzieli wam jak najwięcej. A potem nas zniszczycie. Ciągle z nami pogrywacie. Wysyłacie nas na czyszczenie, a tak naprawdę zatruwacie powietrze. Oto co robicie. Napełniacie nas strachem przed wami i przed sobą nawzajem, więc wysyłamy własnych ludzi na zewnątrz, zatruwając świat naszą nienawiścią i lękiem, prawda?

— Nie… Posłuchaj, przysięgam, że nie mam pojęcia, o czym mówisz. Ja… może trudno ci będzie w to uwierzyć, ale ja pamiętam czasy, kiedy świat był całkiem inny. Kiedy można było żyć i oddychać na zewnątrz. I myślę, że część świata może znów taka być. Jest taka już teraz. Oto co mój brat chciał ci powiedzieć: że istnieje nadzieja.

Pauza. Ciężki oddech. Charlotte znów poczuła pulsowanie w barku.

— Nadzieja.

Charlotte czekała. Radio syczało na nią jak wściekły oddech przez zaciśnięte zęby.

Miała rację. Ta Juliette miała rację. Jak inaczej mogła przebiegać taka rozmowa? Jak jej brat dawał radę? Rozmawiały ze sobą obce rasy, które jakimś sposobem mówiły tym samym językiem. Rozmawiali ze sobą bogowie i śmiertelnicy. Charlotte próbowała porozumieć się z mrówkami, które troszczyły się o swoje podziemne labirynty, nie o powierzchnię. Nie zdoła sprawić, żeby dostrzegli…

I nagle Charlotte uświadomiła sobie, że ta Juliette nic nie wie o jej własnym piekle. I to właśnie jej powiedziała.

— Ciężko pobili mojego brata — powiedziała Charlotte. — Bardzo możliwe, że już nie żyje. To stało się na moich oczach. A mężczyzna, który to zrobił była dla nas obojga jak ojciec. — Próbowała się nie rozkleić i nie pozwolić, by załamał jej się głos. — A teraz polują na mnie. Uśpią mnie albo zabiją i sama nie wiem, czy jest jakaś różnica. Trzymają nas zamrożonych przez długie lata, podczas gdy mężczyźni odbywają zmiany. Są tu komputery, które grają w swoje gry i pewnego dnia zdecydują, który z waszych silosów będzie wolny. Pozostałe zginą. Wszystkie z wyjątkiem jednego zginą. I nie ma nic, co możemy zrobić, żeby to zatrzymać.

Zaczęła niezdarnie kartkować notatki. Chciała znaleźć ranking, ale nie mogła go odszukać przez zasłonę łez. Zamiast niego wyjęła mapę. Juliette się nie odzywała, pewnie równie zmieszana piekłem Charlotte, co Charlotte jej. Ale należało to powiedzieć. Te okropne prawdy musiały zostać wypowiedziane. Przyjemnie było je komuś wyznać.

— My… tylko Donny i ja próbowaliśmy wymyślić sposób, żeby wam pomóc, wam wszystkim, przysięgam. Mój brat… on darzył twoich ludzi sympatią. — Charlotte puściła mikrofon, żeby Juliette nie usłyszała jej płaczu.

— Moich ludzi — powtórzyła Juliette przygaszonym głosem.

Charlotte kiwnęła głową i wzięła głęboki oddech.

— Twój silos.

Zaległa długa cisza. Charlotte wytarła twarz rękawem.

— Czemu sądzisz, że ci zaufam? Wiesz, co zrobiliście? Ilu osobom odebraliście życie? Zginęły tysiące…

Charlotte sięgnęła do pokrętła głośności, żeby ściszyć radio.

— …a wkrótce reszta z nas do nich dołączy. A ty mówisz, że chcesz pomóc. Kim ty, do cholery, jesteś?

Juliette czekała na jej odpowiedź. Charlotte zbliżyła twarz do syczącej skrzynki. Ścisnęła mikrofon.

— Miliardy — powiedziała. — Zginęły miliardy.

Odpowiedź nie nadeszła.

— Zabiliśmy więcej ludzi niż jesteś sobie w stanie wyobrazić. Liczbę tak wielką, że już nawet traci sens. Zabiliśmy niemal wszystkich. Wydaje mi się, że… strata kilku tysięcy… nie zostaje nawet dostrzeżona. Oto dlaczego są do tego zdolni.

— Kto? Twój brat? Kto to zrobił?

Charlotte otarła łzy z policzków i potrząsnęła głową.

— Nie. Donny nigdy by tego nie zrobił. To był… pewnie nie macie odpowiedniego wyrazu w swoim słowniku. Człowiek, który kiedyś stał na czele świata. Zaatakował mojego brata. Znalazł nas. — Charlotte zerknęła na drzwi, jakby spodziewając się, że Thurman wyważy kopniakiem drzwi, żeby zrobić z nią to samo co z jej bratem. Wetknęła kij w mrowisko, nie miała co do tego wątpliwości.

— To on zabił świat i twoich ludzi. Nazywa się Thurman. Był… kimś w rodzaju burmistrza.

— Wasz burmistrz zabił mój świat. Nie twój brat, ale ten drugi człowiek. Czy on zabił też świat, w którym teraz się znajduję? Jest martwy od dziesięcioleci. Ten świat też zabił?

Juliette myślała o silosach jako o całych światach, uświadomiła sobie Charlotte. Pamiętała jak pewnego razu spytała iracką dziewczynkę o drogę do innego miasta. Tamta rozmowa była w innym języku i w innym świecie, a mimo to była łatwiejsza.

— Człowiek, który zabrał mojego brata zabił szerszy świat. — Charlotte spojrzała na notatkę w teczce, wydruk zatytułowany Pakt. Jak jej to wyjaśnić?

— Masz na myśli świat poza silosami? Świat, w którym na powierzchni rosły zboża, a w silosach trzymano nasiona, nie ludzi?

Charlotte wypuściła powietrze. Jej brat musiał im opowiadać więcej niż sądziła.

— Tak. Tamten świat.

— Tamten świat jest martwy od tysięcy lat.

— Od setek lat — powiedziała Charlotte. — A my… my żyjemy od bardzo dawna. Kiedyś… mieszkałam w tamtym świecie. Widziałam go, zanim go zrujnowali. Ludzie w moim silosie to zrobili. Mówię ci.

Zapadła cisza. To było jak implozja po wybuchu bomby. Jednoznaczne przyznanie się do winy. Charlotte dokonała tego, co — jak sądziła — jej brat zawsze pragnął zrobić. Przyznać przed tymi ludźmi, co zrobili. Wymalować tarczę strzelniczą. Zachęcić do odwetu. Zasługiwali na to.

— Gdyby to była prawda, chciałabym was wszystkich zabić. Rozumiesz mnie? Masz pojęcie, jak my żyjemy? Wiesz, jak wygląda świat na zewnątrz? Widziałaś go?

— Tak.

— Na własne oczy? Bo ja tak.

Charlotte wciągnęła powietrze.

— Nie — przyznała. — Nie na własne oczy. Przez kamerę. Ale zajrzałam dalej niż ktokolwiek i mogę ci powiedzieć, że tam jest lepiej. Myślę, że masz rację, zatruwamy świat, ale wydaje mi się, że ta trucizna nie sięga daleko. Myślę, że otacza nas wielka chmura. Za tą chmurą jest błękitne niebo i szansa na życie. Musisz mi uwierzyć: gdybym mogła pomóc wam się wydostać i wszystko naprawić, zrobiłabym to bez wahania.

Nastąpiła długa pauza. Bardzo długa pauza.

— Jak?

Ja… chyba nie jestem w stanie wam pomóc. Mówię tylko, że gdybym mogła, zrobiłabym to. Wiem, że jesteście teraz w tarapatach, ale ja też nie mam się tu najlepiej. Kiedy mnie znajdą, pewnie mnie zabiją. Albo coś w tym stylu. Zrobiłam… — Do tknęła leżącego na blacie śrubokręta. — …bardzo złe rzeczy.

— Moi ludzie będą chcieli mnie zabić za rolę, jaką w tym odegrałam — powiedziała Juliette. — Wyślą mnie na czyszczenie i tym razem nie wrócę. Więc chyba mamy ze sobą coś wspólnego.

Charlotte zaśmiała się i otarła policzki.

— Naprawdę mi przykro — powiedziała. — Przepraszam za wszystko, co przeszliście. Przepraszam za to, co wam zrobiliśmy.

Cisza.

— Dziękuję. Chcę ci zaufać i uwierzyć, że to nie ty i twój brat ponosicie winę za to, co się stało. Głównie dlatego, że ktoś mi bliski chciał, żebym uwierzyła, że twój brat próbował nam pomóc. I dlatego mam nadzieję, że kiedy już tam będę, nie staniesz mi na drodze. A teraz powiedz, czy te złe rzeczy wyrządziłaś złym ludziom?

Charlotte wyprostowała się.

— Tak — szepnęła.

— Dobrze. Zawsze to jakiś początek. A teraz pozwól, że powiem ci coś o świecie. W swoim życiu kochałam dwóch mężczyzn i obaj starali się mnie przekonać, że świat jest dobrym miejscem i że możemy sprawić, by był lepszy. Kiedy dowiedziałam się o kopaczach, kiedy marzyłam o przekopaniu się tutaj, wydawało mi się, że znalazłam na to sposób. Ale to tylko pogorszyło sprawę. A ci dwaj pełni nadziei mężczyźni? Obaj nie żyją. Oto w jakim świecie żyję.

— Kopacze? — zapytała Charlotte. Próbowała coś z tego zrozumieć. — Weszliście do drugiego silosu przez śluzę. Po wzgórzach.

Juliette z początku nie odpowiedziała.

— Powiedziałam za dużo. Powinnam już iść.

— Nie, zaczekaj. Pomóż mi zrozumieć. Przekopaliście tunel z jednego silosu do drugiego? — Charlotte znów nachyliła się nad notatkami, wzięła mapę. Oto jedna z tych zagadek, które nie mają sensu, dopóki nie pojawi się nowa zasada albo element układanki. Prześledziła palcem jedną z czerwonych linii zbiegających się w punkcie oznaczonym jako ZIARNO.

— Myślę, że to ważne — powiedział Charlotte. Ogarnęło ją podekscytowanie. Zaczynała rozumieć, jak to wszystko miało się rozegrać za dwieście lat. — Musisz mi uwierzyć: jestem ze starego świata. Przysięgam. Widziałam świat pokryty zbożem, które… tak jak mówiłaś, rosło na powierzchni. Świat na zewnątrz wygląda na zniszczony, ale myślę, że taki krajobraz nie ciągnie się w nieskończoność. Widziałam to przez moment. A jeśli chodzi o te, jak je nazywasz, kopacze… Chyba wiem, do czego mają służyć. Posłuchaj. Mam tutaj mapę, którą mój brat uważał za ważną. Jest na niej mnóstw linii, które prowadzą do miejsca oznaczonego jako ZIARNO.

— Ziarno — powtórzyła Juliette.

— Tak. Te linie są proste jak od linijki, co wcześniej wydawało mi się bez sensu. Ale teraz myślę, że prowadzą do lepszego miejsca. Myślę, że kopacz, który znaleźliście nie służy do kopania między silosami. Uważam, że…

Za jej plecami rozległ się jakiś dźwięk. Charlotte z trudem przyjęła to do wiadomości, choć przecież spodziewała się tego od wielu godzin, od kilku dni. Tak bardzo przywykła do samotności — pomimo strachu, że po nią idą, pomimo pełnej świadomości, że po nią przyjdą.

— Uważasz, że co? — dopytywała Juliette.

Charlotte odwróciła się i w tym momencie drzwi otworzyły się gwałtownie. W korytarzu stał mężczyzna ubrany jak ci, którzy przytrzymywali jej brata. Przyszedł po nią, całkiem sam, wykrzykiwał, żeby się nie ruszała, krzyczał, żeby uniosła ręce do góry. Mierzył do niej z pistoletu.

Z radia wciąż sączył się głos Juliette. Prosiła, by Charlotte mówiła dalej, by powiedziała do czego miały służyć kopacze, by się zgłosiła. Ale Charlotte była zbyt zajęta wykonywaniem poleceń mężczyzny. Jedną rękę trzymała nad głową, drugą tak wysoko, jak pozwalał na to ból. Wiedziała, że to koniec.

Silos 17

Juliette odszukała swojego ojca w zaimprowizowanej klinice w opustoszałym, zardzewiałym magazynie. Raylee, elektryk z drugiej zmiany w dziewiątym miesiącu ciąży, leżała na śpiworze z mężem u boku, oboje z rękami na jej brzuchu. Juliette przywitała się z nimi i pomyślała, że ich dziecko może okazać się pierwszym w historii człowiekiem urodzonym w innym silosie niż jego rodzice. To dziecko nigdy nie pozna błyszczącej Maszynowni, w której pracowali i żyli, nigdy nie zawędruje na bazar, żeby posłuchać muzyki albo obejrzeć sztukę, może nigdy nie spojrzy na działający ekran wyświetlający obraz zewnętrznego świata. A jeśli to dziewczynka, istnieje ryzyko, że będzie miała własne dzieci tak jak Hannah, bo nikt jej nie ostrzeże.

— Już się zbierasz? — zapytał ojciec Juliette.

Przytaknęła.

— Przyszłam się tylko pożegnać.

— Mówisz to tak, jakbym miał cię już nigdy nie zobaczyć. Pójdę na górę sprawdzić co u dzieci, kiedy już załatwię sprawy tu na dole. Kiedy przywitam naszego gościa. — Uśmiechnął się do Raylee i jej męża.

— Przyszłam pożegnać się na jakiś czas — poprawiła się Juliette. Wymogła na pozostałych obietnicę, że nikomu nie powiedzą o jej planach, zwłaszcza Courtnee i jej ojcu. Po raz ostatni ścisnęła ojca za ramię, starając się, by ten dotyk jej nie zdradził.

— Chciałam, żebyś wiedział — powiedziała, puszczając — że te dzieciaki są dla mnie jak moje własne, których nigdy nie będę mieć. Więc gdy mnie nie będzie, żeby się nimi zająć, pomagaj Solo, jeśli dasz radę… Czasem myślę, że to największy dzieciak z nich wszystkich.

— Tak zrobię. I wiem. I przykro mi z powodu Marcusa. To moja wina.

— Nie, tato, proszę. Nie obwiniaj się. Po prostu… dbaj o nich, kiedy ja nie będę mogła. Sam wiesz, że czasem pochłania mnie do reszty jakiś durny projekt.

Kiwnął głową.

— Kocham cię — powiedziała. A potem odwróciła się jak najszybciej, żeby się nie zdradzić. W korytarzu stał Raph z ciężkim workiem na ramieniu. Juliette wzięła na plecy drugi taki worek. Wyszli wspólnie poza obręb świateł, w półmrok. Nie zapalali latarek — korytarze były wystarczająco znajome, a oczy szybko przyzwyczajały się do ciemności.

Minęli nieobsadzoną bramkę ochrony. Juliette zauważyła wąż z powietrzem do oddychania i wspomniała moment, gdy tędy płynęła. Przed nimi jaśniała mdława, zielona poświata awaryjnych lamp. Ruszyli w mozolną drogę na górę. Dzieci były na dolnych farmach, w swoim dawnym domu. Solo również. Chciała się z nimi zobaczyć, a potem ruszyć na górę, na komisariat zastępcy szeryfa, gdzie miała nadzieję znaleźć ładowarkę i drugie radio. Jeśli dopisze im szczęście i unikną opóźnień, jeszcze tej nocy powinni dotrzeć do jej dawnego domu w laboratorium czyszczenia, gdzie Juliette skonstruuje swój ostatni kombinezon.

— Pamiętałeś o detonatorach od Walkera? — zapytała. Miała wrażenie, że o czymś zapomniała.

— Jasne. I o bateriach, o które prosiłaś. I napełniłem nam manierki. Wszystko gra.

— Tylko się upewniałam.

— A co z modyfikacją kombinezonów? — zapytał Raph. — Na pewno masz wszystko co potrzebne? Ile ich właściwie zostało?

— Więcej niż trzeba — odparła Juliette. Miała ochotę powiedzieć mu od razu, że nawet dwa kombinezony to więcej niż trzeba. Raph z pewnością myślał, że będzie jej towarzyszył przez całą drogę. Szykowała się na tę konfrontację.

— No tak, ale ile? Jestem ciekaw. Do tej pory nie wolno było o takich sprawach rozmawiać…

Juleitte pomyślała o magazynach pomiędzy trzydziestym czwartym i trzydziestym piątym, o bunkrach między piętrami, które zdawały się ciągnąć w nieskończoność.

— Dwieście… może trzysta kombinezonów — powiedziała. — Więcej niż byłam w stanie policzyć. Przerobiłam tylko parę z nich.

Raph gwizdnął.

— To wystarczyłoby na kilkaset lat czyszczenia, co? Zakładając, że wysyłalibyśmy jednego na rok.

Juliette pomyślała, że Raph ma rację. I, jak podejrzewała, prawdopodobnie taki był plan na zatruwanie powietrza: nieustający strumień wygnańców. To nie czyszczenie, lecz jego przeciwieństwo. Od tego świat stawał się brudny.

— Hej, pamiętasz Ginę z Zaopatrzenia?

Juliette kiwnęła głową, a czas przeszły zabolał ją jak rozbity kłykieć. Uratowało się wiele osób z Zaopatrzenia, ale nie Gina.

— Wiedziałaś, że się spotykaliśmy?

Juliette pokręciła głową.

— Nie. Przykro mi, Raph.

— Taa.

Zrobili obrót wokół klatki schodowej.

— Gina zrobiła kiedyś analizę stanu części zapasowych. Wiesz, że mieli tam taki komputer, który wszystko wyliczał, pamiętał gdzie co jest, ile czego zamówiono i tak dalej, no nie? Pewnego razu w serwerach IT spaliło się parę chipów, pach, pach, pach, jedna awaria po drugiej, tak jak czasem u nas…

— Pamiętam takie tygodnie — przyznała Juliette.

— No i Gina zaczęła się zastanawiać, ile zostało czasu, zanim skończą nam się te chipy. To jedna z tych części, których nie umiemy wytworzyć, wiesz? Misterna robota. No więc przyjrzała się statystyce awarii i liczbie pozostałych chipów, i wyszło jej dwieście czterdzieści osiem lat.

Juliette czekała na ciąg dalszy.

— Ta liczba coś oznaczała? — zapytała.

— Z początku nic. Ale ją to zaintrygowało, bo przed paroma miesiącami sporządziła podobny raport, też z ciekawości, i liczba była prawie taka sama. Parę tygodni później wysiada żarówka w jej biurze. Po prostu żarówka. Miga i przestaje świecić, a Gina zaczyna się zastanawiać. Widziałaś kiedyś magazyny z żarówkami, co nie?

— Właściwie to nie.

— No, są ogromne. Zabrała mnie tam kiedyś. I…

Raph milczał przez parę kroków.

— No i magazyn jest w połowie pusty Więc Gina robi obliczenia dla zwyczajnej żarówki i wychodzi jej zapas dla całego silosu na dwieście pięćdziesiąt jeden lat.

— To praktycznie ta sama liczba.

— Zgadza się. I teraz jest już naprawdę zaintrygowana — polubiłabyś ją za tę ciekawość — więc w wolnym czasie robi takie obliczenia dla drogich rzeczy typu ogniwa paliwowe i implanty antykoncepcyjne, i chipy do czasomierzy. I zawsze wychodziło jakieś dwieście pięćdziesiąt. Wtedy doszła do wniosku, że tyle zostało nam czasu.

— Dwieście pięćdziesiąt lat — powiedziała Juliette. — Powiedziała ci o tym?

— Tak. Mi i jeszcze paru osobom, po kielichu. Była już nieźle wstawiona. I pamiętam… — Raph zaśmiał się. — Pamiętam, co powiedział Jonny: że Gina pamięta o wynikach, które pasują do teorii, a zapomina o chybionych. I skoro o pomyłkach mowa, musi wracać do żony. A jedna z przyjaciółek Giny z Zaopatrzenia dodała, że ludzie już za czasów jej babki opowiadali takie rzeczy i że zawsze będą tak gadać. A Gina na to: nie wszyscy to jeszcze dostrzegają, bo jest wcześnie. Poczekajcie, mówiła, jakieś dwieście lat, aż ludzie zaczną łazić do pustych magazynów po ostatnie żarówki, implanty i chipy. Wtedy to będzie oczywiste.

— Naprawdę żałuję, że jej tu nie ma — powiedziała Juliette.

— Ja też. — Wspięli się kolejnych parę stopni. — Ale nie dlatego o tym wspominam. Mówiłaś, że zostało kilkaset kombinezonów. To jakby się zgadza, hm?

— Tylko zgadywałam — odparła Juliette. — Byłam tam raptem parę razy.

— Ale liczba się zgadza. Nie przypomina ci to tykającego zegara? Albo bogowie wiedzieli, ile rzeczy zmagazynować, albo nie mają wobec nas planów po określonej dacie. Przeterminujemy się jak świńskie mleko, co? W każdym razie ja odnoszę takie wrażenie.

Juliette odwróciła się i spojrzała na swojego przyjaciela-albinosa, który zdawał się lśnić złowieszczo w zielonkawym świetle lamp.

— Może — powiedziała Juliette. — Gina mogła mieć trochę racji.

Raph pociągnął nosem.

— Taaa, ale chrzanić to. Do tego czasu będziemy dawno martwi.

Jego śmiech rozbrzmiał echem po klatce schodowej, ale Juliette posmutniała na te słowa. Nie chodziło tylko o to, że wszyscy, których znała do tego czasu umrą, lecz o fakt, że dzięki tej wiedzy łatwiej było przełknąć okropną, makabryczną prawdę: ich dni były policzone. Nadzieje na ocalenie czegokolwiek były płonne, w szczególności życia. Żadne życie w historii ludzkości nie zostało ocalone. Dało się je jedynie przedłużyć. Wszystko miało swój koniec.

Farmy były ciemne, lampy spały smacznie, uśpione klikaniem odległych czasomierzy. W długich, liściastych korytarzach rozbrzmiewały głosy; rozdzielano działki, spierano się, kwestionowano decyzje zaraz po ich zapadnięciu. Rzeczy, które nie były niczyją własnością stawały się nią. Hannie przypominało to czasy niepokojów. Przycisnęła dziecko do piersi, trzymając się blisko Ricksona.

Młody Miles szedł przodem ze swoją dogorywającą latarką. Gdy tylko zaczynała przygasać, uderzał w nią otwartą dłonią, co jakimś sposobem dodawało jej sił. Hannah obejrzała się przez ramię w kierunku klatki schodowej.

— Co z Solo? Czemu to tak długo trwa? — zapytała.

Nikt nie odpowiedział. Solo popędził za Elise. Dziewczynka miała w zwyczaju oddalać się, gdy coś przykuło jej uwagę, ale teraz po silosie kręciło się tylu ludzi. Hannah się martwiła.

Dziecko w jej ramionach zakwiliło. Zawsze tak robiło, gdy było głodne. Takie jego prawo. Hannah stłumiła chęć poskarżenia się, że też jest głodna. Poprawiła chwyt, odpięła jeden z pasków kombinezonu i przysunęła niemowlę do piersi. Głód był tym silniejszy, że teraz jadła za dwoje. A w miejscu, gdzie kiedyś plony sięgały ramion — gdzie pusty żołądek nigdy nie był zmartwieniem — teraz poletka były zdumiewająco puste. Spustoszone. Zawłaszczone.

Łodygi i liście zaszeleściły jak papier, gdy Rickson przeskoczył nad barierką, by zbadać drugi i trzeci rząd w poszukiwaniu pomidora albo ogórka, albo jagód, które rozrosły się jak chwasty pomiędzy innymi uprawami, wciskając się pomiędzy łodyżki swoich braci. Wrócił, stawiając hałaśliwe kroki i wcisnął Hannie coś do ręki, coś małego i miękkiego w miejscu, którym za długo dotykało ziemi.

— Proszę — powiedział i wrócił do poszukiwań.

— Dlaczego zebrali tyle naraz? — zapytał Miles, który też szukał jedzenia. Hannah powąchała podarek od Ricksona, który pachniał trochę jak dynia, choć niedojrzała. Głosy w oddali przerodziły się w kłótnię. Ugryzła kęs i wzdrygnęła się, czując gorzki smak.

— Zebrali tak dużo, bo nie są rodziną — powiedział Rickson. Jego głos dobiegał zza ciemnych roślin, które trzęsły się, gdy je potrącał.

Młody Miles wycelował latarkę w kierunku Ricksona, który wyłonił się z pustymi rękami zza rzędu kukurydzy.

— Ale my też nie jesteśmy rodziną — powiedział Miles. — Tak naprawdę. I nigdy tak nie robiliśmy.

Rickson przeskoczył przez barierkę.

— Oczywiście, że jesteśmy — zaprotestował. — Mieszkamy razem i razem pracujemy, jak rodzina. Ale nie ci ludzie, nie widzieliście? Zauważyliście, że ubierają się inaczej, żeby się odróżniać? Oni nie żyją razem. Ci obcy będą ze sobą walczyć tak jak nasi rodzice. Nasi rodzice też nie byli rodziną. — Rickson rozwiązał włosy, zebrał z twarzy luźne kosmyki i związał je z powrotem. Mówił przyciszonym głosem ze wzrokiem wbitym w ciemność, skąd dobiegały odgłosy kłótni. — Zrobią to samo co nasi rodzice i zaczną walczyć o jedzenie i kobiety, aż wreszcie zabraknie i jednego, i drugiego. A to oznacza, że będziemy musieli się bronić, jeśli chcemy przeżyć.

— Nie chcę walczyć — powiedziała Hannah. Skrzywiła się i odsunęła niemowlę od obolałego sutka. Zaczęła rozpinać kombinezon, żeby zmienić pierś.

— Nie będziesz musiała walczyć — uspokoił ją Rickson. Pomógł jej z kombinezonem.

— Poprzednio zostawili nas w spokoju — odezwał się Miles. — Żyliśmy tutaj przez wiele lat, a oni przychodzili, brali co trzeba i nie walczyli z nami. Może ci ludzie zrobią tak samo.

— To było dawno temu — powiedział Rickson. Spojrzał na dziecko, które uczepiło się drugiej piersi matki, a potem ruszył wzdłuż barierki i zniknął w ciemności, by znaleźć coś jeszcze. — Zostawili nas w spokoju, bo byliśmy mali i byliśmy ich. Hannah i ja byliśmy w twoim wieku. Ty i twój brat mieliście po parę lat. Choćby nie wiadomo jak zażarte trwały walki, zostawiali dzieci same sobie, na życie albo na śmierć. To, że nas porzucili było darem.

— Ale przecież przychodzili do nas — powiedział Miles. — I przynosili nam różne rzeczy.

— Jak Elise i jej siostrzyczkę? — zapytała Hannah. Teraz już oboje poruszyli temat zmarłego rodzeństwa. Korytarz wypełniali zmarli, pomyślała — owoce zerwane przez bogów.

— Dojdzie do walk — powiedziała Milesowi, który wciąż nie wyglądał na przekonanego. — Rickson i ja nie jesteśmy już dziećmi — dodała, kołysząc w ramionach niemowlę. Osesek stanowił przypomnienie, jak dalece odbiegli od bycia dziećmi.

— Chciałbym, żeby sobie poszli — powiedział ponuro Miles. Postukał w latarkę, która w odpowiedzi plunęła światłem. — Chciałbym, żeby wszystko było jak dawniej. Chciałbym, żeby Marcus tu był. Źle mi bez niego.

— Pomidor — obwieścił triumfalnie Rickson, wyłaniając się z cienia. Uniósł czerwoną kulkę do światła latarki, przez co ich twarze jakby oblały się rumieńcem. Zmaterializował się nóż. Rickson pociął warzywo na trzy części, Hannah dostała pierwszą. Czerwony sok ściekał z dłoni Ricksona, z warg Hanny i z noża. Jedli we względnej ciszy, słuchając strasznych i odległych głosów z głębi korytarza. Nóż ociekał życiem, ale był zdolny ociekać czymś gorszym.

Jimmy przeklinał pod nosem samego siebie i wspinał się po schodach. Klął tak jak kiedyś, do siebie i po cichu — słowa nie miały daleko od ust do uszu. Przeklinał samego siebie i tupał wokół centralnego słupa, wprawiając stopnie w wibracje, które łączyły się z innymi. Pilnowanie Elise stało się udręką. Wystarczyło na moment odwrócić wzrok, a ona już znikała. Tak jak Cień, gdy lampy grzewcze włączały się z donośnym trzaskiem.

— Nie, nie jak Cień — wymamrotał do siebie. Cień przez większość czasu plątał się pod nogami. Zawsze się o niego potykał. Elise była inna.

Minął kolejny poziom, samotny i pusty, a Jimmy przypomniał sobie, że to przecież nic nowego. Nic nagłego. Elise zawsze przychodziła i odchodziła, kiedy miała ochotę. Po prostu wcześniej, kiedy silos był pusty, nie martwił się o nią. Na tę myśl zastanowił się, co czyniło to miejsce niebezpiecznym. Może wcale nie chodziło o miejsce.

— Ty!

Jimmy wszedł na kolejny podest, poziom sto dwadzieścia dwa. Zza drzwi pomachał do niego mężczyzna. Miał na sobie złoty kombinezon, który coś znaczył w czasach, kiedy rzeczy miały swoje znaczenia. Była to pierwsza twarz, jaką Jimmy widział od dwunastu poziomów.

— Widziałeś dziewczynkę? — zapytał Jimmy, ignorując fakt, że mężczyzna najwyraźniej sam miał jakieś pytanie. Wyciągnął dłoń na wysokość biodra. — Takiego wzrostu. Siedem lat. Brakuje jej zęba. — Wskazał na własne zęby.

Mężczyzna pokręcił głową.

— Nie, ale to ty jesteś tym facetem, który tu mieszkał, prawda? Tym ocalałym? — Mężczyzna trzymał w ręku nóż, który błysnął srebrzyście jak ryba w wodzie. Mężczyzna w złocie zaśmiał się i wyjrzał za barierkę platformy. — Teraz chyba wszyscy jesteśmy ocalałymi, co nie? — Chwycił jeden z gumowych węży, które wraz z Juliette przymocowali do ściany, żeby odprowadzały wodę z zalanych pięter. Wąż ustąpił pod zręcznym ruchem noża. Mężczyzna zaczął wciągać dolną część, która teraz zwisała luźno.

— To służy do osuszania… — zaczął Jimmy.

— Na pewno mnóstwo wiesz o tym miejscu — przerwał mężczyzna. — Przepraszam. Nazywam się Terry. Terry Harlson. Jestem z komitetu do spraw… — Zmrużył oczy. — Do diabła, pewnie nie wiesz, co to jest ani cię to nie obchodzi, prawda? Dla ciebie wszyscy jesteśmy z tego samego miejsca.

— Jimmy — powiedział. — Nazywam się Jimmy, ale większość ludzi mówi mi Solo. A tamten wąż…

— Masz jakiś pomysł, skąd się bierze ten prąd? — Terry wskazał ruchem głowy zielone światełka, którymi upstrzona była klatka schodowa. — Siedzimy na górze, czterdzieści pięter stąd. Tamtejsze radio ma zasilanie. Niektóre z porozwieszanych tu kabli też jest pod napięciem. To twoja robota?

— Częściowo — powiedział Jimmy. — Niektóre już wcześniej miały prąd. Przechodziła tędy dziewczynka imieniem Elise. Czy może…?

— Myślę, że energia idzie z góry, ale Tom kazał mi sprawdzić na dole. Mówi, że w naszym silosie prąd zawsze pochodził z dołu, więc tu też powinien. Wszystko inne się zgadza. Ale ja widziałem ślady w miejscu, do którego sięgała woda, kiedy zalało silos. Myślę, że stamtąd od dłuższego czasu nie płynie żaden prąd. Ale ty powinieneś wiedzieć, prawda? Czy to miejsce ma sekrety, które mógłbyś nam wyjawić? Bardzo bym chciał się czegoś dowiedzieć o źródle zasilania.

Wąż leżał zwinięty u stóp mężczyzny. W dłoni znów błysnął nóż.

— Myślałeś kiedyś o wstąpieniu do komitetu?

— Muszę znaleźć moją przyjaciółkę — powiedział Jimmy.

Kolejny ruch noża, ale przewód elektryczny stawiał większy opór. Miedź w środku nie chciała się poddać. Mężczyzna ściskał w ręku pętle czarnego przewodu, poruszając nożem jak piłą, a pod wilgotnym od potu podkoszulkiem napinały się mięśnie. Wreszcie kabel ustąpił, a ostrze odskoczyło do góry.

— Jeśli twojej przyjaciółki nie ma na farmach, pewnie jest na górze z rozmodlonymi. Mijałem ich po drodze tutaj. Znaleźli sobie kaplicę. — Terry wskazał nożem na sufit, a potem schował go i owinął sobie kabel wokół ramienia.

— Kaplica — powtórzył Jimmy. Wiedział, gdzie to jest. — Dziękuję, Terry.

— Nie ma sprawy — powiedział mężczyzna, wzruszając ramionami. — Dzięki, że powiedziałeś mi, skąd się bierze ten cały prąd.

— Prąd…?

— No, mówiłeś, że idzie z góry. Z piętra…

— Trzydziestego czwartego? Ja to powiedziałem?

Mężczyzna uśmiechnął się.

— Najwyraźniej.

Elise widziała ludzi na dnie silosu, które wcześniej zalała woda — próbowali przekopać się przez zawalony tunel i uruchomić źródło zasilania, włączyć światła. Widziała też ludzi na farmach, którzy zbierali mnóstwo jedzenia i zastanawiali się, jak wszystkich wyżywić. A teraz była z tą trzecią grupą ludzi, którzy ustawiali meble i zamiatali podłogi, i wszystko porządkowali. Nie miała pojęcia, co próbowali osiągnąć.

Miły pan, który jako ostatni widział Pieska stał na uboczu i rozmawiał z innym mężczyzną w białym ubraniu, który miał okrągły placek łysiny na czubku głowy, choć wyglądał na zbyt młodego, żeby łysieć. Jego strój był dziwaczny. Przypominał koc. Zamiast dwóch nogawek miał tylko jedną i do tego tak obszerną, że szorowała po ziemi i prawie nie widać było spod niej stóp. Miły pan z ciemnymi wąsami chyba próbował do czegoś przekonać tego drugiego. Mężczyzna w białym kocu tylko marszczył czoło i stał nieruchomo. Od czasu do czasu obaj zerkali na Elise, która martwiła się, że rozmawiają o niej. Może rozmawiali o tym, jak znaleźć Pieska.

Meble ustawiano w prostych liniach, wszystkie skierowane w jedną stronę. Nie było tu żadnych stołów tak jak w salach za farmami, w których czasem jadała i gdzie chowała się pod meblami, udając, że jest szczurzycą z całą szczurzą rodzinką i że sobie rozmawiają i poruszają wąsikami. Tutaj wszystkie krzesła i ławki skierowane były ku ścianie, w której osadzono obraz z kolorowych szkiełek. Niektóre wypadły. Mężczyzna w kombinezonie pracował za tą ścianą, widać go było przez luki między szkiełkami. Rozmawiał z kimś innym, kto podał mu przez drzwi czarny przewód. Przez chwilę nad czymś pracowali, a potem za ścianą rozbłysło światło, zalewając salę różnobarwnymi promykami. Ci, którzy przestawiali meble znieruchomieli i patrzyli. Niektórzy coś szeptali. Brzmiało to tak, jakby wszyscy szeptali to samo.

— Elise.

Mężczyzna z ciemnymi wąsami przyklęknął obok niej. Elise drgnęła i przycisnęła do piersi torbę.

— Tak? — zapytała szeptem.

— Słyszałaś o Pakcie? — zapytał. Drugi mężczyzna, ten w białym kocu i z łysiną na czubku głowy stał za jego plecami, wciąż ze zmarszczonym czołem. Elise podejrzewała, że nigdy się nie uśmiechał.

Kiwnęła głową.

— Fakt to taka ciekawostka, którą można przeczytać o zwierzętach, na przykład o jeleniach i psach, i o szczeniaczkach.

Mężczyzna uśmiechnął się.

— Pakt, nie fakt. — Ale dla Elise brzmiało to podobnie. — A psy i szczeniaki to te same zwierzęta.

Nie miała ochoty go poprawiać. Widziała psy w swojej książce i na bazarze, one były straszne. Szczeniaczki wcale takie nie były.

— Gdzie słyszałaś o jeleniach? — zapytał mężczyzna w białym kocu. — Masz tam jakieś książeczki dla dzieci?

Elise pokręciła głową.

— Mamy prawdziwe książki. Widziałam jelenie. Są wysokie i śmieszne, i mają takie chude nogi, i żyją w lasach.

Pana z wąsami, tego w pomarańczowym kombinezonie, nie obchodziły jelenie. Nie tak bardzo jak tego drugiego. Elise spojrzała na drzwi. Była ciekawa, gdzie się podziali wszyscy, których znała. Gdzie Solo? Powinien pomagać jej szukać Pieska.

— Pakt to bardzo ważny dokument — wyjaśnił pan w pomarańczowym kombinezonie. Nagle przypomniała sobie: nazywał się pan Rash. Przedstawił się, ale dziewczynka miała słabą pamięć do imion. Nigdy nie potrzebowała pamiętać więcej niż kilku. Pan Rash był dla niej miły.

— Pakt jest jak książka, tylko taka mniejsza — mówił. — Tak jak ty jesteś kobietą, tylko mniejszą.

— Mam siedem lat — powiedziała Elise. Nie była już mała.

— A zanim się obejrzysz, będziesz mieć siedemnaście. — Mężczyzna z wąsami wyciągnął rękę i dotknął policzka Elise. Dziewczynka cofnęła się, wystraszona, a mężczyzna spochmurniał. Odwrócił się i spojrzał na pana w białym kocu, który wciąż wpatrywał się w Elise.

— Co to za książki? — zapytał mężczyzna w bieli. — Te o zwierzętach. Znalazłaś je w tym silosie?

Elise poczuła, że jej ręce same powędrowały ku torbie i spoczęły w obronnym geście na albumie. Była prawie pewna, że stronę o jeleniach umieściła w swojej książce. Lubiła czytać o zielonym świecie, o łowieniu ryb i o zwierzętach, i o słońcu, i o gwiazdach. Przygryzła wargę, żeby nic nie powiedzieć.

Pan z wąsami — pan Rash — przyklęknął obok niej. W rękach trzymał kawałek papieru i pałeczkę fioletowej kredy Odłożył je na ławkę obok nogi Elise i położył jej dłoń na kolanie. Drugi mężczyzna przysunął się bliżej.

— Jeśli wiesz o jakichś książkach, twoim obowiązkiem wobec Boga jest nam powiedzieć, gdzie się znajdują — powiedział mężczyzna w kocu. — Wierzysz w Boga?

Elise przytaknęła. Hannah i Rickson uczyli ją o Bogu i nocnych modlitwach. Świat wokół się rozmył, a Elise zauważyła, że ma łzy w oczach. Otarła je. Rickson nie znosił, kiedy płakała.

— Gdzie są te książki, Elise? Jak wiele ich jest?

— Mnóstwo — powiedziała, myśląc o tych wszystkich książkach, z których ukradła kartki. Solo wściekł się, gdy odkrył, że wyrywała z nich obrazki i poradniki. Ale dzięki poradnikom nauczyła się lepiej łowić ryby, a potem Solo pokazał jej, jak zszywać strony i wspólnie wędkowali.

Mężczyzna w kocu przyklęknął obok niej.

— Czy te książki są tutaj?

— To jest ojciec Remmy — powiedział pan Rash, robiąc miejsce mężczyźnie z łysiną i przedstawiając go. — Ojciec Remmy poprowadzi nas w tych trudnych czasach. Jesteśmy wspólnotą. Wcześniej podążaliśmy za ojcem Wendelem, ale niektórzy odłączają się od stada, a inni się przyłączają. Tak jak ty.

— Te książki — powiedział pan Remmy, który zdawał się młody jak na ojca, nie był chyba dużo starszy od Ricksona. — Czy one są blisko? Gdzie możemy je znaleźć? — Ruchem dłoni wskazał od ściany po sufit. Mówił w dziwny sposób: Elise czuła jego głos w swojej piersi, głos, który sprawiał, że chciała odpowiedzieć. A jego oczy — zielone jak zatopione głębiny, w których wraz z Solo łowiła ryby — kazały jej mówić prawdę.

— Wszystkie są w jednym miejscu — powiedziała, pociągając nosem.

— Gdzie? — szepnął mężczyzna. Trzymał ją za ręce, a drugi mężczyzna patrzył na to z dziwnym wyrazem twarzy. — Gdzie są te książki? To niezwykle ważne, moja córko. Istnieje tylko jedna książka, wiesz? Wszystkie pozostałe są pełne kłamstw. A teraz powiedz mi, gdzie one są.

Elise pomyślała o książce w swojej torbie. Ona nie kłamała. Ale nie miała ochoty, żeby ten człowiek dotykał jej albumu ani jej samej. Spróbowała się odsunąć, ale jego wielkie dłonie ścisnęły mocniej. Coś poruszyło się w jego oczach.

— Trzydzieści cztery — szepnęła.

— Poziom trzydzieści cztery?

Elise kiwnęła głową, a uścisk zelżał. Mężczyzna odsunął się, a do Elise zbliżył się pan Rash i położył swoją dłoń na jej, przykrywając obolałe miejsce, które ścisnął tamten.

— Ojcze, czy możemy…? — zapytał pan Rash.

Mężczyzna z okrągłą łysiną przytaknął, a pan Rash podniósł kartkę, którą odłożył na ławkę. Jedna strona była zadrukowana. Druga — zapisana odręcznie. Były tam ślady fioletowej kredy, a pan Rash zapytał, czy Elise zna litery.

Elise pokiwała głową. Jej dłoń znowu opadła na torbę, żeby chronić książkę. Umiała czytać lepiej niż Miles. Hanna zadbała o to.

— Umiesz napisać swoje imię? — zapytał mężczyzna. Pokazał jej kartkę papieru. U dołu były wyrysowane linie. Widniały tam dwa podpisy. Jedna linia była pusta. — O tutaj — powiedział, wskazując na tę linię. Wcisnął Elise kredę do ręki. Zdołała odczytać niektóre z napisanych słów, ale pismo było niedbałe, nagryzmolone szybko na szorstkiej powierzchni. Poza tym, wszystko widziała jak przez mgłę. — Tylko imię — nalegał. — Pokaż mi.

Elise chciała sobie pójść. Chciała do Pieska i Solo, i Jewel, i nawet do Ricksona. Otarła łzy z oczu i przełknęła dławiący szloch. Jeśli zrobi to, czego chcieli, puszczą ją wolno. W pomieszczeniu zbierało się coraz więcej ludzi. Niektórzy spoglądali na nią i szeptali. Ktoś nazwał kogoś innego szczęściarzem, powiedział, że było więcej mężczyzn i kobiet i że trzeba się spieszyć, bo dla wszystkich nie wystarczy. Spoglądali na nią i czekali; meble stały teraz prosto, podłogi były zamiecione, a wokół podwyższenia porozrzucano trochę zielonych liści z zerwanych roślin.

— Tutaj — powiedział pan Rash. Trzymając ją za nadgarstek, nakierował kredę nad linię. — Napisz swoje imię. — A wszyscy patrzyli. Elise znała literki. Potrafiła czytać lepiej niż Rickson. Tyle że prawie nic nie widziała. Była jak te ryby, które łowiła. Patrzyła spod wody na tych wszystkich głodnych ludzi. Mimo to napisała swoje imię. Miała nadzieję, że wtedy sobie pójdą.

— Grzeczna dziewczynka.

Pan Rash nachylił się i cmoknął ją w policzek. Ludzie zaczęli bić brawo. A potem człowiek w białym kocu, którego fascynowały książki zaintonował jakieś słowa głosem jednocześnie dudniącym i ładnym. Jego słowa wibrowały głęboko w piersi dziewczynki, gdy w imię Paktu ogłaszał kogoś mężem i żoną.

Silos 1

Jego bok tonął we fiolecie, czerni i błękicie. Donald stał w rozpiętym do bioder kombinezonie i przytrzymywał w górze podkoszulek, oglądając swoje żebra w lustrze w łazience. Pośrodku morza siniaków widniała pomarańczowo-żółta plama. Dotknął jej — ledwo ją musnął opuszkami palców — a wtedy impuls elektryczny przebiegł mu przez nogi aż po kolana. Omal się nie przewrócił i dopiero po chwili odzyskał oddech. Delikatnie opuścił koszulę, zapiął kombinezon i pokuśtykał z powrotem na łóżko.

Bolały go golenie od osłaniania się przed kopniakami Thurmana. Na przedramieniu miał guz wielki jak drugi łokieć. A przy każdym ataku kaszlu miał ochotę umrzeć. Próbował spać. Sen stanowił metodę na zabicie czasu, na wymiganie się od teraźniejszości. Był wybawieniem dla przygnębionych, niecierpliwych i umierających. Donald zaliczał się do wszystkich trzech.

Zgasił światło przy łóżku i leżał w ciemności. Kriokomory i zmiany to wyolbrzymione formy snu, myślał. Nienaturalność to raczej kwestia stopnia niż rodzaju. Niedźwiedzie hibernują przez jedną porę roku. Ludzie hibernują co noc. Dzień to zmiana, którą wytrzymuje się niczym najmniejszą drobinę życia, a całe krótkoterminowe planowanie prowadzi tylko do kolejnego okresu ciemności — i nikt nie poświęca wiele uwagi połączeniu tych dni w coś przydatnego, w łańcuch cennych pereł. To tylko kolejny dzień do przetrwania.

Kaszlnął; po jego żebrach przemknęły pioruny agonii, błysnęło mu przed oczami. Modlił się o omdlenie, o utratę świadomości, ale władający jego losem bogowie byli wytrawnymi oprawcami. Sprawiali ból — ale nie za dużo. Nie zabijajcie go, słyszał szept jednej rany do drugiej. Jest nam potrzebny żywy, żeby mógł cierpieć za to, co zrobił.

Kaszel ustąpił, zastąpiony posmakiem miedzi na ustach. Krwawa mgiełka bryznęła mu na kombinezon — ale nie dbał o to. Odchylił głowę do tyłu, spocony z bólu i wysiłku, nasłuchując wątłych jęków, które wydobywały się spomiędzy jego warg.

Mijały godziny albo minuty. Dni. Ktoś zastukał w drzwi, szczęknął zamek, ktoś pstryknął włącznikiem światła. To pewnie strażnik z obiadem albo śniadaniem, albo jakimś innym bezsensownym wyznacznikiem pory dnia. To pewnie Thurman, który przyszedł, żeby go pouczać, przesłuchiwać albo zabrać i uśpić.

— Donny?

To była Charlotte. Światła w korytarzu za jej plecami były przyciemnione. Gdy się zbliżyła, w drzwiach stanął mężczyzna, ktoś z Ochrony. Znaleźli ją i zamykali. Ale przynajmniej dali ofiarowali mu tę chwilę. Usiadł za szybko, omal nie stracił równowagi. Objęli się nawzajem, krzywiąc się z bólu.

— Moje żebra — syknął Donald.

— Uważaj na rękę — ostrzegła go siostra.

Puściła go i cofnęła się o krok. Donald już miał zapytać, co jej się stało w rękę, ale ona przyłożyła sobie palec do ust.

— Szybko — powiedziała. — Tędy.

Donald przeniósł spojrzenie na mężczyznę w drzwiach. Strażnik rozglądał się po korytarzu, bardziej martwiąc się tym, że ktoś mógłby tamtędy przechodzić niż tym, że więźniowie uciekną. Ból żeber zelżał, gdy do Donalda dotarło, co się dzieje.

— Wychodzimy? — zapytał.

Jego siostra przytaknęła i pomogła mu wstać. Donald podążył za nią na korytarz.

Miał tak wiele pytań, ale cisza była teraz najważniejsza. Później przyjdzie czas na pytania. Strażnik zamknął drzwi na klucz. Charlotte już szła do windy, a Donald kuśtykał za nią boso; lewa nowa piekła go przy każdym kroku. Znajdowali się na poziomie administracyjnym. Mijali kolejne biura: Księgowość, gdzie zarządzano zapasami i częściami zamiennymi, Ewidencję, gdzie gromadzono i wprowadzano do serwerów najważniejsze wydarzenia ze wszystkich silosów, Kontrolę Populacji, skąd pochodziło tak wiele jego raportów. We wszystkich biurach panowała o tej porze cisza, pewnie było nad ranem.

Bramka była nieobstawiona. Za nią czekała na nich winda, brzęcząc bezustannie w trybie wstrzymania. Donald zauważył intensywny zapach detergentu, jaki unosił się w środku. Charlotte uderzyła w przycisk wstrzymania windy, zeskanowała swój identyfikator i wybrała piętro — zbrojownia. Strażnik wcisnął się bokiem przez zamykające się drzwi, a Donald dostrzegł w jego dłoni pistolet. Zrozumiał, że nie trzymał broni na wypadek, gdyby ktoś ich nakrył. Nie byli do końca wolni. Młody mężczyzna stanął po drugiej stronie windy, czujnie spoglądając na niego i jego siostrę.

— Znam cię — odezwał się Donald. — Pracujesz na nocną zmianę.

— Darcy — powiedział strażnik. Nie podał mu ręki. Donald przypomniał sobie pustą bramkę ochrony i zrozumiał, że mężczyzna powinien przy niej stać.

— No tak, Darcy. Co się dzieje? — zwrócił się do siostry. Spod podkoszulka z krótkim rękawem wystawał opatrunek. — Jesteś ranna?

— Nic mi nie jest. — Z wyraźnym niepokojem spoglądała na zaświecające się numery pięter. — Puściliśmy kolejnego drona. — Odwróciła się do Donalda. — Przedostał się.

— Widziałaś to? — Rany popadły w zapomnienie, mężczyzna z bronią w ręku już się nie liczył. Minęło tak wiele czasu od pierwszego lotu i przebłysku błękitnego nieba, że Donald zaczął wątpić w to, co zobaczył, zaczął podejrzewać, że to w ogóle nie miało miejsca. Pozostałe loty okazały się fiaskiem, nie dotarli tak daleko. Winda zwolniła, zbliżając się do magazynu.

– Świat nie przepadł — potwierdziła Charlotte. — Tylko nasz fragment.

— Wynośmy się z windy — powiedział Darcy i machnął pistoletem. — A potem chcę się dowiedzieć, co się do diabła dzieje. I posłuchajcie: nie zawaham się odstawić was do celi przed końcem nocnej zmiany. Wyprę się tego, że kiedykolwiek rozmawialiśmy.

Gdy tylko weszli do zbrojowni, Donald wziął głęboki, świszczący oddech i poklepał się po tylnej kieszeni. Wyjął chustkę i rozkaszlał się, pochylony do przodu, żeby zmniejszyć ucisk na żebra. Szybko złożył i schował szmatkę, żeby Charlotte nic nie widziała.

— Przyniesiemy ci wodę — powiedziała, spoglądając na magazyn pełen zapasów.

Donald zbył ją machnięciem ręki i zwrócił się do Darcy’ego.

— Dlaczego nam pomagasz? — zapytał ochryple.

— Nie pomagam wam — odparł z naciskiem Darcy. — Słucham tego, co macie do powiedzenia. — Skinął na Charlotte. — Twoja siostra rzuciła parę śmiałych stwierdzeń, a ja sobie trochę poczytałem, kiedy składała drona do kupy.

— Dałam mu twoje notatki — wyjaśniła Charlotte. — I pokazałam mu lot. Pomógł mi wystrzelić maszynę. Posadziłam ją w morzu trawy. Prawdziwej trawy, Donny. Czujniki wytrzymały jeszcze pół godziny. Siedzieliśmy i po prostu patrzyliśmy.

— Tak czy inaczej — powiedział Donald, spoglądając na Darcy’ego — nie znasz nas.

— Swoich szefów też nie znam. Tak naprawdę. Ale widziałem, jaki dostałeś wycisk i nie czułem się z tym najlepiej. Wy dwoje o coś walczycie, może o coś złego, co będę chciał udaremnić, ale zauważyłem pewną zależność. Wystarczy, że zadam pytanie, które wykracza poza moje obowiązki i przepływ informacji się urywa. Chcą, żebym pracował na nocną zmianę i zostawiał im co rano dzbanek świeżej kawy, ale pamiętam, że w innym życiu byłem kimś więcej. Uczono mnie wykonywać rozkazy, ale nie ufać im bezgranicznie.

Donald ponuro kiwnął głową. Zastanawiał się, czy ten młody człowiek był żołnierzem wysłanym na misję. Zastanawiał się, czy cierpiał na syndrom stresu pourazowego i czy brał jakieś leki. Coś sobie przypominał, coś wracało — coś w rodzaju sumienia.

— Powiem ci, co tu się dzieje — powiedział Donald. Poprowadził ich w kierunku rzędów regałów z puszkowaną wodą i wojskowymi racjami. — Mój dawny szef… facet, przez którego teraz kuleję… wyjaśnił mi kilka rzeczy. Więcej niżby chciał. Większości domyśliłem się sam, ale on wypełnił parę luk.

Donald uniósł wieko jednej z drewnianych skrzyń, które wcześniej podważyła jego siostra. Skrzywił się z bólu, a Charlotte podbiegła, by mu pomóc. Wyjął puszkę wody, otworzył ją z trzaskiem i pociągnął długi łyk, a Charlotte wyjęła jeszcze dwie puszki. Darcy przełożył pistolet do drugiej ręki, żeby przyjąć wodę. Donald czuł obecność otaczających ich skrzyń pełnych broni. Miał ich dość. Jakimś sposobem strach przed pistoletem w dłoni Darcy’ego się rozwiał. Ból w piersi był innego rodzaju raną postrzałową. Szybka śmierć byłaby błogosławieństwem.

— Nie jesteśmy pierwszymi, którzy próbowali pomóc któremuś z silosów — powiedział Donald. — Tak powiedział mi Thurman. I teraz wiele rzeczy nabiera sensu. Chodźcie. — Poprowadził ich do innej alejki. Nad ich głowami zamigała żarówka. Niedługo się przepali. Donald był ciekaw, czy ktokolwiek pofatyguje się, żeby ją wymienić. W gąszczu plastikowych skrzyń odnalazł tę, której szukał. Spróbował ściągnąć ją z półki, ale żebra zaprotestowały. Pomimo bólu uniósł pojemnik, a Charlotte pomagała mu jedną ręką. Wspólnymi siłami zanieśli skrzynię do sali konferencyjnej. Darcy szedł z tyłu.

— Robota Anny — stęknął, stawiając pojemnik na stole konferencyjnym. Darcy zapalił światła. Pod grubą taflą szkła tkwił schemat silosów. Szyba poznaczona była starymi, woskowymi notatkami, które łokcie, teczki i szklanki z whisky zatarły do nieczytelności. Jego pozostałe zapiski przepadły, ale to nieważne. Potrzebował spojrzeć na coś starego, coś z przeszłości, z poprzedniej zmiany. Wyciągnął parę folderów i rzucił je na blat. Charlotte zaczęła je kartkować. Darcy został przy drzwiach, raz po raz spoglądając na podłogę w korytarzu, gdzie wciąż widniały plamki zaschniętej krwi.

— Jakiś czas temu zamknięto silos za nadawanie na kanale ogólnym. Nie na mojej zmianie. — Wskazał na stole silos dziesiąty, na którym wciąż dało się dojrzeć pozostałości czerwonego iksa. — Krótki impuls sumienia nadany na paru kanałach, a potem go zamknęli. Ale to silos czterdziesty zajął Annę na większość roku. — Odnalazł teczkę, której szukał, otworzył ją. Na widok jej pisma oczy zaszły mu mgłą. Zawahał się, przebiegając dłońmi po jej słowach i wspominając to, co zrobił. Zabił jedyną osobę, która próbowała mu pomóc, jedyną osobę, która go kochała. Jedyną, która usiłowała pomóc tym silosom. A wszystko z powodu poczucia winy i pogardy dla samego siebie za to, że odwzajemniał jej miłość.

— Tu mamy podsumowanie wydarzeń — powiedział, zapominając czego szukał.

— Przejdź do rzeczy — powiedział Darcy. — O co w tym wszystkim chodzi? Moja zmiana kończy się za dwie godziny i niedługo będzie jasno. Do tego czasu oboje musicie znaleźć się pod kluczem.

— Zmierzam do sedna. — Donald otarł oczy i wziął się w garść. Wskazał na róg stołu. — Te wszystkie silosy zgasły dawno temu. Kilkanaście silosów. Zaczęło się od czterdziestki. Musiało u nich dojść do jakiejś cichej rewolucji. Bezkrwawej, bo nie dotarły do nas żadne raporty. Nigdy nie zachowywali się dziwnie. Cokolwiek się stało, przypominało wydarzenia, jakie mają teraz miejsce w osiemnastce…

— Miały — poprawiła go Charlotte. — Słyszałam ich. Zamknięto ich.

Donald kiwnął głową.

— Thurman mi mówił. Chciałem powiedzieć „miały”. Thurman zasugerował też, że z początku zamierzali zbudowali mniej silosów, ale ciągle dodawali kolejne w charakterze rezerwy. Znalazłem też kilka sprawozdań, które to potwierdzają. Wiecie, co myślę? Że dodali za wiele. Nie mogli ich wszystkich monitorować wystarczająco uważnie. To tak jakby umieścić kamery na rogu każdej ulicy, ale nie mieć dość ludzi, żeby śledzili nagrania. I tym sposobem coś przeoczyli.

— Co to znaczy, że silosy „zgasły”? — zapytał Darcy. Podszedł bliżej i teraz uważnie przyglądał się schematowi pod szybą.

— Sygnały z kamer wysiadły, wszystkie naraz. Nie odbierali, gdy do nich dzwoniliśmy. Nakazy każą w przypadku buntu zamknąć silos, więc ich zagazowaliśmy. Otworzyliśmy im drzwi. A potem zgasł kolejny silos. I kolejny. Szefowie zmian domyślili się, że tamci oprócz sygnału z kamer zajęli się też rurami z gazem. No więc wysłali kody burzące do wszystkich tych silosów…

— Kody burzące?

Donald kiwnął głową i przepłukał drapiące gardło haustem wody. Otarł usta rękawem. Widok porozkładanych na stole notatek go uspokajał. Były jak pasujące do siebie elementy układanki.

— Silosy stworzono tak, by mogły się zawalić i wszystkie oprócz jednego to zrobią. Są pod ziemią, grawitacja nie załatwi sprawy, więc kazano nam je zbudować… kazano mi je zaprojektować… z wielkimi płytami betonu pomiędzy poziomami. — Pokręcił głową. — Wówczas nie miało to dla mnie sensu. Zwiększało głębokość i koszty, to przecież ogromna masa betonu. Mówili, że to dla ochrony przed bombami i promieniowaniem. Ale prawda okazała się gorsza. Chodziło o to, żeby miało co runąć. Te ściany nigdzie się nie ruszą, są połączone z ziemią. — Upił kolejny łyk wody. — Stąd ten beton. A z powodu gazu nie chcieli wind. Nigdy nie rozumiałem, dlaczego kazali nam je usunąć. Mówili, że chcą bardziej „otwartego” designu. Ciężko zagazować miejsce, w którym można odgrodzić piętra.

Kaszlnął w zgięcie łokcia, a potem obrysował palcem fragment blatu.

— Te silosy były jak rak. Czterdziesty musiał komunikować się z sąsiadami albo po prostu ich odłączył, zdalnie zhakował ich systemy. Szefowie zmian w naszym silosie zaczęli budzić ludzi, żeby się tym zajęli. Kody burzące nie działały, nic nie działało. Anna domyśliła się, że odkryli ładunki burzące w czterdziestym i zablokowali ich częstotliwość… coś w tym stylu.

Zrobił pauzę, wspominając syk radia i jej żargon, od którego bolała głowa, choć dzięki niemu wydawała się tak mądra i pewna siebie. Jego spojrzenie padło na róg pomieszczenia, gdzie kiedyś stało łóżko, do którego zakradała się w środku nocy, by wśliznąć się w jego ramiona. Donald dopił wodę żałując, że nie mieli niczego mocniejszego.

— W końcu zdołała zhakować detonatory i zburzyć silos — powiedział. — W przeciwnym razie trzeba by podjąć ryzyko związane z wysłaniem tam ludzi albo dronów, a to są instrukcje z samego końca Nakazów. Ostatnie strony.

— A my właśnie to robimy — powiedziała Charlotte.

Donald pokiwał głową.

— Robiłem to jeszcze przed twoim wybudzeniem, gdy na tym piętrze roiło się od pilotów.

— Więc co się stało z tymi silosami? Zawaliły się?

— Tak twierdziła Anna. Wszystko wyglądało świetnie. Ludzie u władzy polegali na niej, wierzyli jej na słowo. Wszystkich nas z powrotem uśpiono. Myślałem, że to moja ostatnia drzemka i że już nigdy się nie obudzę. Głębokie zamrożenie. Ale potem mnie odmrozili na kolejną zmianę i zaczęli zwracać się do mnie innym nazwiskiem. Obudziłem się jako ktoś inny.

— Thurman — powiedział Darcy. — Pasterz.

— Tak, tyle że to ja tu byłem owcą.

— To ty o mało nie przeszedłeś na drugą stronę wzgórza?

Donald dostrzegł, że Charlotte nagle zesztywniała. Wrócił wzrokiem na teczki i nie odpowiedział.

— Czy kobieta, o której mówisz — zapytał Darcy — to ta sama osoba, która namieszała w bazie danych?

— Tak. Dali jej pełen dostęp, żeby naprawiła problem; sprawa była poważna. A ciekawość kazała jej zaglądać w inne miejsca. Znalazła list, z którego dowiedziała się, co jej ojciec i pozostali zaplanowali oraz że kody burzące i systemy gazowe nie były tylko na sytuacje awaryjne. Każdy silos to jedna wielka tykająca bomba. Zdała sobie sprawę, że położą ją do kriokomory i już nigdy się nie obudzi. I choć potrafiła zmienić co tylko chciała, nie mogła zmienić swojej płci. Nie mogła sprawić, żeby ją obudzono, więc chciała, żebym jej pomógł. Sprawiła, że znalazłem się w miejscu jej ojca.

Donald urwał, powstrzymując łzy. Charlotte położyła mu rękę na ramieniu. Przez chwilę panowała cisza.

— Ale ja nie rozumiałem, czego ode mnie oczekiwała. Zacząłem szperać na własną rękę. A w międzyczasie silos czterdziesty wciąż istniał. Przekonałem się o tym, gdy zgasł kolejny silos. — Zamilkł na chwilę. — Udawałem wówczas szefa, nie myślałem logicznie i zgodziłem się na bombardowanie. Chciałem tylko spokoju. Nie obchodziły mnie wstrząsy ani to, że ktoś zobaczy drony, po prostu wydałem rozkaz. Cokolwiek tam było, został z niego krater. Drony i bomby zaczęły przerzedzać szeregi buntowników.

— Pamiętam — powiedział Darcy. — Zaczynałem wtedy zmianę. W stołówce ciągle przesiadywali piloci. Dużo pracowali w środku nocy.

— I robili to właśnie tutaj. Gdy skończyli i wrócili do kriosekcji, obudziłem swoją siostrę. Czekałem, aż sobie pójdą. Nie chciałem zrzucać bomb. Chciałem się przekonać, co jest na zewnątrz.

Darcy spojrzał na zegar na ścianie.

— A teraz wszyscy to widzieliśmy.

— Zostało jeszcze około dwustu lat zanim wszystkie silosy się zawalą — powiedział Donald. — Zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego u nas są tylko windy i żadnych schodów? Chcesz wiedzieć, dlaczego nazywają to ekspresówką, ale cholerstwo jedzie całe wieki?

— U nas też są ładunki gotowe do zdetonowania — odparł Darcy. — I ta sama masa betonu między piętrami.

Donald kiwnął głową. Chłopak był bystry.

— Gdyby pozwolono nam przejść się po schodach, zobaczylibyśmy to. Wiedzielibyśmy. A wystarczająco wiele osób rozumiałoby, do czego to służy i co oznacza. Równie dobrze moglibyśmy mieć odliczający czas zegar na każdym biurku. Ludzie by oszaleli.

— Dwieście lat — powiedział Darcy.

— Dla innych to może brzmieć jak szmat czasu, ale dla nas to raptem kilka drzemek. I zrozum, tutaj tkwi sedno sprawy. Musimy zginąć, żeby nikt nie pamiętał. Ten cały kompleks… — Donald wskazał na stół konferencyjny z rozkładem silosów. — To nie tyle wehikuł czasu, co tykający zegar. Sposób na oczyszczenie ziemi i wysłanie grupy ludzi, plemienia wybranego praktycznie na chybił-trafił, w przyszłość, żeby odziedziczyli świat.

— Raczej jak wysłanie ich w przeszłość — powiedziała Charlotte. — Z powrotem do prymitywnych czasów.

— Dokładnie. Gdy dowiedziałem się o nano, Iran właśnie nad nimi pracował. Pomysł był taki, żeby ich celem stała się dana grupa etniczna. Już wtedy dysponowaliśmy maszynami zdolnymi do działania na poziomie komórkowym. To był tylko kolejny krok. Zabijanie gatunku jest łatwiejsze niż atakowanie konkretnej rasy. To dziecinnie proste. Erskine, człowiek, który na to wpadł, powiedział, że to nieuniknione i prędzej czy później ktoś stworzy cichą bombę, która zmiecie z powierzchni ziemi całą ludzkość. Myślę, że miał rację.

— Więc czego szukasz w tych teczkach? — zapytał Darcy.

— Thurman chciał się dowiedzieć, czy Anna opuszczała zbrojownię. Jestem przekonany, że tak. Pojawiały się tu rzeczy, których nie widziałem na półkach. Wspominał też coś o rurach doprowadzających gaz…

— Za półtorej godziny musimy wracać — przerwał Darcy.

— Dobra, okay. Więc myślę, że Thurman znalazł coś w naszym silosie. Coś, co zrobiła jego córka, kiedy się stąd wymknęła. Sądzę, że zostawiła po sobie jeszcze jedną niespodziankę. Kiedy puścili gaz do osiemnastki, Thurman powiedział, że tym razem zrobili to porządnie. Że posprzątali po kimś. Myślałem, że miał na myśli mój bałagan, moje próby uratowania tamtego miejsca, ale to Anna mu namieszała. Myślę, że pozamieniała jakieś zawory, a może wszystko jest skomputeryzowane i tylko zmodyfikowała kod. Istnieją dwa rodzaje maszyn i oba są teraz w mojej krwi. Jedne próbują utrzymać nas w całości, jak te w kriokapsułach. Drugie, te na zewnątrz, wtłaczamy do zbuntowanych silosów, żeby rozkładały ludzkie ciała. Bogaci kontra biedni. Myślę, że Anna próbowała dokonać podmiany i tak wszystko poustawiać, żeby następny zamykany silos dostał porcję tego, co my dostajemy. Bawiła się w Robin Hooda na poziomie komórkowym.

Wreszcie znalazł raport, którego szukał. Nosił wyraźne ślady zużycia. Przeglądano go setki razy.

— Silos siedemnasty — powiedział. — Nie było mnie, gdy go zamykali, ale czytałem o nim. Był tam facet, który zgłosił się po wtłoczeniu gazu. Ale nie wydaje mi się, żeby ich zagazowano. Nie jak należy. Myślę, że Anna wzięła nano, które naprawiają nasze ciała w kriokomorach i wysłała je do siedemnastki.

— Dlaczego? — zapytała Charlotte.

Donald podniósł wzrok.

– Żeby powstrzymać koniec świata. Żeby nikogo nie mordować. Żeby pokazać ludziom odrobinę współczucia.

— Więc wszyscy w siedemnastym przeżyli?

Donald przerzucił kartki raportu.

— Nie — odparł. — Z jakiegoś powodu nie potrafiła powstrzymać otwarcia śluzy. To część procedury. A przy tej ilści gazu na zewnątrz nie mieli żadnych szans.

— Rozmawiałam z kimś w siedemnastce — powiedziała Charlotte. — Z twoją przyjaciółką… tamtejszą panią burmistrz. Mówiła, że dostali się tam tunelem.

Donald uśmiechnął się. Pokiwał głową.

— Oczywiście. Oczywiście. Chciała, żebym myślał, że idzie po nas.

— Wiesz, myślę, że teraz naprawdę po nas idzie.

— Musimy się z nią skontaktować.

— Jedyne co musimy zrobić — wtrącił się Darcy — to zacząć myśleć o końcu tej zmiany. Za jakąś godzinę szykują się niezłe cięgi.

Donald i Charlotte odwrócili się w jego kierunku. Stał przy drzwiach, tuż obok miejsca, gdzie Donald został skopany.

— Miałem na myśli swojego szefa — powiedział Darcy. — Wścieknie się, jeśli po obudzeniu odkryje, że na mojej zmianie uciekł więzień.

Silos 17

Jimmy postanowił, że przeszuka jeszcze dwa piętra zanim zawróci. Zaczynał podejrzewać, że rozminął się z Elise, która pewnie wbiegła na któreś z pięter za swoim zwierzakiem albo żeby skorzystać z ubikacji. Najprawdopodobniej była już na farmach z pozostałymi, podczas gdy on wciąż łaził samotnie po silosie.

Na najbliższym podeście zajrzał przez główne drzwi, nie widząc nic oprócz ciemności i zawołał Elise. Zastanawiał się, czy jest sens iść choćby jedno piętro dalej. Gdy odwrócił się do klatki schodowej, mignęło mu na moment coś brązowego. Osłonił swoje stare oczy i spojrzał przez zieloną poświatę, dostrzegając chłopaka, który stał w górze i wyglądał za barierkę. Dzieciak pomachał do niego. Jimmy nie odmachał.

Ruszył ku schodom z zamiarem zejścia na dolne farmy, ale zaraz usłyszał cichy stukot stóp chłopaka, który zbiegał po spirali. Kolejny dzieciak do niańczenia, pomyślał. Nie czekając na chłopaka, szedł swoim tempem. Uszedł półtorej obrotu zanim dziecko go dogoniło.

Jimmy odwrócił się, żeby zbesztać natrętnego dzieciaka, ale z bliska rozpoznał chłopca. Brązowy kombinezon i szopa szorstkich włosów koloru kukurydzy. To ten sam chłopak, który gonił Elise na bazarze.

— Hej — syknął chłopak. — To pan.

— To ja — zgodził się Jimmy. — Podejrzewam, że szukasz jedzenia. No cóż, ja nic nie mam…

— Nie. — Chłopak pokręcił głową. Musiał mieć dziewięć albo dziesięć lat. Był mniej więcej w wieku Milesa. — Musi pan iść ze mną. Potrzebuję pańskiej pomocy.

Każdy potrzebował pomocy Jimmy’ego.

— Jestem trochę zajęty — powiedział i odwrócił się.

— Chodzi o Elise — wyjaśnił chłopak. — Szedłem za nią. Przez kopalnie. Jacyś ludzie na górze nie chcą jej wypuścić — wyszeptał, spoglądając w górę klatki schodowej.

— Widziałeś Elise? — zapytał Jimmy.

Chłopak kiwnął głową.

— Jacy ludzie?

— Spora grupa, tamci z kościoła. Mój tato chodzi na ich niedziele.

— I mówisz, że mają Elise.

— Tak. I znalazłem jej psa. Był uwięziony pod rozwalonymi drzwiami parę pięter pod nami. Zamknąłem go w kojcu, żeby nie uciekł. A potem odkryłem, gdzie trzymają Elise. Próbowałem się do niej dostać, ale jakiś facet kazał mi zmiatać.

— Gdzie to jest? — zapytał Jimmy.

Chłopak wskazał w górę.

— Dwa piętra — powiedział.

— Jak masz na imię?

— Shaw.

— Dobra robota, Shaw. — Jimmy ruszył w dół klatki schodowej.

— Mówiłem na górze — powiedział chłopak.

— Muszę coś ze sobą wziąć — wyjaśnił Jimmy. — To niedaleko.

Shaw pobiegł za nim.

— Dobra. Aha, i jeszcze coś: chcę, żeby pan wiedział, że byłem okropnie głodny, ale nie zamierzałem zjeść tego psa.

Jimmy zatrzymał się, żeby chłopak mógł go dogonić.

— Wcale cię o to nie podejrzewałem — powiedział.

Shaw kiwnął głową.

— Chciałem, żeby Elise wiedziała — wyjaśnił. — Żeby wiedziała, że nigdy bym tego nie zrobił.

— Powiem jej — zapewnił Jimmy. — A teraz chodź. Pospieszmy się.

Zeszli dwa piętra w dół. Jimmy zajrzał w ciemny korytarz, oświetlając latarką ściany, a potem odwrócił się ze skruchą do Shawa, który podążał za nim krok w krok.

— Poszliśmy za daleko — przyznał się Jimmy.

Zaczął wspinać się z powrotem, zły na samego siebie. Ciężko było spamiętać, gdzie co położył. Minęło tyle czasu. Kiedyś miał mnemotechniki, które ułatwiały przypominanie sobie skrytek. Ukrył karabin wysoko w górze, na pięćdziesiątym pierwszym. Pamiętał, bo do trzymania broni trzeba dłoni i palca na spuście. Pięć i jeden. Tamten karabin był owinięty w koc i schowany na dnie starego kufra. Ale tu na dole też zostawił broń. Zaniósł ją do Zaopatrzenia całe życie temu. To musiała być wyprawa, w trakcie której znalazł Cienia. Nie mógł zanieść karabinu na górę — brakowało mu rąk. Jeden-osiemnaście. Tak, to tu. Nie jeden-dziewiętnaście. Wbiegł na obolałych nogach na podest i skręcił w korytarz, który wraz z Shawem przed chwilą mijali.

To tutaj. Poziom mieszkalny. W wielu mieszkaniach zostawił różne rzeczy. Najczęściej kupę. Nie wiedział, że można załatwiać się na farmach, prosto do ziemi. Tego nauczył się od dzieciaków znacznie później. Elise go tego nauczyła. Jimmy pomyślał o ludziach, którzy robili krzywdę Elise i przypomniał sobie, co sam robił ludziom, kiedy był chłopcem. Jeszcze w młodości nauczył się strzelać z karabinu. Wciąż pamiętał tamten huk. Pamiętał, co karabin robił z pustymi puszkami i ludźmi. Rzeczy podskakiwały i padały bez ruchu. Trzecie mieszkanie po lewej.

— Potrzymaj — powiedział do Shawa przed wejściem do mieszkania i wręczył mu latarkę. Chłopak wycelował ją w środek pokoju. Jimmy złapał za metalową komodę ustawioną przy jednej ze ścian i przesunął ją w bok. Jakby to było wczoraj. Tyle że mebel pokrywała teraz gruba warstwa kurzu. Jego stare ślady stóp zniknęły. Wspiął się na komodę, a potem uniósł i odsunął na bok panel sufitowy. Poprosił o latarkę. Poświecił w otwór; spłoszony szczur pisnął i uciekł. Czarny karabin czekał na niego. Jimmy wyjął broń i zdmuchnął z niej kurz.

Elise nie podobały się jej nowe ubrania. Zabrali jej stary kombinezon, mówiąc, że ma nieodpowiedni kolor, a potem owinęli ją w zszyty z przodu drapiący koc. Kilka razy prosiła, żeby pozwolili jej pójść, ale pan Rash powtarzał, że musi zostać. Wzdłuż korytarzy ciągnęły się pokoje ze starymi łóżkami i wszystko okropnie śmierdziało, ale ludzie próbowali wszystko wyczyścić i doprowadzić do porządku. Jednak Elise chciała tylko Pieska i Hanny, i Solo. Pokazano jej pokój i powiedziano, że to będzie jej nowy dom, ale ona mieszkała za Dziczą i nigdy nie chciała mieszkać gdziekolwiek indziej.

Zabrali ją z powrotem do wielkiej sali, gdzie napisała swoje imię i kazali jej siedzieć jeszcze trochę na ławce. Gdy próbowała sobie pójść, pan Rash ściskał ją za nadgarstek. Kiedy płakała, ściskał mocniej. Zmuszali ją do siedzenia na ławce, którą nazywali jakoś inaczej, a pan na środku czytał coś z książki. Człowiek w białych szatach i z łysiną na głowie wyszedł, a inny pan zajął jego miejsce, żeby czytać na głos książkę. Z boku siedziała jakaś kobieta z dwoma mężczyznami i nie wyglądała na szczęśliwą. Mnóstwo ludzi na ławkach patrzyło na kobietę zamiast na czytającego.

Elise była zmęczona i śpiąca. Miała ochotę sobie pójść i uciąć gdzieś drzemkę. A potem mężczyzna skończył czytać i uniósł książkę w powietrze, a wszyscy powtarzali to samo, co wydało jej się dziwne — to tak jakby wszyscy już wcześniej były śmieszne i puste, tak jakby znali słowa, ale nie wiedzieli, co one znaczą.

Człowiek z książką dał znak mężczyznom i kobiecie, żeby wstali; wyglądało to prawie tak, jakby ją nieśli. Z tyłu, w pobliżu kolorowego, podświetlonego okna stały dwa zsunięte do siebie stoły. Kobieta jęknęła, gdy zaciągnęli ją do stołów. Miała na sobie koc taki jak Elise, ale większy, dzięki czemu mogli łatwo odsłonić jej nogę. Ludzie na ławkach wytężali wzrok. Elise już nie była taka senna. Zapytała szeptem pana Rasha, co oni robią, ale kazał jej siedzieć cicho i się nie odzywać.

Mężczyzna z książką wyjął spomiędzy fałd szaty nóż. Był długi i błysnął jak lśniąca ryba.

— Bądźcie płodni i rozmnażajcie się — powiedział. Odwrócił się twarzą do widowni. Kobieta wierciła się na stołach, ale nie mogła nigdzie pójść. Elise miała ochotę im powiedzieć, żeby nie ściskali tak mocno jej nadgarstków.

— Patrzcie — powiedział mężczyzna, czytając z książki. — Oto ja ustanawiam moje przymierze z wami i waszym potomstwem, które po was będzie. I nigdy już nie zostanie zgładzona żadna istota żywa. I wspomnę swe przymierze, gdy rozciągnę obłoki nad ziemią i gdy ukaże się to ostrze w obłokach[2].

Uniósł nóż jeszcze wyżej, a ludzie na ławkach coś wymamrotali. Nawet młodszy od Elise chłopczyk znał słowa. Jego usta poruszyły się tak jak usta pozostałych.

Mężczyzna wyciągnął nóż do kobiety, ale jej go nie podał. Jeden z mężczyzn trzymał ją za stopy, a drugi za nadgarstki, a ona próbowała się nie ruszać. I wtedy Elise zrozumiała, co oni robili. Było tak samo jak z jej mamą i mamą Hanny. A potem z ust kobiety dobiegł przerażający krzyk, kiedy nóż zagłębił się w ciało. Elise nie mogła oderwać od tego oczu. Z rany trysnęła krew i pociekła kobiecie po nodze, a Elise poczuła krew na własnej nodze i próbowała się wyrwać, ale wtedy poczuła uścisk wokół nadgarstka, a ona już wiedziała, że pewnego dnia to samo przydarzy się jej, a krzyk nie ustawał, gdy mężczyzna drążył w ranie nożem i palcami, i pot na jego czole lśnił, gdy mówił coś do ludzi, którzy nie mogli utrzymać kobiety, a wśród ławek rozległy się szepty i Elise zrobiło się gorąco, i było jeszcze więcej krwi, aż wreszcie mężczyzna z nożem zawołał coś i stanął twarzą do ławek ściskając coś między palcami; krew ciekła mu po ręce aż do łokcia, a on uśmiechał się, podczas gdy krzyki cichły.

— Patrzcie! — zawołał.

A ludzie klaskali. Mężczyźni obandażowali kobietę na stole, a potem pomogli jej zejść, choć ledwo trzymała się na nogach. Elise zauważyła, że obok podwyższenia stała kolejna kobieta. Ludzie ustawiali się w kolejkę. A oklaski robiły się rytmiczne, tak jak wtedy, gdy razem z bliźniakami maszerowali po schodach, patrząc sobie nawzajem na stopy, klap-klap, wszyscy razem. Klaskanie robiło się coraz głośniejsze. Aż nagle rozległo się potężne klaśnięcie, które uciszyło wszystkich innych. Klaśnięcie, od którego jej serce aż podskoczyło.

Głowy odwróciły się ku tyłowi sali. Elise bolały uszy od głośnego huku. Ktoś krzyknął i wskazał coś palcem, a Elise odwróciła się i zobaczyła stojącego w drzwiach Solo. Z sufitu sypał się biały pył, a on trzymał w rękach coś długiego i czarnego. Obok stał Shaw, chłopak w brązowym kombinezonie, którego znała z bazaru. Elise zdziwiła się, widząc go tutaj.

— Państwo wybaczą — powiedział Solo. Lustrował ławki, aż wreszcie dostrzegł Elise, a spomiędzy zarostu błysnęły zęby. — Ta młoda dama pójdzie ze mną.

Rozległy się krzyki. Mężczyźni pozrywali się ze swoich miejsc, krzyczeli i pokazywali palcami, a pan Rash wrzeszczał coś o swojej żonie i własności, i jak on śmie się wtrącać. A mężczyzna z zakrwawionym nożem był oburzony i popędził przejściem między ławkami, więc Solo uniósł czarny przedmiot do ramienia.

Kolejne klaśnięcie — tak głośne, jakby to pan Bóg klaskał swoimi ogromnymi dłońmi, tak ogłuszające, że Elise aż zabolał od tego huku brzuch. A potem rozległ się jeszcze dźwięk tłuczonego szkła. Odwróciła się i zobaczyła, że śliczne, kolorowe okno było w jeszcze gorszym stanie niż przedtem.

Ludzie przestali krzyczeć i zbliżać się do Solo, co jak podejrzewała Elise było czymś dobrym.

— Chodź — powiedział Solo. — Szybko.

Elise wstała z ławki i zaczęła iść w jego kierunku, ale pan Rash chwycił ją za nadgarstek.

— To moja żona! — krzyknął pan Rash, a Elise zrozumiała, że to nic dobrego. To znaczyło, że nie mogła odejść.

— Szybko odprawiacie śluby — powiedział Solo do cichego tłumu. Wymierzył do nich z czarnego przedmiotu, a oni najwyraźniej poczuli się nieswojo. — A pogrzeby?

Czarny przedmiot celował teraz prosto w pana Rasha. Uścisk wokół nadgarstka Elise zelżał, więc pobiegła, mijając człowieka, który ociekał krwią, do Solo i Shawa, i jeszcze dalej, na korytarz.

Juliette znowu tonęła. Czuła wdzierającą się do gardła wodę, szczypanie w oczach, pieczenie w piersi. Wspinając się w górę klatki schodowej, czuła wokół siebie dawną powódź, ale to nie ona sprawiała, że brakło jej oddechu. Chodziło o głosy, które rozbrzmiewały po całym szybie, ślady niedawnych aktów wandalizmu i kradzieży, brak długich odcinków przewodów i rur oraz łodygi, liście i glebę porozrzucane przez ludzi uciekających ze skradzionymi roślinami.

Miała nadzieję wznieść się ponad otaczające ją krzywdy, uciec przed tymi przedśmiertnymi drgawkami ogłady nim zapanuje chaos. Wiedziała, że to nastąpi. Lecz choćby nie wiadomo jak wysoko wspinała się z Raphem, spotykała ludzi, którzy wyważali drzwi pięter, aby je przeszukać i splądrować, aby zdobyć terytorium, aby wykrzyczeć z platformy podestu swoje znalezisko albo jakieś pytanie. W głębinach Maszynowni ubolewała nad tym, jak niewielu ocalało. Teraz miała wrażenie, że było ich tak wielu.

Nie zatrzymywała się, żeby ich powstrzymać — tylko traciłaby czas. Martwiła się o Solo i dzieciaki. Martwiła się o spustoszone farmy. A jednak ciężar materiałów wybuchowych w worku dawał jej poczucie celu, a otaczająca ją katastrofa dodawała jej determinacji. Szła dopilnować, żeby coś takiego już nigdy nie miało miejsca.

— Czuję się jak tragarz — powiedział Raph, posapując między słowami.

— Jeśli zostaniesz z tyłu, idziemy na trzydzieste czwarte. Obie farmy na środkowych powinny mieć jedzenie. Wodę znajdziesz w przepompowni.

— Dotrzymam ci kroku — odparł z uporem Raph. — Mówię tylko, że to uwłaczające.

Juliette zaśmiała się z dumnego górnika. Miała ochotę powiedzieć, ile razy szła tędy po schodach, a Solo zawsze zostawał w tyle, każąc jej iść dalej i obiecując, że ją dogoni. Wróciła myślami do tamtych dni i nagle jej silos nadal istniał i prosperował, był cywilizowany i ruchliwy, tak odległy i funkcjonujący bez niej — ale jednak wciąż żywy.

Już nie.

Ale przecież istniały inne silosy, kilkadziesiąt tętniących życiem światów. Gdzieś tam rodzic pouczał dziecko. Nastolatek kradł całusa. Podawano ciepły posiłek. Papier rozdrabniano na pulpę, z której z powrotem robiono papier; ropa gulgotała i płonęła; spaliny odprowadzano rurami na wielkie, zakazane zewnętrze. Wszystkie te światy żyły swoim życiem, nieświadome istnienia pozostałych. Gdzieś tam był człowiek, którego wysyłano na czyszczenie za to, że ośmielił się marzyć. Kogoś grzebano, ktoś się rodził.

Juliette pomyślała o dzieciach silosu siedemnastego, które urodziły się w świecie przemocy i nie znały innego. Historia się powtórzy. Powtórzy się tutaj. Pomyślała, że jej złość na komitet do spraw planowania i na ojca Wendela była nieuzasadniona. Czy jej mechanicy nie okazywali wściekłości? Czy ona sama nie straciła wtedy cierpliwości? Czym innym była grupa niż tylko zgrają ludzi? A czymże byli ludzie, jeśli nie zwierzętami, które ulegały strachowi równie łatwo, co szczury słyszące czyjeś kroki?

— …no to później cię dogonię — zawołał gdzieś z dołu Raph, a Juliette uświadomiła sobie, że zostawiła go w tyle. Zwolniła i zaczekała na niego. To nie był czas na wędrówkę bez towarzysza. A w tym silosie samotności, w którym pokochała Lukasa, bo zawsze był przy niej głosem i duchem, tęskniła za nim bardziej niż kiedykolwiek. Pozbawiono ją nadziei — naiwnej nadziei. Nie mogła już nigdy się z nim spotkać ani go zobaczyć, choć była śmiertelnie pewna, że wkrótce do niego dołączy.

Dzięki wypadowi na drugą farmę środkowych pięter zdobyli trochę jedzenia, choć znaleźli je głębiej niż pamiętała. Latarka Rapha ujawniła ślady niedawnej obecności: odciski butów w jeszcze niezaschniętym błocie, odłamana rura do podlewania, z której wciąż ciekła woda, rozdeptany pomidor jeszcze nie pokryty mrówkami. Juliette i Raph wzięli co mogli — zielone papryki, ogórki, jagody, cenną pomarańczę, kilkanaście niedojrzałych pomidorów. Dość na kilka posiłków. Juliette zjadła tyle jagód, ile zdołała, bo słabo znosiły transport. Zwykle stroniła od jagód, nie znosiła tego, że barwiły palce. Lecz to, co wcześniej było uciążliwością, teraz było błogosławieństwem. Oto dlaczego resztki zapasów znikały w mgnieniu oka — każda z kilkuset osób brała więcej niż potrzebowała, nawet rzeczy, których tak naprawdę nie chciała.

Z farmy nie było już daleko na trzydzieste czwarte. Dla Juliette było to prawie jak powrót do domu. Zastanie tam obfite zasilanie, swoje narzędzia i posłanie, radio, miejsce do pracy, do rozmyślań, do skruchy i żalu, do zbudowania jednego, ostatniego kombinezonu. Zmęczone nogi i plecy dawały jej się we znaki, a Juliette zrozumiała, że znów wspinała się, żeby uciec. Szukała czegoś więcej niż tylko zemsty. Uciekała przed widokiem przyjaciół, których zawiodła. Pragnęła dziury. Lecz w przeciwieństwie do Solo, który ukrywał się w dziurze pod serwerami, ona miała nadzieję zrobić krater nad głowami innych.

— Jules?

Zatrzymała się w połowie podestu na poziomie trzydzieści cztery; drzwi do IT były tuż przed nią. Raph przystanął u szczytu schodów. Przyklęknął i przesunął palcem po stopniu, a potem uniósł go w górę, pokazując jej coś czerwonego. Dotknął palcem języka.

— Pomidor — powiedział.

Ktoś tam już był. Juliette żałowała dnia, który spędziła zwinięta w kłębek, płacząc w trzewiach kopacza.

— Będzie dobrze — powiedziała mu. Przypomniał jej się dzień, w którym goniła za Solo. Zbiegła po schodach, łomocząc butami o stopnie; drzwi były zabarykadowane, więc złamała blokującą je miotłę. Tym razem drzwi otworzyły się bez problemu. Światła świeciły jaskrawo. Ani śladu ludzi.

— Chodźmy — powiedziała. Ruszyła naprzód szybko i cicho. Nie chciała, żeby ją zauważyli ludzie, których nie znała, nie chciała, żeby ją śledzili. Zastanowiła się, czy Solo miał dość rozwagi, żeby zamknąć serwerownię i kratę. Ale nie, na końcu korytarza zobaczyła otwarte drzwi do serwerowni. Słyszała jakieś głosy. Poczuła smród snującego się w powietrzu dymu. A może odchodziła od zmysłów, może wyobrażała sobie Lukasa i próbujący go dopaść gaz? Czy to dlatego tu przyszła? Nie po radio, żeby znaleźć dom dla przyjaciół, nie żeby skonstruować kombinezon, ale dlatego, że to miejsce było jak lustrzane odbicie jej silosu, więc może Lukas był na dole, czekając na nią, żywy w tym martwym świecie…

Dobrnęła do serwerowni. Dym był prawdziwy, zbierał się pod sufitem. Juliette ruszyła pomiędzy znajomymi serwerami. Dym smakował inaczej niż przypalony olej z przegrzewającej się pompy, cierpkość pożaru instalacji elektrycznej, spalona guma z pracującego na sucho wirnika, gorycz spalin. Te płomienie były czyste. Zakryła usta zgięciem łokcia — wspominając narzekanie Lukasa na opary — i pobiegła.

Z włazu za serwerem łączności unosił się słup dymu. Coś paliło się w schronieniu Solo, może jego posłanie. Juliette pomyślała o tamtejszym radiu i jedzeniu. Rozpięła kombinezon i nasunęła sobie przepocony podkoszulek na twarz. Raph wrzeszczał, żeby tam nie szła, ale ona już się schylała. Praktycznie zjechała po drabinie na sam dół, aż w końcu jej buty załomotały o kratę.

Trzymała się nisko, ale i tak ledwo widziała przez dym. Słyszała trzask płomieni, dziwny i chrzęszczący. Jedzenie i radio, komputer i bezcenne schematy na ścianach. Był jeszcze inny skarb, który nie przyszedł jej na myśl — książki. I to właśnie one się paliły.

Stosik książek, sterta pustych metalowych puszek, młody mężczyzna w białej szacie wrzucający kolejne książki na stos, zapach paliwa. Był odwrócony plecami, placek łysiny na jego głowie lśnił od potu, ale jemu najwyraźniej ogień nie przeszkadzał. On go karmił. Wrócił do półek po więcej książek do spalenia.

Juliette przemknęła za jego plecami do łóżka Solo i chwyciła koc, płosząc ukrytego w jego fałdach szczura. Dym szczypał ją w oczy i palił w gardle. Podbiegła do ognia i zarzuciła koc na stertę książek. Płomienie momentalnie przygasły, ale wciąż przesączały się na szwach. Koc zaczął się dymić. Juliette kaszlnęła w koszulkę i ruszyła z powrotem po materac, musiała zdławić ogień. Myślała o pustym zbiorniku na wodzie w sąsiednim pomieszczeniu i o wszystkim, co za chwilę mieli stracić.

Mężczyzna w szacie dostrzegł ją, gdy podnosiła materac. Zawył i rzucił się na nią. Potoczyli się oboje na materac i posłanie. Mignął pędzący ku jej twarzy but, ale Juliette szarpnęła głową do tyłu. Młody mężczyzna krzyknął. Przypominał białego ptaka na bazarze, który wyrwał się i trzepotał skrzydłami. Juliette krzyknęła, żeby się wynosił. Płomienie wznosiły się coraz wyżej. Pociągnęła za materac, a mężczyzna sturlał się z niego. Zostały tylko chwile na opanowanie ognia zanim wszystko będzie stracone. Parę chwil. Chwyciła drugi koc Solo i zaczęła nim uderzać w płomienie. Nie mogła walczyć z nimi i z mężczyzną jednocześnie. Nie było czasu. Kaszlała i wołała Rapha, a mężczyzna w szacie znów na nią ruszył, wymachując rękami z dzikim błyskiem w oczach. Juliette schyliła się pod jego rękami, trafiając go barkiem w brzuch, a mężczyzną przekoziołkował nad jej plecami. Padł na podłogę i chwycił ją za nogi, ściągając ją do parteru.

Juliette próbowała się mu wyśliznąć, ale on pełzł po niej, od kostek w górę, do pasa. Za nim wznosiły się płomienie. Koc się zajął. Mężczyzna wrzasnął, ogarnięty nieświętym gniewem, całkiem już postradawszy rozum. Juliette odepchnęła się od jego ramion i zaczęła wiercić się w miejscu, żeby się oswobodzić. Ledwo oddychała, ledwo widziała. Leżący na niej mężczyzna krzyknął z nowym zapałem — to jego szaty się zajęły. Płomienie pełzły po jego plecach i po nich obojgu, a Juliette z powrotem znalazła się w tamtej śluzie, z kocem na głowie, płonąc żywcem.

Przed jej twarzą przemknął but i trafił w młodego księdza; siła uczepionych niej rąk zmalała. Juliette zepchnęła go z siebie. Dym przesłaniał już wszystko. Próbowała odzyskać równowagę, ale nie mogła opanować kaszlu; zastanawiała się, co z radiem, ale wiedziała, że już po nim. A potem ktoś pociągnął ją w głąb wąskiego korytarza. Blada twarz Rapha upodabniała go do osnutego dymem ducha, który popędzał ją, kiedy szła po drabinie.

Serwerownia napełniała się dymem. Ogień na dole będzie się rozprzestrzeniał, aż pochłonie wszystko, co się pali, zostawiając tylko osmalony metal i stopione przewody. Juliette pomogła Raphowi wyjść z szybu. Zatrzasnęła pokrywę włazu i zrozumiała, że ta cholerna krata nie zatrzyma dymu.

Raph zniknął za jednym z serwerów.

— Szybko! — krzyknął. Juliette poczołgała się na czworakach i zastała Rapha zapartego o tył węzła łączności. Napierał z całej siły, odpychając się jedną nogą od sąsiedniego serwera.

Pomogła mu. Obolałe mięśnie prężyły się i paliły. Raz po raz napierali na tkwiący w miejscu metal; Juliette mgliście przypomniała sobie o śrubach mocujących podstawę do podłoża, ale ciężar wysokiej obudowy sprzyjał ich wysiłkom. Metal jęknął. Śruby ustąpiły i wielki, czarny serwer przechylił się, zadrżał, a potem runął, zakrywając otwór.

Juliette i Raph opadli na podłogę, kaszląc i z trudem chwytając powietrze. W pomieszczeniu było aż sino od dymu, ale odcięli jego dopływ. A krzyki na dole wreszcie ucichły.

Silos 1

— To nie jest dobry plan — skwitowała Charlotte. Dokręciła podłączony do hełmu aparat do oddychania i wzięła jedną z wielkich butli z powietrzem, a potem zaczęła mocować do niej wąż. — Co zrobimy, kiedy już będziemy na zewnątrz?

— Umrzemy — odparł Donald. Dostrzegł spojrzenie, jakie mu rzuciła. — Ale może za tydzień. I nie tutaj.

Leżały przed nim porozkładane zapasy, które teraz zaczął wpychać do jednego z niedużych wojskowych plecaków. Gotowe racje żywnościowe, woda, apteczka, latarka, pistolet i dwa magazynki, dodatkowa amunicja, krzesiwo i nóż.

— Jak myślisz, na jak długo wystarczy powietrza? — zapytała Charlotte.

— Te butle służą do wysyłania wojsk do innych silosów, więc muszą mieć dość powietrza, żeby dało się dotrzeć do tych najbardziej oddalonych. My potrzebujemy pójść tylko trochę dalej i nie będziemy tak obciążeni. — Zapiął plecak i położył go obok drugiego.

— To tak jakbyśmy redukowali ciężar drona.

— Dokładnie. — Wziął rolkę taśmy i wyciągnął z kieszeni złożoną mapę, którą zaczął mocować do rękawa jednego z kombinezonów.

— To nie mój kombinezon?

Donald przytaknął.

— Jesteś lepsza w nawigacji. Będę szedł za tobą.

Zza regałów rozległ się sygnał nadjeżdżającej windy. Donald rzucił wszystko i syknął do Charlotte, żeby się pospieszyła. Dotarli już do windy dla dronów, gdy Darcy zawołał, że to tylko on. Wyszedł obładowany zza regałów, niosąc czyste ubrania i tace pełne jedzenia.

— Przepraszam — powiedział, widząc panikę, jaką spowodował. — Nie miałem was jak ostrzec. — W ramach przeprosin wyciągnął ku nim tace. — Resztki z kolacji.

Odłożył tace, a Charlotte go uścisnęła. Donald zauważył, że w ciężkich czasach więzi powstawały szybko. Oto więźniarka obejmowała strażnika za to, że jej nie bił i okazał odrobinę współczucia. Donald cieszył się, że mieli drugi kombinezon. To był dobry plan.

Darcy spojrzał na porozrzucane narzędzia i zapasy.

— Co robicie? — zapytał.

Charlotte spojrzała na brata. Donald pokręcił głową.

— Słuchajcie — powiedział Darcy. — Rozumiem waszą sytuację. Mnie też nie podoba się to, co tu się wyprawia. A im więcej sobie przypominam, im więcej pamiętam z dawnego życia, tym bardziej jestem przekonany, że walczyłbym po waszej stronie. Ale nie chcę stawiać wszystkiego na jedną kartę. A to… — Wskazał na kombinezony. — To nie wygląda dobrze. Nie wygląda mądrze.

Charlotte podała Donaldowi talerz i widelec. Usiadła na jednym z plastikowych pojemników i wbiła sztuciec w coś, co wyglądało na pieczeń z puszki, buraki i ziemniaki. Donald przysiadł obok i zaczął ciąć widelcem pieczeń na małe kawałki.

— Pamiętasz, czym się zajmowałeś przed tym wszystkim? — zapytał Donald. — Zaczyna ci wracać pamięć?

Darcy kiwnął głową.

— Trochę. Przestałem brać leki.

Donald się zaśmiał.

— Co? Co w tym śmiesznego?

— Przepraszam. — Donald machnął ręką. — Chodzi o to… nieważne. To dobrze. Byłeś w wojsku?

— Tak, ale niedługo. Chyba byłem w Secret Service. — Darcy patrzył na nich przez chwilę. — A wy?

— Siły powietrzne — powiedziała Charlotte i wskazała widelcem na Donalda, który miał pełne usta. — Kongresmen.

— Zalewasz?

Donald kiwnął głową.

— Tak naprawdę bardziej architekt. — Wskazał na otaczające ich pomieszczenie. — Po to studiowałem.

– Żeby budować tego typu rzeczy? — zapytał Darcy.

– Żeby zbudować to — odparł Donald i ugryzł kolejny kęs pieczeni.

— Zalewasz.

Donald kiwnął głową i upił łyk wody.

— Więc kto nam to zrobił? Chińczycy?

Donald i Charlotte spojrzeli na siebie.

— No co? — zapytał Darcy.

— My to zrobiliśmy — powiedział Donald. — To miejsce nie powstało na wszelki wypadek. Zaprojektowano je specjalnie w tym celu.

Darcy przeskakiwał wzrokiem po ich twarzach z otwartymi ustami.

— Myślałem, że wiesz. Wszystko jest w moich notatkach. — Jeśli się wie, czego szukać, dodał w myślach. W przeciwnym razie było to zbyt oczywiste i zuchwałe, by to dostrzec.

— Nie. Myślałem, że to jest jak tamten bunkier w górach, gdzie ma się schronić rząd…

— Bo tak jest — powiedziała Charlotte. — Tyle że tym razem mieli doskonałe zgranie w czasie.

Darcy wpatrywał się w ich buty, podczas gdy Donald i jego siostra jedli. Jedzenie nie było takie złe jak na ostatni posiłek. Donald spojrzał na rękaw kombinezonu, który pożyczył od Charlotte i po raz pierwszy dostrzegł dziurę po kuli. Może to dlatego tak dziwnie się zachowywała, kiedy chciał go włożyć. Siedzący naprzeciwko Darcy zaczął powoli kiwać głową.

— Tak — mówił. — Boże, tak. Oni to zrobili. — Podniósł wzrok na Donalda. — Parę zmian temu wsadziłem do głębokiego zamrażania pewnego faceta. Wykrzykiwał tego typu szalone rzeczy. Facet z księgowości.

Donald odstawił tacę. Dopił wodę.

— Nie był szalony, prawda? — zapytał Darcy. — To dobry człowiek.

— Pewnie nie był — przyznał Donald. — W każdym razie dochodził do siebie.

Darcy przebiegł palcami po swoich krótkich włosach. Jego uwaga znów skupiła się na porozrzucanych zapasach.

— Kombinezony — powiedział. — Myślicie o wyjściu? Bo chyba wiecie, że nie mogę wam w tym pomóc.

Donald zignorował pytanie. Poszedł na koniec alejki i przyprowadził dwukołowy wózek. Razem z Charlotte umieścili już na nim bombę przeciwbunkrową. Ze stożkowatego nosa bomby zwisała plastikowa zawieszka, za którą miał pociągnąć, żeby uzbroić ładunek. Charlotte wymontowała już wysokościomierz i blokady bezpieczeństwa. Gdy skończyła, nazwała ją „głupią bombą”. Donald pchał wózek w kierunku windy.

— Hej! — zaprotestował Darcy. Wstał z kosza i zagrodził mu drogę. Charlotte odchrząknęła, a gdy się odwrócił, zobaczył w jej rękach wymierzoną w niego broń.

— Przykro mi — powiedziała Charlotte.

Dłoń Darcy’ego zawisła nad wybrzuszeniem w kieszeni. Donald pchnął w jego kierunku wózek, a Darcy się cofnął.

— Musimy to przedyskutować — powiedział Darcy.

— Już to zrobiliśmy — powiedział Donald. — Nie ruszaj się.

Zatrzymał wózek obok Darcy’ego i włożył mu rękę do kieszeni. Wyjął pistolet i włożył sobie do kieszeni, a potem poprosił o identyfikator Darcy’ego. Młody strażnik wręczył mu plakietkę. Donald schował ją, po czym potoczył wózek w kierunku windy.

Darcy szedł za nim w pewnej odległości.

— Zwolnij — poprosił. — Chcesz to zdetonować? Daj spokój, człowieku. Porozmawiajmy. To poważna decyzja.

— I niepodjęta z łatwością, przysięgam. Reaktor pod nami zasila serwery. Serwery kontrolują życie wszystkich ludzi. Zamierzamy ich wyzwolić. Pozwolić im żyć i umierać jak tylko zechcą.

Darcy zaśmiał się nerwowo.

— Serwery kontrolują życie? O czym ty mówisz?

— Wybierają numery loterii — wyjaśnił Donald. — Decydują o tym, kto jest godzien przekazać geny. Selekcjonują i kształtują. Podżegają do wojen, by wyłonić zwycięzcę. Ale już niedługo.

— No dobra, ale jest nas tylko trójka. To zbyt ważna decyzja, nie możemy jej podjąć sami. Mówię poważnie, człowieku…

Donald zatrzymał wózek tuż przy windzie. Odwrócił się do Darcy’ego i zobaczył, że jego siostra wstała z pudła, żeby zostać bliżej niego.

— Mam ci wymienić wszystkie momenty w historii, kiedy jedna osoba doprowadziła do śmierci milionów? — zapytał Donald. — Około tuzina osób stworzyło silosy. Tak naprawdę można to sprowadzić do trzech. A kto wie, może jeden z tych ludzi wpływał na pozostałych dwóch? No cóż, jeśli jeden człowiek mógł je zbudować, jeden da też radę je zburzyć. Grawitacja to suka, chyba że jest po twojej stronie. — Donald wskazał na alejkę między regałami. — A teraz idź tam i usiądź.

Gdy Darcy się nie poruszył, Donald wyciągnął broń — nie pistolet strażnika, ale ten z drugiej kieszeni, o którym wiedział, że jest naładowany i odbezpieczony. Urażony i rozczarowany wyraz twarzy młodego mężczyzny zabolał go jak cios. Donald odprowadził wzrokiem Darcy’ego, który pomaszerował z powrotem między regały, mijając Charlotte. Donald podszedł do siostry, ścisnął ją za ramię i pocałował w policzek.

— Idź założyć kombinezon — powiedział jej.

Kiwnęła głową i ruszyła za Darcym, usiadła na pojemniku i zaczęła wciskać się w kombinezon.

— To się nie dzieje naprawdę — powiedział Darcy. Zerknął ukradkiem na pistolet Charlotte, który odłożyła na bok, żeby się przebrać.

— Nawet o tym nie myśl — ostrzegł go Donald. — Właściwie, powinieneś już zakładać kombinezon.

Spojrzeli na niego oboje z niezrozumieniem w oczach. Charlotte właśnie wsuwała nogi w nogawki.

— O czym ty mówisz? — zapytała.

Donald podniósł leżący między narzędziami młotek i pokazał go jej.

— Nie zamierzam ryzykować, że bomba nie wybuchnie — oznajmił.

Spróbowała wstać, ale stopy wciąż miała zaplątane w nogawki.

— Mówiłeś, że masz sposób, żeby zdetonować ją zdalnie!

— Tak, zdalnie. Czyli z daleka od ciebie. — Wycelował w Darcy’ego. — Ubieraj się. Macie pięć minut, żeby wejść do tamtej windy…

Darcy rzucił się na leżącą obok Charlotte broń. Charlotte okazała się szybsza i zgarnęła pistolet z pojemnika. Donald cofnął się o krok, a potem zdał sobie sprawę, że jego siostra mierzy do niego.

— To ty się ubieraj — rozkazała bratu. Głos miała drżący, a oczy błyszczące. — Nie tak się umawialiśmy. Obiecałeś.

— Jestem kłamcą — powiedział Donald. Kaszlnął w zgięcie łokcia i uśmiechnął się. — Ty jesteś hipokrytką, a ja kłamcą. — Zaczął cofać się w kierunku windy, nie przestając mierzyć do Darcy’ego. — Nie zastrzelisz mnie — powiedział siostrze.

— Daj mi pistolet — zaproponował jej Darcy. — Posłucha, jeśli to ja będę go trzymał.

Donald zaśmiał się.

— Ty też mnie nie zastrzelisz. Tamta broń nie jest naładowana. A teraz się ubierajcie. Oboje macie się stąd wynosić. Daję wam pół godziny. Winda dla dronów jedzie na górę dwadzieścia minut. Do blokowania drzwi najlepszy jest pusty pojemnik. Zostawiłem jeden obok windy.

Charlotte płakała, szarpiąc nogawki kombinezonu, próbując wcisnąć w nie stopy. Donald wiedział, że gdyby jej nie zmusił, nigdy nie poszłaby bez niego i zrobiłaby coś głupiego. Podbiegłaby i objęłaby go, błagając, żeby z nią poszedł, grożąc, że sama też zostanie i zginie wraz z nim. Jedynym rozwiązaniem było zostawić z nią Darcy’ego. Był typem bohatera. Ocali siebie i ją. Donald wcisnął przycisk wzywający nieekspresową windę.

— Pół godziny — powtórzył. Widział, że Darcy już rozpinał swój kombinezon, żeby się przebrać. Charlotte krzyczała na brata i próbowała wstać, omal się nie potknęła i nie upadła. Zaczęła zsuwać z siebie kombinezon, zamiast go zakładać. Winda pisnęła i otworzyła się. Donald odchylił wózek i wtoczył go do środka. Na widok bólu, jaki sprawiał Charlotte zebrały mu się łzy w oczach. Była w połowie alejki, kiedy drzwi zaczęły się zamykać.

— Kocham cię — powiedział. Nie był pewien, czy go usłyszała. Drzwi zatrzasnęły się, a siostra zniknęła mu z oczu. Zeskanował identyfikator i wcisnął przycisk, a winda ruszyła.

Silos 17

Ludzie z początku napływali pojedynczo, potem grupkami, aż wreszcie tłumami. Z podziwem spoglądali na jednostajne oświetlenie korytarzy i zaglądali do biur. Nigdy wcześniej nie widzieli IT od wewnątrz. Większość nie spędzała wiele czasu na górnych piętrach, jeśli nie liczyć pielgrzymek towarzyszących czyszczeniu. Rodziny wędrowały od pomieszczenia do pomieszczenia; dzieci trzymały kurczowo ryzy papieru; wielu podchodziło do Juliette albo pozostałych z rozsypanymi przez Rapha liścikami w rękach i pytało o jedzenie. Po zaledwie paru dniach wyglądali inaczej. Kombinezony mieli poplamione i porwane, twarze nieogolone i ściągnięte, oczy podkrążone. Po zaledwie paru dniach. Juliette rozumiała, że zostało tylko kilka dni, zanim ludzie staną się zdesperowani. Każdy to dostrzegał.

Ci, którzy przybyli wcześnie pomagali przygotować jedzenie i obalić ostatnie serwery. Pomieszczenie wypełnił zapach ciepłych warzyw i zupy. Dwa najgorętsze serwery, numery czterdzieści i trzydzieści osiem, położono na podłogę bez odłączania zasilania. Na ich rozgrzanych obudowach poustawiano otwarte puszki, których zawartość bulgotała. Nie mieli dość sztućców, więc wiele osób piło zupę i sok owocowy prosto z ciepłych puszek.

Hannah pomogła Juliette przygotować obrady, podczas gdy Rickson zajął się dzieckiem. Jeden ze schematów już wisiał na ścianie, a Hannah mocowała drugi. Linie starannie wyznaczono nitką; Hannah sprawdziła, czy Juliette nie popełniła błędu. Trasę wytyczono węglem. Juliette spojrzała na kolejną grupę wchodzących. Dotarło do niej, że to jej drugie obrady rady miejskiej, a pierwsze poszły niezbyt dobrze. Uświadomiła też sobie, że to pewnie jej ostatnie obrady.

Większość zebranych przybyła z farm, ale zaraz potem zaczęli zjawiać się również mechanicy i górnicy. Z komisariatu na środkowych piętrach przyszedł Tom Higgins i komitet do spraw planowania. Jeden z nich wspiął się na wywrócony serwer z kartką i kawałkiem węgla, a potem, dźgając palcem powietrze, usiłował policzyć głowy i klął na kotłujący się tłum. Juliette zaśmiała się, ale zaraz potem dotarło do niej, że to, co robił było ważne. Będą musieli wiedzieć. U jej stóp leżał pusty kombinezon do czyszczenia, jeden z rekwizytów na obrady. Będą musieli wiedzieć: ile kombinezonów i ile osób.

Zjawiła się również Courtnee, przeciskając się przez tłum. Zaskoczona Juliette rozpromieniła się i objęła przyjaciółkę.

— Pachniesz dymem — stwierdziła Courtnee.

Juliette roześmiała się.

— Nie spodziewałam się, że przyjdziesz.

— Na karteczce napisano, że to sprawa życia i śmierci.

— Naprawdę? — Spojrzała na Rapha.

Wzruszył ramionami.

— Może i na niektórych było tak napisane — odparł.

— Więc o co chodzi? — zapytała Courtnee. — Tyle wspinaczki po miskę zupy? Co się dzieje?

— Powiem wszystkim jednocześnie. — I zwróciła się do Rapha. — Możesz sprowadzić wszystkich do serwerowni? I może wyślij Milesa i Shawa albo któregoś z tragarzy, żeby sprawdzili, czy ktoś jeszcze jest w drodze.

Kiedy odszedł, Juliette zauważyła, że wszyscy usadowili się już na serwerach, plecami do siebie, siorbiąc z puszek, podczas gdy kolejne otwierano i ustawiano. Solo zajął się otwieraniem puszek jakimś elektrycznym ustrojstwem, które wpiął do gniazdka w ścianie. Wielu siedzących spoglądało podejrzliwie na stertę jedzenia przyniesionego ze spiżarni. Jeszcze więcej osób spoglądało na nią. Szepty brzmiały jak syk uciekającej pary.

Juliette krążyła niespokojnie po sali z zatroskaną miną, a tłum narastał. Shaw i Miles wrócili. Klatka schodowa była raczej cicha, mówili, na górę szło może jeszcze parę osób. Juliette miała wrażenie, że minął cały dzień, odkąd wraz z Raphem stoczyli walkę z ogniem; wolała nie patrzeć na zegarek, żeby przekonać się, że minęła ledwie godzina. Była zmęczona. Tym bardziej teraz, gdy wszyscy siedzieli, przechylali przytknięte do ust puszki i stukali w denka, ocierali wargi rękawami i patrzyli na nią. Czekali.

Jedzenie sprawiło, że stali się cisi i chwilowo zadowoleni. Dzięki puszkom mieli zajęte ręce i usta. W ten sposób Juliette kupiła sobie chwilę wytchnienia. Teraz albo nigdy.

— Wiem, że zastanawiacie się, o co w tym wszystkim chodzi — zaczęła. — Czemu tu jesteśmy. — Podniosła głos, a rozmowy pomiędzy powalonymi serwerami ucichły. — I nie mam na myśli tej sali. Mówię o tym silosie. Czemu uciekliśmy? Krąży wiele pogłosek, ale jestem tu, aby powiedzieć wam prawdę. Sprowadziłam was do tego okrytego najściślejszą tajemnicą miejsca, żeby powiedzieć wam prawdę. Nasz silos został zniszczony. Zatruty. Ci, którzy nie uciekli z nami, zginęli.

Zaszemrały szepty.

— Zatruty przez kogo? — krzyknął ktoś.

— Przez tych samych ludzi, którzy umieścili nas pod ziemią setki lat temu. Musicie mnie wysłuchać. Proszę, posłuchajcie.

Tłum się uciszył.

— Naszych przodków umieszczono pod ziemią, aby mogli przetrwać do momentu uzdrowienia świata. Jak wielu spośród was wie, wyszłam na zewnątrz zanim jeszcze odebrano nam dom. Pobrałam próbki powietrza i sądzę, że im dalej od tego miejsca, tym lepsze panują warunki. Nie wnioskuję tego wyłącznie na podstawie pomiarów. Od innego silosu słyszałam, że błękitne niebo istnieje za…

— Gówno prawda! — wrzasnął ktoś. — Słyszałem, że to kłamstwo i że zrobili ci coś z mózgiem zanim wyszłaś.

Juliette odszukała mówiącego. Był nim stary tragarz, przedstawiciel profesji, w której człowiek stykał się nie tylko z plotkami, ale i z niebezpiecznymi tajemnicami. Ludzie znów zaczęli szemrać, a Juliette zauważyła, że przez grube, metalowe drzwi wkroczył ktoś jeszcze. To ojciec Wendel. Ręce miał skrzyżowane na piersi, dłonie schowane w rękawach. Bobby ryknął na wszystkich, żeby się zamknęli i stopniowo posłuchali. Juliette pomachała ojcu Wendelowi na powitanie, a głowy się odwróciły.

— Część z tego, co mam do powiedzenia będziecie musieli wziąć na wiarę — oznajmiła. — Część jednak wiem na pewno. Wiem jedno: możemy tu zostać i przeżyć, choć nie wiem jak długo. Co więcej, żylibyśmy wówczas w strachu. Nie tylko przed sobą nawzajem, ale i przed katastrofą, która może nawiedzić nas w każdej chwili. Mogą bez pytania otworzyć nam wrota do silosu, mogą bez słowa zatruć nasze powietrze, mogą bez ostrzeżenia odebrać nam życie. I nie wiem jak wyglądałoby to życie.

W pomieszczeniu zapanowała śmiertelna cisza.

— Inne rozwiązanie to odejść. Lecz jeśli to zrobimy, nie będzie już powrotu…

— Dokąd odejść? — krzyknął ktoś. — Do innego silosu? A co jeśli tamten będzie jeszcze gorszy?

— Nie do silosu — odparła Juliette, po czym odsunęła się, odsłaniając schemat na ścianie. — Jesteśmy tutaj. Pięćdziesiąt silosów. Ten tutaj był naszym domem. — Wskazała, a po sali przebiegł szmer, kiedy ludzie zaczęli wyciągać szyje. Gardło Juliette ścisnęło się od wszechogarniającej radości i smutku z wyjawienia prawdy swoim ludziom. Przesunęła palec na sąsiedni silos. — Tutaj jesteśmy teraz.

— Ale ich dużo… — szepnął ktoś.

— Jak daleko są od siebie? — zapytał ktoś inny.

— Narysowałam linię oznaczającą tunel, którym przyszliśmy. — Pokazała na schemacie. — Może ciężko ją zobaczyć z tylnych rzędów. A ta linia oznacza kierunek, w którym wycelowana była nasza maszyna kopiąca. — Przejechała po niej palcem, żeby zobaczyli, dokąd prowadziła. Jej palec powędrował w bok, zsunął się z mapy na ścianę. Juliette dała znak Elise, by ta podeszła i przycisnęła palec do zaznaczonego miejsca.

— Ten schemat jest dla silosu, w którym aktualnie się znajdujemy. — Przeniosła się do następnego arkusza papieru. — Pokazuje drugą maszynę kopiącą u jego podstawy…

— Nie chcemy więcej kopania…

Juliette odwróciła się do publiczności.

— Ja też go nie chcę. Szczerze mówiąc, wątpię, żebyśmy mieli dość paliwa, bo spalamy je odkąd tu przyszliśmy, a i maszyna zużyła go sporo w trakcie obrotu. Co więcej, mamy jedzenie na nie więcej niż tydzień albo dwa. Nie będziemy kopać. Ale na naszym schemacie zgadzał się rozmiar i położenie maszyny, którą znaleźliśmy w domu. Zgadzał się idealnie w skali, włącznie z kierunkiem zwrotu. Mam tutaj schemat tego silosu i jego kopacza. — Przebiegła dłonią nad inną kartką papieru, a potem wróciła do ogromnej mapy. — Gdy wyznaczę linię, zwróćcie uwagę na to, jak biegnie pomiędzy wszystkimi pozostałymi silosami, żadnego przy tym nie dotykając. — Szła, sunąc palcem po linii aż w końcu dotknęła palca Elise. Dziewczynka uśmiechnęła się do niej radośnie.

— Wiemy mniej więcej, ile paliwa zużyliśmy, żeby dostać się do tego silosu i ile jeszcze zostało. Wiemy też, z jaką ilością zaczęliśmy i w jakim tempie maszyna je spala. Ustaliliśmy, że kopacz zatankowano w odpowiednią ilość paliwa, być może z dziesięcioprocentowym zapasem, żeby zabrał nas prosto do tego miejsca. — Znów dotknęła palca Elise. — Co więcej, kopacze wycelowane są lekko w górę. Uważamy, że umieszczono je tu, aby zabrały nas do tego miejsca. Żebyśmy mogli się stąd wynieść. — Zrobiła pauzę. — Nie wiem, kiedy zamierzali nam powiedzieć i czy w ogóle zamierzali to zrobić, ale ja proponuję, żebyśmy nie czekali. Proponuję tam wyruszyć.

— Tak po prostu?

Juliette rozejrzała się po widowni i dostrzegła, że powiedział to jeden z członków komitetu do spraw planowania.

— Myślę, że tam może być bezpieczniej niż jeśli zostaniemy. Wiem, co się stanie, jeśli zostaniemy. Chcę się przekonać, czy będzie lepiej jeśli odejdziemy.

— Ma pani nadzieję, że będzie bezpieczniej — odezwał się ktoś.

Juliette nie szukała mówiącego. Pozwoliła spojrzeniu przepłynąć po tłumie. Każdy myślał to samo, włącznie z nią.

— To prawda. Mam nadzieję. Mam słowo nieznajomej. Mam szept kogoś, kogo nigdy nie spotkałam. Mam przeczucie, które czuję w sercu. Mam te linie przecinające mapę. I jeśli sądzicie, że to za mało, zgadzam się z wami. Przez całe życie ufałam tylko temu, co mogłam zobaczyć. Potrzebuję dowodu. Potrzebuję zobaczyć wyniki. A nawet wtedy muszę je zobaczyć po raz drugi i trzeci, zanim zacznę rozumieć, jak się sprawy mają. Jednak w tym przypadku wiem na pewno jedną rzecz: życie, które nas czeka jest nic niewarte. I istnieje szansa na lepsze życie gdzieś indziej. Jestem skłonna pójść i się przekonać, ale tylko jeśli wystarczająco wielu z was będzie ze mną.

— Ja jestem z tobą — powiedział Raph.

Juliette kiwnęła głową. Pomieszczenie rozmyło się lekko.

— Wiem, że jesteś — odparła.

Solo podniósł rękę. Drugą ręką skubał brodę. Elise uścisnęła dłoń Juliette. Shaw przytrzymywał wiercącego się psiaka, ale i tak zdołał unieść rękę.

— Jak się tam dostaniemy, skoro nie zamierzamy kopać? — zawołał jeden z górników.

Juliette schyliła się po coś, co leżało u jej stóp. Gdy miała opuszczoną głowę, otarła łzy. Wyprostowała się; w jednej ręce trzymała kombinezon do czyszczenia, w drugiej hełm.

— Wyjdziemy na zewnątrz — oznajmiła.

Zapasy żywności malały, podczas gdy oni pracowali. Znikające puszki i plony zebrane na farmach stanowiły ponure odliczanie. Nie wszyscy w silosie wzięli udział w przygotowaniach. Wielu nie przyszło na obrady, wielu zwyczajnie odeszło, gdy zdali sobie sprawę, że mogą zagarnąć więcej działek jeśli się pospieszą. Kilku mechaników poprosiło o pozwolenie na zejście do Maszynowni, żeby spróbować przekonać tych, którzy nie chcieli się wspinać i zobaczyć, czy uda im się nakłonić do tego Walkera, Juliette była przeszczęśliwa na myśl o zebraniu większej liczby ludzi. Czuła też narastającą presję, kiedy wszyscy pracowali.

Serwerownia zmieniła się w ogromny warsztat w rodzaju tych, które widywało się w Zaopatrzeniu. Rozłożono blisko sto pięćdziesiąt kombinezonów, które należało jeszcze dopasować. Juliette robiło się smutno na myśl, że to więcej niż potrzebowali, choć czuła też nieco ulgi. Mieliby problem, gdyby było na odwrót.

Pokazała kilkunastu mechanikom, jak montować zawory, dzięki którym ona i Nelson mogli oddychać w laboratorium czyszczenia. W IT nie było wystarczająco wielu zaworów, więc rozdano tragarzom próbki i wysłano ich do Zaopatrzenia, gdzie z pewnością trochę ich zostało, zważywszy, że były nieprzydatne w walce o przetrwanie. Potrzebne były uszczelki i taśma grzewcza. Kazano im też przynieść zestawy spawalnicze z Zaopatrzenia i Maszynowni. Juliette pokazała im różnicę miedzy butlą z acetylenem i z tlenem, i powiedziała, że tych pierwszych nie potrzebują.

Erik na podstawie schematu na ścianie wyliczył odległość i doszedł do wniosku, że mogą podłączyć tuzin ludzi do jednej butli. Juliette na wszelki wypadek zmniejszyła tę liczbę do dziesięciu. Około pięćdziesiąt osób pracowało nad kombinezonami, a przewrócone serwery służyły za blaty robocze, przy których klękano lub siadano na podłodze. Natomiast Juliette zebrała niewielką grupkę i ruszyła na górę, do stołówki. Czekało ich ponure zadanie. Wzięła tylko swojego ojca, Rapha, Dawsona i dwóch starszych tragarzy, którzy z pewnością mieli już do czynienia ze zwłokami. Po drodze zatrzymali się na farmach i zaszli do biura koronera za pompownią. Juliette znalazła zapas poskładanych czarnych worków i wyciągnęła ich sześćdziesiąt. Od tamtej chwili wspinali się w milczeniu.

Silos siedemnasty nie miał już śluzy. Zewnętrzne drzwi pozostały uchylone po upadku silosu dekady temu. Juliette pamiętała, że przeciskała się przez nie dwukrotnie, a za pierwszym razem hełm utknął jej w szczelinie. Jedynymi barierami pomiędzy nimi a zewnętrznym powietrzem były wewnętrzne drzwi śluzy oraz drzwi do biura szeryfa. Nagie membrany pomiędzy światem martwym a umierającym.

Juliette pomogła pozostałym usunąć plątaninę krzeseł i stołów poustawianych przy drzwiach do biura. Była między nimi wąska ścieżynka, przez którą przyszła i wyszła ponad miesiąc temu, ale potrzebowali więcej miejsca do pracy. Ostrzegła pozostałych, że w środku są ciała, choć oni już się domyślili, po co tu przyszli. Kilka latarek skupiło swoje światło na drzwiach, a Juliette przygotowała się do ich otwarcia. Wszyscy nosili maski i gumowe rękawice — ojciec Juliette nalegał, aby tak zrobili. Ona sama zastanawiała się, czy nie powinni byli raczej przynieść kombinezonów do czyszczenia.

Ciała w środku były dokładnie takie, jakimi je zapamiętała: plątanina szarych, martwych członków. Odór czegoś zarówno ohydnego jak i metalicznego wypełnił jej maskę, a Juliette wspomniała moment, gdy wylała na siebie cuchnącą zupę, aby spłukać zewnętrzne powietrze. Był to odór śmierci i czegoś jeszcze.

Wywlekali ciała jedno po drugim i kładli do worków pogrzebowych. Była to makabryczna robota. Miękkie tkanki zsuwały się z kości jak wypieczone mięso.

— Stawy — przestrzegła ich Juliette; głos miała przytłumiony przez maskę. — Pachy i kolana.

Ciała ledwo się trzymały, głównie na ścięgnach i kościach. Z ulgą zasuwali czarne worki, kaszląc i walcząc z odruchem wymiotnym.

Większość ciał w biurze szeryfa leżała w wielkim stosie przy drzwiach, tak jakby czołgali się jedni po drugich usiłując wrócić do stołówki. Pozostałe zwłoki spoczywały w spokojniejszych pozach. Mężczyzna leżał bezwładnie na postrzępionych szczątkach łóżka w otwartej celi. Została tylko pordzewiała rama, materac dawno zniknął. W rogu leżała kobieta ze skrzyżowanymi na piersi rękami, wyglądała jakby spała. Juliette i jej ojciec przenieśli ostatnie z ciał, a uwadze Juliette nie uszły szeroko otwarte oczy ojca i jego nieruchome spojrzenie. Idąc tyłem w kierunku wyjścia z biura, zerknęła nad jego ramieniem na obłażące z żółtej farby drzwi śluzy. Czekały na nich wszystkich.

— Nie podoba mi się to — powiedział jej ojciec; maska tłumiła jego głos i podskakiwała przy każdym ruchu szczęki. Włożyli ciało do otwartej torby i zasunęli zamek.

— Zapewnimy im odpowiedni pochówek — zapewniła go, sądząc, że miał na myśli sposób, w jaki obchodzili się ze zwłokami, układając je w stertę jak worki z brudną bielizną.

Zdjął rękawiczki i maskę, przysiadł na piętach i otarł czoło wierzchem dłoni.

— Nie. Chodzi mi o tych ludzi. Chyba mówiłaś, że praktycznie nikogo tu nie było, kiedy tu przyszłaś.

— Bo to prawda. Nikogo oprócz Solo i dzieciaków. Ci ludzie nie żyją od długiego czasu.

— Niemożliwe — stwierdził jej ojciec. — Są zbyt dobrze zachowani. — Jego wzrok powędrował ku workom, a czoło przecięły zmarszczki troski lub niezrozumienia. — Powiedziałbym, że nie żyją od trzech tygodni. Najwyżej czterech albo pięciu.

— Tato, byli tu, gdy tu przyszłam. Czołgałam się po nich. Któregoś razu zapytałam o nich Soło i powiedział, że odkrył ich lata temu.

— To zwyczajnie niemożliwe…

— To pewnie dlatego, że nie zostali pochowani. Albo gaz z zewnątrz odstraszał robactwo. To chyba nie ma znaczenia, prawda?

— Ma całkiem spore znaczenie. Coś jest nie tak. Z całym tym silosem coś jest nie tak, mówię ci. — Wstał i ruszył w kierunku klatki schodowej, gdzie Raph rozlewał wodę do znalezionych kubków i puszek. Ojciec Juliette wziął jedną dla siebie, a drugą podał córce. Z łatwością poznała, że był pochłonięty myślami. — Wiedziałaś, że Elise miała siostrę bliźniaczkę? — zapytał.

Juliette kiwnęła głową.

— Hannah mi powiedziała. Umarła przy porodzie. Jej matka również. Niewiele o tym rozmawiają, szczególnie przy niej.

— A tamci dwaj chłopcy. Marcus i Miles. Kolejna para bliźniąt. Najstarszy chłopak, Rickson, mówi, że chyba też miał brata, ale jego ojciec nie chciał o tym rozmawiać, a matki nie znał, więc nie mógł jej zapytać. — Upił łyk wody i zajrzał do puszki. Juliette próbowała spłukać metaliczny posmak na języku, podczas gdy Dawson pomagał przy workach. Dawson kaszlnął, wyglądał jakby zaraz miał zwymiotować.

— To mnóstwo śmierci — zgodziła się Juliette. Martwił ją tok myślenia ojca. Myślała o bracie, którego nigdy nie znała. Spojrzała na twarz ojca w poszukiwaniu znaku, że wspominał żonę i syna, których stracił. Lecz on obracał w głowie elementy jakiejś innej układanki.

— Nie, to mnóstwo życia. Nie rozumiesz? Trzy pary bliźniaków na sześć porodów? A tamte dzieciaki są zdrowe jak ryby bez żadnej opieki. Twój przyjaciel Jimmy nie ma ani jednej dziury w zębie i nie pamięta, kiedy ostatnio chorował. Żadne z nich nie pamięta. Jak to wyjaśnisz? Jak wyjaśnisz stertę ciał, które wyglądają, jakby leżały tu od kilku tygodni?

Juliette złapała się na tym, że spoglądała na swoją rękę. Przełknęła ostatni łyk wody, wręczyła ojcu puszkę i zaczęła podwijać rękaw.

— Tato, pamiętasz jak pytałam cię, czy blizny znikają?

Kiwnął głową.

— Kilka moich blizn zniknęło. — Pokazała mu zgięcie łokcia, tak jakby wiedział, na co zwrócić uwagę. — Nie wierzyłam, gdy Lukas mi o tym powiedział. Ale kiedyś miałam tutaj znamię. I tutaj. Sam zresztą mówiłeś, że to cud, że przetrwałam te poparzenia, prawda?

— Udzielono ci błyskawicznej i fachowej opieki…

— A Fitz nie wierzył, gdy opowiadałam o nurkowaniu i naprawie pompy. Mówił, że miał do czynienia z zalanymi chodnikami i widział mężczyzn dwa razy większych ode mnie, którzy pochorowali się od oddychania na głębokości dziesięciu metrów, nie wspominając o trzydziestu czy czterdziestu. Mówił, że umarłabym, gdybym to zrobiła.

— Kompletnie nie znam się na górnictwie — powiedział jej ojciec.

— Fitz się zna i uważa, że powinnam być martwa. A ty uważasz, że ci ludzie powinni zgnić…

— Powinny zostać z nich kości. Mówię ci.

Juliette odwróciła się i wbiła spojrzenie w pusty ekran naścienny. Zadała sobie pytanie, czy to wszystko jej się śni. Oto co dzieje się z umierającą duszą: chwyta się rozpaczliwie czegokolwiek, żeby nie upaść. Wyszła na czyszczenie i umarła na tamtym wzgórzu przy swoim silosie. Nigdy nie pokochała Lukasa. Nigdy go bliżej nie poznała. Oto kraina duchów i fikcji, ciąg wydarzeń połączonych nieodgadnioną solidarnością snów, nonsens odurzonego umysłu. Od dawna nie żyła i dopiero teraz to do niej docierało…

— Może to coś w wodzie — zasugerował jej ojciec.

Juliette odwróciła się od pustej ściany. Wzięła go za ręce, a potem podeszła bliżej. Objął ją, a ona objęła jego. Jego zarost drapał ją w policzek, a ona usiłowała się nie rozpłakać.

— Już dobrze — powiedział. — Już dobrze.

Nie była martwa. Ale coś było nie tak.

— Nie w wodzie — powiedziała, choć wypiła sporo tutejszej wody. Puściła ojca i spojrzała na klatkę schodową, gdzie niesiono już pierwszy z worków. Ktoś przerzucił przez barierkę odcinek kabla mającego posłużyć za linę, na której opuszczą ciało. Do diabła z tragarzami, zrozumiała. Sami tragarze mawiali do diabła z tragarzami.

— Może to jest w powietrzu — dodała. — Może to właśnie się dzieje, jeśli nie zagazuje się silosu. Nie wiem. Ale myślę, że masz rację, coś jest nie tak z tym miejscem. I chyba najwyższa pora, żebyśmy się stąd wynieśli.

Ojciec Juliette upił ostatni łyk wody.

— Kiedy wyruszamy? — zapytał. — I jesteś pewna, że to dobry pomysł?

Juliette przytaknęła.

— Wolę, żebyśmy zginęli na zewnątrz próbując niż pozabijali się tutaj.

I zdała sobie sprawę, że brzmi jak ci wszyscy ludzie, których wysłano na czyszczenie, niebezpieczni marzyciele i obłąkani głupcy, z których drwiła i których nigdy nie rozumiała. Brzmiała jak osoba, która wierzyła w sprawność maszyny nie zajrzawszy do środka i nie rozebrawszy jej najpierw na części.

Silos 1

Hrabstwo Fulton, Georgia

— Tylko tyle, ile potrzebujemy — przestrzegła ich Juliette. Oczyma wyobraźni widziała już ziemię wokół betonowej wieży zaśmieconą mnóstwem rzeczy, których nie zdołali unieść. Były tu ubrania i narzędzia, jedzenie w puszkach, pakowane próżniowo plastikowe torebki z nasionami — na wielu etykietach widniały nazwy roślin, o których nigdy nie słyszała. Elise zajrzała do swojej książki, ale znalazła tam opisy tylko kilku z nich. Pomiędzy zapasami walały się bloki betonu i gruz powstały po wysadzeniu drzwi, które w zamierzeniu miały otwierać się od środka.

Na zewnątrz Solo i Walker mocowali się z czymś w rodzaju zagrody z materiału i zestawem tyczek, próbując rozgryźć, jak to rozstawić. Drapali się po brodach i debatowali. Juliette była zdumiona widząc, jak dobrze radzi sobie teraz Walker. Z początku nie chciał opuścić kombinezonu i został w nim, aż skończyło się powietrze w butli. Dopiero wtedy go zdjął, posapując w pośpiechu.

W pobliżu była Elise, krzycząc i goniąc w trawie za swoim zwierzakiem. A może to Shaw gonił Elise — ciężko powiedzieć. Hannah przysiadła wraz z Ricksonem na dużym, plastikowym pojemniku, karmiąc dziecko i spoglądając w chmury.

W powietrzu wokół wieży unosił się zapach podgrzewanego jedzenia. To Fitz zdołał wykrzesać ogień z butli z tlenem — niezwykle niebezpieczna metoda gotowania, pomyślała Juliette. Odwróciła się z powrotem do środka, żeby dalej przeszukiwać sprzęt, gdy z bunkra wyłoniła się Courtnee z latarką w ręku i uśmiechem na twarzy. Nim Juliette zdążyła zapytać, co takiego znalazła, zauważyła, że w wieży działało teraz zasilanie, a lampy świeciły jasno.

— Co zrobiłaś? — zapytała Juliette. Zbadai bunkier aż po samo dno — był głęboki na zaledwie dwadzieścia poziomów, które były w dodatku upchane tak gęsto, że całość miała co najwyżej siedem pięter wysokości. Na dnie zamiast przestrzeni technicznych zastali rozległą, pustą grotę, gdzie bliźniacze klatki schodowe kończyły się na nagiej skale. Ktoś domyślił się, że to punkt docelowy kopaczy. Miejsce, które miało powitać nowo przybyłych. Nie miało ono jednak generatora. Nie miało zasilania. A mimo to na piętrach i klatce schodowej zainstalowano lampy.

— Prześledziłam przewód zasilający — odparła Courtnee. — Biegnie na górę do tamtych srebrnych blach na dachu. Wyślę chłopaków, żeby je oczyścili i sprawdzili, jak działają.

Nie minęło wiele czasu, a uruchomiono ruchomą platformę zamontowaną pomiędzy klatkami schodowymi. Przesuwała się w górę i w dół, poruszana linami, przeciwwagami i małym silniczkiem. Ludzie z Maszynowni nie mogli jej się nadziwić, a dzieciaki nie chciały z niej wyłazić. Ciągle prosiły, żeby pozwolono im przejechać się jeszcze jeden raz. Dzięki niej wynoszenie zapasów na trawę stało się mniej męczące, choć Juliette nie opuszczała myśl, że powinni zostawić ich sporo dla następnych grup — o ile ktokolwiek tu przyjdzie.

Byli tacy, którzy chcieli tu zamieszkać, nie chcieli słyszeć o dalszej wyprawie. Mieli nasiona i więcej ziemi niż potrzebowali, a magazyny dałoby się przekształcić w mieszkania. To byłby dobry dom. Juliette przysłuchiwała się debacie.

Koniec końców to Elise rozstrzygnęła sprawę. Otworzyła swoją książkę na stronie z mapą, wskazała na słońce, wyznaczyła kierunek północny i powiedziała, że powinni ruszyć w kierunku wody. Twierdziła, że potrafi łowić dzikie ryby i że w ziemi są robaki, a Solo potrafi nadziewać je na haczyki. Wskazując na stronę z książki mówiła, że powinni iść do morza.

Dorośli pochylali się nad tymi mapami i nad tą decyzją. Znów odezwali się ci, którzy woleliby zostać tutaj, ale Juliette pokręciła głową.

— To żaden dom — zaoponowała. — To tylko magazyn. Chcecie żyć w cieniu tego? — Skinęła na ciemną chmurę na horyzoncie, na kopułę pyłu.

— A co jeśli przyjdą inni? — zapytał ktoś.

— Tym bardziej nie powinno nas tu być — rzucił Rickson.

Rozgorzała debata. Było ich ledwie ponad sto osób. Mogli tam zostać, zacząć uprawiać ziemię i zebrać plony zanim skończy się jedzenie w puszkach. Mogli też wziąć najpotrzebniejsze rzeczy i przekonać się, czy legendy o niezliczonych rybach i wodzie ciągnącej się po horyzont były prawdziwe. Juliette omal nie wytknęła im, że mogli zrobić jedno i drugie, że nie istniały już reguły, że mieli mnóstwo ziemi i przestrzeni, że konflikty rodziły się tylko w obliczu niedoboru.

— To jak będzie, pani burmistrz? — zapytał Raph. — Osiedlamy się tutaj czy idziemy dalej?

— Patrzcie!

Ktoś wskazał na szczyt wzgórza, odwrócił się tuzin głów. Jakaś postać w srebrnym kombinezonie szła chwiejnym krokiem w dół zbocza po śliskiej, udeptanej przez nich trawie. Ktoś z ich silosu, kto zmienił zdanie.

Juliette popędziła przez wysoką trawę, czując nie tyle strach, co ciekawość i troskę. Ktoś, kogo zostawili, ktoś, kto podążył za nimi. To mógł być ktokolwiek.

Zanim zdążyła skrócić dystans, postać w kombinezonie upadła. Urękawiczone dłonie sięgnęły do zatrzasków hełmu, zaczęły mocować się z kołnierzem. Juliette zaczęła biec. Osoba miała przypiętą do pleców wielką butlę. Juliette martwiła się, że kończyło jej się powietrze, a może coś źle podłączyła.

— Spokojnie! — krzyknęła i przykucnęła za jej plecami. Nacisnęła kciukami zaciski. Kliknęły. Zdjęła hełm, słysząc czyjeś sapanie i kaszel. Osoba w kombinezonie skuliła się, rzężąc — długie, mokre od potu włosy, kobieta. Juliette położyła jej dłoń na ramieniu. Nie znała jej — choć to pewnie ktoś ze zgromadzenia albo środkowych pięter.

— Oddychaj spokojnie — poradziła. Podniosła wzrok, zjawili się pozostali. Zatrzymali się w pewnej odległości na widok nieznajomej.

Kobieta otarła usta i kiwnęła głową. Jej pierś uniosła się i opadła w głębokim oddechu. I kolejnym. Odgarnęła włosy z twarzy.

— Dziękuję — sapnęła. Podniosła wzrok ku niebu i chmurom, a na twarzy odmalował jej się nie tyle zachwyt, co ulga. Jej oczy zogniskowały się na czymś ruchomym, a Juliette obejrzała się i zobaczyła kolejnego ptaka, który zataczał na niebie leniwe kręgi. Otaczający ich tłum trzymał się na dystans. Ktoś zapytał kobietę, kim jest.

— Nie jesteś z naszego silosu, prawda? — zapytała Juliette. Jej pierwsza myśl była taka, że to czyścicielka z pobliskiego silosu, która zauważyła ich przemarsz i za nimi podążyła. Jej druga myśl była niemożliwością. Była również prawdą.

— Nie — odparła kobieta. — Nie jestem z waszego silosu. Jestem z… całkiem innego miejsca. Mam na imię Charlotte.

Zaoferowała rękawicę, rękawicę i zmęczony uśmiech. Ciepło tego uśmiechu rozbroiło Juliette. Ze zdumieniem odkryła, że nie czuła gniewu ani żalu wobec kobiety, która powiedziała im prawdę o tym miejscu. Oto, być może, pokrewna dusza. I, co ważniejsze, nowy początek. Szybko się opanowała i odwzajemniła uśmiech, po czym uścisnęła wyciągniętą dłoń.

— Juliette — przedstawiła się. — Pomogę ci to zdjąć.

— To ty — powiedziała Charlotte z uśmiechem. Zwróciła uwagę na tłum, wieżę i sterty zapasów. — Co to za miejsce?

— Druga szansa — odparła Juliette. — Ale nie zostajemy tutaj. Wyruszamy w kierunku wody. Mam nadzieję, że do nas dołączysz. Muszę cię jednak ostrzec, to daleka droga.

Charlotte położyła Juliette dłoń na ramieniu.

— Nie szkodzi — powiedziała. — Już przeszłam daleką drogę.